Ở Việt Nam, bạn có thể thoải mái đánh một giấc vào buổi trưa sau khi lấp đầy cái dạ dày trống rỗng. Nhưng ở Nhật, giấc ngủ trưa sẽ đồng nghĩa với sự lười biếng. Người Nhật không ngủ trưa? Giấc ngủ trưa đã được khoa học chứng minh là rất có lợi cho sức khỏe. Theo các chuyên gia, một giấc ngủ ngắn từ 10 – 20 phút giúp bạn tỉnh táo và tăng cường năng lượng tốt nhất trong tất cả các khoảng thời gian ngủ. Biết là ngủ trưa rất tốt nhưng đừng dại mà lôi chăn chiếu trải ra sàn đánh một giấc vào giờ nghỉ trưa nếu bạn đang đi làm ở Nhật. Bạn có nhớ Nobita trong truyện Doraemon không? Cu cậu bị chúng bạn coi là lười biếng chỉ vì lỡ chợp mắt vào một trưa Hè oi ả. Ở Nhật, bạn sẽ rất thường xuyên thấy cảnh người Nhật làm việc xuyên trưa. Những người mang cơm trưa theo sẽ ăn suất của mình rất nhanh rồi tiếp tục công việc. Họ sẽ được coi là chăm chỉ. Những người không mang cơm trưa theo hoặc là ra quán ăn, hoặc là vào combini mua cơm suất rồi mang ra công viên ngồi ăn. Nhân chuyện ăn trưa ở công viên thì đây cũng là một trong những sự khác biệt dẫn tới tình trạng người Việt thích ngủ trưa còn người Nhật (và một số quốc gia khác) thì không. Nó liên quan tới khí hậu. Nhật Bản là nước ôn đới nên số ngày lạnh sẽ nhiều hơn ngày nóng. Vậy nên người Nhật rất thích khí hậu vào buổi trưa, khi mặt trời chiếu ánh nắng ấm áp. Còn ở Việt Nam thì bạn biết rồi đó. Cái tầm 40 - 45 độ mà kéo ra công viên ăn cơm chắc phát điên mất. Tuy nhiên gần đây, tại Nhật Bản, thái độ đối với việc “ngủ trưa” cũng đã có sự thay đổi. Như đã nói trên, giấc ngủ trưa ngắn độ 30 phút sẽ khiến cơ thể sảng khoái và tăng năng suất công việc, nên một số công ty bắt đầu có trang bị phòng nghủ để khuyến khích nhân viên ngủ trưa. Nhưng đa phần người Nhật đều không ngủ trưa. Luôn sẵn sàng trong tư thế đón khách Tôi biết nhiều bạn Việt Nam mở được quán ăn, shop thời trang ở Nhật. Khi không có khách, các bạn rất thoải mái ngồi lướt Facebook, chơi game hoặc xem một bộ phim trên điện thoại. Khách vào mới tạm dừng, đứng dậy tiếp khách. Nhưng đừng dùng cách đó nếu các bạn làm việc cho một cửa hàng dịch vụ của Nhật, như cắt tóc, bán hàng thời trang chẳng hạn. Người Nhật sẽ luôn đứng trong tư thế chào đón khách. Bạn không nghe nhầm đâu: Họ luôn luôn đứng, kể cả ghế đầy trong cửa hàng. Gần chỗ tôi có một cửa hàng cắt tóc của Nhật. Nhân viên đứng làm việc suốt 8 tiếng đồng hồ.  Trong quá trình tiếp khách, ngay cả khi khách mời bạn ngồi cạnh họ bạn cũng không được phép ngồi. Hãy chống đầu gối xuống sàn nhà như thể đang quỳ. Không có gì đáng xấu hổ ở đây cả. Đối với người Nhật thì khách hàng là thượng đế, nên không có chuyện bạn ngồi ngang hàng với thượng đế đâu. Nhớ mang rác…về nhà Ở Việt Nam có 2 kiểu vứt rác chính: Vứt vào thùng rác công cộng, hoặc (rất xin lỗi) vứt toẹt ra gốc cây. Chẳng có ai dở hơi lại mang rác về nhà làm gì. Nhưng ở Nhật chuyện này là hoàn toàn bình thường. Bạn sẽ rất hiếm khi gặp những thùng rác công cộng ở ngoài đường tại Nhật. Lý do? Vì trong quá khứ đã từng xảy ra nhiều vụ việc có liên quan tới thùng rác công cộng, nên người Nhật sợ có ai đó sẽ bỏ những vật nguy hiểm, ví dụ như… một quả bom trong thùng rác chẳng hạn! Vì vậy họ rất hạn chế để thùng rác nơi công cộng. Bạn chỉ có thể vứt chai nhựa, vỏ lon vào các thùng rác dựng cạnh máy bán hàng tự động. Còn rác thải sinh hoạt như thức ăn, vỏ hộp, túi nylon thì làm ơn mang về nhà, phân loại và bỏ ra nơi quy định theo lịch vứt rác trong tuần chứ đừng cố đi tìm thùng rác làm gì cho bực mình. Đừng tự rót rượu cho bản thân Ở Việt Nam có một kiểu nhậu mỗi ông ôm một chai rồi tự rót cho bản thân. Chuyện quá ư là bình thường. Nhưng ở Nhật, bạn sẽ bị coi là… bất lịch sự nếu tự rót rượu cho bản thân mình. Nghe kì quặc lắm đúng không, nhưng đây là văn hóa Nhật. Văn hóa “chuốc rượu” của Nhật Bản như sau: Hãy để cho người khác rót cho mình, uống một ngụm xong thì đáp lễ bằng cách rót lại cho họ. Nếu bạn đang ở trong một bàn tiệc, đừng uống ly của mình cho đến khi tất cả các thành viên khác trong bàn đều có ly trước mặt. Khi ăn kiểu mỗi người được dọn một bàn riêng cũng vậy. Đợi khi tất cả mọi người đều có phần rồi thì ta hay bắt đầu ăn nhé! Khi có ai đó rót cho bạn, hãy đảm bảo là ly của bạn hoàn toàn cạn sạch. Nếu tửu lượng của bạn hơi yếu, hãy để ly của mình luôn đầy. Người Nhật sẽ không ép bạn uống trong đa số tình huống (tất nhiên có trường hợp ngoại lệ). Khi tham dự một bữa tiệc của công ty thì người trẻ nhất sẽ đảm trách nhiệm vụ gọi đồ uống và rót cho những đàn anh, đàn chị của mình. Cuối cùng, hãy nhớ rằng nên dùng 2 tay để cầm chai hoặc bình rượu để rót hoặc cầm cốc để đón nhận rượu do người khác rót cho mình. Đó là lịch sự tối thiểu thôi mà.

Đừng ngạc nhiên nếu người Nhật hoàng hốt ngăn bạn cắt móng tay vào buổi tối hoặc tỏ ra ái ngại khi thấy bạn trộn thức ăn chung với cơm và thưởng thức ngon lành. Không cắt móng tay vào buổi tối Vào một buổi tối, chẳng cần biết là có mát trời hay không, bạn cảm thấy móng tay mình đã quá dài và muốn “xử lý” chúng. Nếu bạn đang ở Việt Nam thì xin mời, nhưng nếu đang ở Nhật và đặc biệt là nếu đang sống chung với một gia đình Nhật thì xin đừng. Cắt móng tay vào buổi tối là việc kiêng kị ở Nhật. Ảnh: Livejapan Có 2 lý do mà người Nhật rất kiêng kị việc cắt móng tay vào buổi tối. Thứ nhất, từ “móng tay buổi tối” trong tiếng Nhật sẽ phát âm là 夜爪 (yo-tsume). Từ này đồng âm với từ 世詰 (yo-tsume) có nghĩa là “rút ngắn tuổi thọ”. Vì thế việc cắt móng tay vào buổi tối làm người ta liên tưởng tới việc “chết sớm”. Thứ 2 là vào thời kỳ Edo, người ta cho rằng “Móng tay móng chân là một phần của cơ thể do cha mẹ truyền lại nên nếu cắt móng trong lúc tối trời thì sẽ không được nhìn thấy lúc cha mẹ qua đời” và việc này được coi như hành động bất hiếu. Cách suy nghĩ này được truyền tới tận bây giờ. Lý do của cách suy nghĩ này có thể là do vào thời Edo (1603-1868), người Nhật cắt móng tay bằng… dao găm. Mà thời đó thì đã làm gì có điện, nên khi mặt trời khuất núi là nhà cửa tối mù tối mịt. Cắt móng tay vào buổi tối bằng dao, trong điều kiện không có ánh sáng khác nào tự sát. Vì vậy cha mẹ muốn tránh không để xảy ra nguy hiểm nên mới dùng cách nói “chết sớm” hoặc “không được nhìn thấy lúc cha mẹ qua đời” để răn con cái chăng. Không được làm gãy lược Người Nhật rất quý trọng chiếc lược của họ. Ảnh: Nomakenolife Làm vỡ gương ở Việt Nam được coi là điềm xấu, còn ở Nhật thì vai trò tạo ra điềm xấu của chiếc gương được chuyển sang cái lược. Người Nhật sẽ rất sợ hãi khi chẳng may làm gãy những chiếc răng lược. Tại sao? Điều này liên quan tới một câu chuyện thần thoại về thủy thần Izanagi. Trong quá trình bị kẻ thù truy đuổi, thủy thần Izanagi đã ném chiếc lược làm bằng tre xuống đất và những chiếc răng lược mọc lên thành một rừng măng tre. Tận dụng lúc kẻ thù mải ăn những búp măng ấy, Izanagi đã kịp chạy trốn. Câu chuyện này truyền miệng qua nhiều đời, lâu dần khiến người ta tin rằng chiếc lược là vật cứu mạng. Ngoài ra còn một lý do khác là ngày xưa chiếc lược được coi là vật quý giá. Những cô con gái đi lấy chồng thường được mẹ tặng lược coi như kỷ vật. Vì giá trị của nó mà người Nhật rất quý trọng chiếc lược của mình. Phải tắm sạch trước khi ngâm bồn Các gia đình Việt Nam ít có thói quen sử dụng bồn tắm. Nhưng ở Nhật, bạn sẽ thấy sự xuất hiện của bồn tắm ở bất kỳ đâu, từ hộ gia đình cho tới phòng khách sạn. Tôi đã gặp nhiều bạn Việt Nam vào tắm bồn ngay sau khi xả đầy nước nóng. Nhưng đây là cách sử dụng bồn tắm sai hoàn toàn trong mắt người Nhật. Điều này có thể khiến họ cảm thấy khó chịu. Thường thì nhà tắm ở các căn hộ truyền thống của Nhật sẽ có cấu trúc thế này: một chiếc ghế nhựa thấp đặt cạnh vòi hoa sen để bạn tắm thật sạch sẽ. Sau khi cơ thể đã được gột rửa bạn mới bước vào bồn tắm để thư giãn. Người Nhật rất chú trọng vệ sinh bồn tắm của họ nên đừng sử dụng sai mục đích của nó nhé. Phòng tắm trong một căn hộ truyền thống ở Nhật Không trộn thức ăn và nước xốt với cơm Đối với thế hệ 8x Việt Nam trở về trước, khi ăn những món ăn đi kèm nước xốt (thịt kho tàu, thịt/cá xốt cà chua…), chúng ta thường có thói quen chan nước xốt vào cơm rồi trộn thức ăn, nước xốt với cơm và bắt đầu thưởng thức. Thật ra cá nhân tôi cho rằng cách ăn này rất ngon. Tuy nhiên, trong lần mời một gia đình Nhật tới nhà dùng bữa, họ rất ngạc nhiên khi tôi làm vậy. Phải rất thân thì người bạn Nhật mới nói với tôi rằng, người Nhật coi việc trộn lẫn như vậy là… bẩn. Người Nhật sẽ chấm cơm vào nước xốt chứ không tưới nước xốt vào cơm Người Nhật có một số món ăn Donburi – các món trộn cơm với thức ăn và nước xốt như cơm bò (Gyudon), cơm gà trứng (Oyakodon), hay cơm hải sản (Kaisen don). Tuy nhiên, với những món ăn mặn vốn được dọn riêng, người Nhật sẽ gắp từng món vào bát và ăn riêng chứ không trộn lẫn vào nhau. Khi ăn cơm ở Nhật, đừng biến bát cơm của mình thành một “khối thống nhất” giữa cơm và nước xốt bạn nhé.

Người viết: THẠCH LONG Những điều cần tránh ở Nhật Bản hôm nay sẽ trở lại với 3 chú ý: đừng xếp hàng quá sát nhau, tránh tuyệt đối việc khoe thân quá đà vào mùa Hè và thú vị nhất là không ngủ hướng mặt về phía Bắc. Không xếp hàng quá sát nhau Thời còn làm host (người tổ chức) cho một câu lạc bộ tiếng Anh ở Hà Nội, tôi thường xuyên phải nghe các bạn tây than phiền về việc: Người Việt đứng quá sát họ khi xếp hàng tính tiền trong siêu thị, mua vé xem phim, rút tiền ở cây ATM, mua đồ ăn trong KFC… “Tôi có thể cảm nhận rõ người phía sau đang thở vào gáy mình”, Brian, người Mỹ, đã sống ở Hà Nội 3 năm, tâm sự với tôi. Thú thật thì ban đầu tôi không cảm thấy có vấn đề gì quá lớn ở đây. Chí ít là họ cũng đã xếp hàng. Để khách quan hơn, tôi hỏi nhiều người Việt khác và cũng nhận về những ý kiến tương tự. Trong điều kiện lý tưởng, người Nhật sẽ chủ động đứng cách nhau một khoảng cách vừa đủ khi xếp hàng      Tuy nhiên, khi sang tới Nhật tôi mới nhận ra, người Nhật nói riêng và các quốc gia phát triển nói chung rất tôn trọng không gian riêng tư của người khác. Ngoại trừ những nơi quá tải như các nhà ga lớn, các sân vận động thì trong điều kiện có thể, người Nhật đều giữ cự ly ít nhất là một sải tay khi xếp hàng ở nơi công cộng. Người dân xứ Phù Tang được dạy từ rất nhỏ về việc mỗi người đều có một vùng riêng tư để có thể lướt Facebook, đọc báo mà người bên cạnh không thể đọc được những gì trên màn hình của họ. Đó gọi là cự ly văn minh tối thiểu. Vậy nên nếu phải xếp hàng ở nơi nào đó trên đất Nhật, hãy đảm bảo rằng hơi thở của bạn không chạm vào gáy của người phía trước và tầm mắt của bạn cũng không thể đọc được những dòng chữ trên màn hình điện thoại của họ. Ăn mặc quá hở hang vào mùa Hè Sau một mùa Đông “ủ” kỹ làn da trắng ngần, tập thể dục hàng ngày để có một vòng 1 nở nang, vòng 2 săn chắc, bạn cảm thấy thật sự có lỗi với bản thân nếu không khoe những đường cong phồn thực của mình cho thiên hạ cùng chiêm ngưỡng. Người Việt thường hay đùa nhau rằng, cuộc sống càng khấm khá hơn thì quần áo của các cô gái lại càng… ngắn đi.      Những cô gái trắng ngần, nở nang trong tư duy của giới trẻ hiện tại còn là biểu hiện cho sự sung túc và chăm chỉ. Vậy nên chuyện mình đẹp thì mình cứ khoe thôi được chấp nhận bởi số đông người Việt. Tuy nhiên, tư tưởng này sẽ vấp phải những sự ái ngại, thậm chí là ác cảm từ người Nhật. Sang tới Nhật, bạn đôi khi sẽ cảm thấy hơi khó hiểu, khi thời tiết thì nóng đến hoa mắt mà các cô gái Nhật vẫn mặc kín từ đầu tới chân, thậm chí là phần thân trên của họ còn được layer nhiều lớp. Phụ nữ Nhật có xu hướng ăn mặc kín đáo vào mùa Hè      Nói chung, Nhật Bản từ xưa tới nay vẫn luôn là quốc gia đề cao sự kín đáo của người phụ nữ. Hơn thế nữa, người già chiếm khoảng 28% dân số Nhật Bản. Vậy nên khả năng bạn chạm mặt người già nơi công cộng và hứng chịu sự kì thị vì quá hở hang sẽ cao hơn so với tỉ lệ chạm mặt giới trẻ và được ca ngợi những đường cong cơ thể. Vì vậy tốt nhất hãy tuân thủ quy tắc trang phục của người Nhật: “Trên phải kín, dưới được phép hở” bạn nhé. Nhập gia tùy tục mà. Không ngủ quay đầu về phía Bắc Người Nhật sẽ không ngủ hướng đầu về phía Bắc      Trong khi người Việt quan niệm không đặt gương chiếu vào giường ngủ thì người Nhật có một điều rất đại kị trong giấc ngủ: Ngủ hướng đầu về phía Bắc. Tại sao người Nhật lại kị điều này. Có 2 cách lý giải. Thứ nhất, trong đám tang, người Nhật sẽ đặt thi thể hướng đầu về phía Bắc theo quan niệm truyền thống. Cũng chính vì vậy nếu ngủ hướng đầu về phía Bắc được coi là điềm rất xấu. Trong tiếng Nhật, điều kiêng kị này gọi là kita makura (北枕/きたまくら). Thứ hai, theo lý giải trên phương diện khoa học thì trái đất có một cực từ trường kéo từ Bắc sang Nam. Cực âm ở phía Nam còn cực dương ở phía Bắc. Con người cũng có từ trường, với cực âm ở chân, cực dương trên đầu. Vì vậy nếu ngủ hướng đầu về phía Bắc sẽ tạo ra hiện tượng 2 cực dương hướng vào nhau, có thể gây ra tình trạng rối loạn giấc ngủ, mệt mỏi kéo dài. Bạn rõ ràng không muốn một trong tứ khoái của con người giảm chất lượng đi đúng không?

Người viết: THẠCH LONG Ở rất nhiều quốc gia, việc vừa bước đi vừa thưởng thức một chiếc hamburger, bánh mỳ là chuyện bình thường. Nhưng ở Nhật, bạn sẽ bị coi là bất lịch sự nếu làm vậy. Xin đừng vừa đi vừa ăn Trong rất nhiều bộ phim phương tây, bạn dễ dàng bắt gặp hình ảnh một người đàn ông trong bộ suit chỉnh tề, mua chiếc hamburger và vội vàng vừa bước đi vừa “kết liễu” chiếc bánh đó trong một nốt nhạc. Hình ảnh đại diện cho nhịp sống hối hả, công nghiệp, nhìn có vẻ rất “ngầu” đối với nhiều bạn trẻ Việt Nam. Nhưng ở Nhật Bản – một quốc gia cũng có nhịp sống hối hả không kém – thì hành động vừa đi vừa nhai nhồm nhoàm một thứ gì đó sẽ chịu rất nhiều ánh nhìn ái ngại của người địa phương. ©Báo Mainichi      Có rất nhiều người thắc mắc: Tại sao người Nhật lại kỵ chuyện vừa đi vừa ăn? Chúng ta có bị phạt nếu vi phạm hay không? Xin khẳng định là sẽ không ai phạt bạn cả nhưng tuyệt đối nên tránh. Ngay từ khi còn là những đứa trẻ, người Nhật đã được dạy phải tôn trọng thức ăn. Ăn tại bàn, chắp tay nói “Itadakimasu” (có nghĩa là: xin phép ăn) trước khi vào bữa, ăn uống từ tốn, thanh cao. Cùng với thời gian, người Nhật cho rằng thức ăn ăn tại bàn là để thể hiện sự tôn trọng đối với thức ăn và dành cho công sức người đã làm ra các loại nông sản phẩm đó. ©PhotoAC©irumam      Việc vừa đi vừa ăn trông như thể bạn đang hoàn tất bữa ăn của mình một cách tạm bợ - điều đối với người Nhật là thiếu lễ nghịa và bất lịch sự. Ngoài ra vừa đi vừa ăn như thế bạn có thể làm rơi vãi thức ăn ra đường hoặc tiện tay vứt túi bọc xuống đường. Như thế là xả rác còn gì. Ngậm đũa khi ăn Bạn đang ăn cơm thì chợt nhận được một tin nhắn. Thay vì đặt đôi đũa xuống bàn, bạn ngậm đầu đũa để rảnh tay trả lời tin nhắn kia rồi lại tiếp tục bữa ăn. Ở Việt Nam, thật ra trông nó cũng hơi phản cảm nhưng chẳng ai ý kiến gì đâu. Nhưng ở Nhật, xin đừng, một nghìn lần xin đừng.      Hành động này đối với người Nhật là vô cùng bất lịch sự và mất vệ sinh. Hành động ngậm đũa ở Nhật gọi là kuwae bashi. Bạn thấy đấy, người Nhật đã có hẳn một từ để miêu tả cho việc ngậm đũa chứng tỏ họ ghét điều đó lắm. Vậy nên nếu có muốn rảnh tay làm gì đó, hãy đặt đôi đũa của mình xuống cái gác đũa rất cute đi kèm nhé. Chụp ảnh người lạ Ở Việt Nam vài năm gần đây rất thịnh hành trào lưu “xin info gái xinh/trai đẹp”. Đại loại là bạn bắt gặp một cô gái xinh đẹp trên đường, bạn chụp lén cô ấy rồi đăng lên Facebook tìm thêm thông tin.      Đừng làm điều đó ở Nhật nhé. Bạn có thể phải lên đồn công an ngồi uống chè đấy. Người Nhật coi trọng sự riêng tư. Họ có quyền kiện bạn nếu chẳng may xuất hiện trong một tấm ảnh trời ơi đất hỡi nào đó. Ai biết được bạn dùng bức ảnh đó với mục đích gì.      Vậy nên trước khi định chụp một ai đó: Một cosplayer, một cô gái xinh đẹp, một võ sĩ…tốt nhất là hãy xin phép bằng câu “shashin wo totte mo ii desu ka” (Tôi có thể chụp ảnh không). Nếu họ từ chối thì đừng cố đấm ăn xôi nhé. Phiền phức to lắm đấy.

     Một vài hình xăm trên cơ thể có thể được coi là ngầu, là sành điệu ở Việt Nam. Nhưng sang tới Nhật Bản thì dame. Hạn chế xăm mình Trong khoảng 1 thập kỷ trở lại đây, văn hóa xăm ngày càng trở nên phổ biến ở Việt Nam. Dạo các con phố mang hơi thở của giới trẻ ở Hà Nội hoặc thành phố Hồ Chí Minh, có lẽ cứ trung bình 10 phút bạn sẽ lại có cơ hội chiêm ngưỡng một nam thanh, nữ tú nào đó tung tăng với một vài hình xăm từ dễ thương cho tới cực ngầu. Tuy nhiên, hãy chuẩn bị trước tâm lý là người Nhật không có thiện cảm với những người xăm mình đâu. Có 2 lý do chính dẫn tới thái độ này. Thứ nhất liên quan tới lịch sử. Theo các tài liệu cổ thì vào khoảng năm 1700, các tội phạm thay vì bị thi hành hình phạt cắt mũi thì sẽ bị xăm vào cơ thể. Thậm chí nếu tái phạm còn bị xăm vào mặt. Dấu ấn này sẽ theo những tên tội phạm suốt cuộc đời và đó cũng được coi là một hình thức răn đe. Cùng với thời gian, xăm mình đi vào trong ý thức hệ của một bộ phận người Nhật như dấu vết của tội phạm.      Lý do thứ hai đến từ tầm ảnh hưởng của những yakuza (một thuật ngữ chỉ những nhóm tội phạm có tổ chức). Từ xa xưa cho đến tận bây giờ, những thành viên băng đảng thường xăm kín người để đánh dấu việc họ đã gia nhập thế giới xã hội đen. Đó cũng là một dạng tuyên ngôn chứng minh quyết tâm đoạn tuyệt với xã hội bình thường để cống hiến cho hoạt động của băng đảng. Cũng chính vì vậy người có hình xăm ở Nhật thường bị liên tưởng tới xã hội đen hoặc tội phạm. Và nó dẫn tới một số hệ lụy khá tồi tệ như: Bạn có thể bị từ chối vào phòng tắm công cộng, bể bơi, onsen. Thậm chí nếu bạn có ý định xin những công việc yêu cầu tiếp xúc với khách hàng như tài chính, ngân hàng, bảo hiểm… bạn có thể bị từ chối chỉ vì có hình xăm. Viết tên bằng bút mực đỏ Ở Việt Nam, bạn có thể trang trí bưu thiếp bằng một chút màu đỏ và viết tên người đặc biệt hoặc chính mình bằng mực đỏ cho nổi bật. Nhưng sang Nhật thì viết tên người khác bằng bút đỏ là một hành động đại kỵ. Mực đỏ ở Nhật thường dùng để viết tên… người chết. Ở Nhật khi đi viếng mộ ta sẽ thấy trên bia mộ có một phần chữ tô đỏ. Đây là hiện tượng được gọi là “châu nhập”, khắc tên người dựng lên phần mộ này khi người đó vẫn còn sống. Ý muốn nói: người này được khắc lên bia mộ, nhưng người vẫn còn sống”. Vì thế khi viết tên bằng bút đỏ, người ta dễ liên hệ đến “mộ bia” và mang lại điềm rủi. Ngoài ra, màu đỏ ở Nhật thời xa xưa thường được viết lên các chiến thư. Các samurai Nhật khi muốn thách đấu với ai đó sẽ viết thư bằng mực đỏ với hàm ý: “Tôi sẽ tử chiến với ngài”. Hiện nay “Chữ đỏ” để chỉ sự thua lỗ trong hoạt động kinh doanh của công ty. Nếu kinh doanh có lãi, người Nhật gọi là “Chữ đen”, nếu bị trở thành chữ đỏ thì người Nhật gọi đó là “ 赤字転落 – Ngã xuống chữ đỏ”!      Nói tóm lại, viết tên người khác bằng mực đỏ là dấu hiệu của cái chết, của máu và của sự lụn bại. Đừng dại làm điều đó nhé. Để thừa đồ ăn là để lại ấn tượng xấu Đối với nước Nhật thì việc để thừa đồ ăn trên đĩa vừa bị coi là bất lịch sự. Khi người Nhật nấu ăn cho bạn, họ luôn dốc hết tấm lòng vào đó nên việc bạn không ăn hết đồ ăn trên đĩa sẽ bị coi là phụ lòng chủ nhà. Tuy nhiên, việc đó vẫn chưa nghiêm trọng bằng chuyện đồ ăn thừa sẽ bị đổ đi và đây đang trở thành một vấn đề cực kỳ nan giải ở Nhật. Theo thống kê thì số lượng đồ ăn thừa bị đổ đi ở Nhật mỗi năm thậm chí còn nhiều hơn lương thực dùng để cứu đói cho các quốc gia chưa phát triển.      Số lượng đồ ăn thừa này bao gồm thực phẩm không đủ tiêu chuẩn, thực phẩm bị trả lại, thực phẩm bán không hết, thực phẩm ăn thừa… của các nhà hàng ăn, các siêu thị, cửa hàng bán lẻ và các công ty sản xuất và kinh doanh thực phẩm. Vậy nên nếu bạn tình cờ góp thêm vào lượng đồ ăn phải đổ đi bằng việc không dùng hết đồ ăn trên đĩa, điều đó thật không hay chút nào.

     Đứng ở bất kỳ đâu trên thang cuốn, tặng hoa cho người ốm, đưa tiền tip trong khách sạn, nhà hàng, huýt sáo vào buổi tối là những điều hết sức bình thường ở Việt Nam. Nhưng ở Nhật thì dame. Xứ sở hoa anh đào, đất nước mặt trời mọc, mùa thu có lá vàng lá đỏ, xuân về thì hoa anh đào nở rộ… là những nét văn hóa đặc trưng của Nhật Bản, có thể đọc được ở bất kỳ đâu. Tuy nhiên, có những nét văn hóa tồn tại trong đời sống sinh hoạt thường nhật của người dân xứ sở hoa anh đào mà rất ít người Việt để ý. Hãy cùng tìm hiểu về chúng. Khi đi thang cuốn Lê Hoàng An, sinh viên năm nhất đại học Kyushu (Fukuoka), vẫn không quên được thời khắc bị một người đàn ông Nhật vỗ vai đề nghị đứng dịch về bên trái khi đang lên thang cuốn. An hơi giật mình khi nhận ra gương mặt của người đàn ông này không hề dễ chịu chút nào. Theo thói quen thời còn ở Việt Nam, An bước lên thang cuốn và đứng song song với người bạn đi cùng. Tuy nhiên, Nhật Bản đã xây dựng được văn hóa xếp hàng trên thang cuốn cực kỳ chuẩn chỉnh. Thường thì người đứng yên cần phải xếp hàng dịch về bên trái (ở khu vực Kansai thì là bên phải) để dành lối bên phải cho người đang vội có thể đi trước. Tuy nhiên nếu như bạn ở khu vực Kansai như Osaka hoặc Kyoto thì người đi thang cuốn sẽ đứng về phía bên phải, dành lối đi về phía trái cho người nào muốn đi lên trước. Tại sao ở khu vực Kansai lại có quy định ngược như vậy? Lý do cũng có nhiều cách giải thích. Một cách giải thích cho rằng năm 1967 nhà ga Umeda của tuyến đường sắt Hankyu có lắp đặt loại thang cuốn đi bộ và có nhiều người vịn vào phía bên phải do có loa thông báo “Dành lối đi bên trái cho người muốn đi trước”. Từ đó hình thành thói quen đứng bên phải. Theo một cách giải thích khác thì năm 1970, khi Osaka đăng cai tổ chức Hội chợ quốc tế EXPO thì do có nhiều du khách nước ngoài, nên đã hình thành thói quen đứng bên phải cho phù hợp với thói quen của người châu Âu. Khi đi thang cuốn ở Nhật thì người đứng yên cần phải xếp hàng dịch về bên trái (ở khu vực Kansai thì là bên phải)      Ở Việt Nam, bạn có thể đứng ở bất kỳ bên nào trên thang nhưng sang tới Nhật, hãy đứng dịch về một bên kẻo lại đụng phải những cái lườm nguýt như An. Tiền tip (tiền boa) Ở Nhật Bản không có văn hóa cho tiền tip. Ở Việt Nam, đặc biệt là Thành phố Hồ Chí Minh, văn hóa đưa tiền tip cho nhân viên phục vụ tương đối phổ biến. Nhiều người Việt quan niệm đơn giản rằng, khi họ được cung cấp dịch vụ như ý thì một chút tiền tip là cách để thể hiện sự hài lòng. Tặng tiền tip sẽ khiến người Nhật nổi giận !?      Tuy nhiên, đừng dại mà đưa tiền tip cho các nhân viên phục vụ ở Nhật nếu bạn không muốn rơi vào tình huống khó xử. Đối với người Nhật thì việc cung cấp một dịch vụ hoàn hảo là điều hiển nhiên. Thậm chí sẽ có nhiều người Nhật cảm thấy việc bạn đưa tiền tip là một sự sỉ nhục. Đối với họ, tiền không phải là thước đo giá trị. Người Nhật cung cấp dịch vụ xuất phát từ lòng hiếu khách chứ không phải để đổi lấy tiền boa. Tặng hoa cho người ốm là…bất lịch sự !? Tiếp theo, bạn có một người bạn Nhật đang nằm viện và nghĩ tới chuyện tới thăm. Theo thói quen của người Việt, bạn nghĩ rằng mình nên mua một vài bông hoa giúp người bệnh cảm thấy vui tươi hơn. Nếu muốn mua hoa, xin hãy lưu ý vài điểm sau: Bản thân việc tặng hoa cho người ốm không có vấn đề gì, nhưng các loài hoa có màu trắng ở Nhật đều liên quan đến đám tang. Vì thế nên tránh các loại hoa màu trắng hoặc hoa cúc, là loại hoa chuyên được cắm bàn thờ phật. Ngoài ra các loài hoa đỏ thì khiến người bệnh liên tưởng tới máu. Vì thế nếu tặng hoa cho người sau khi bị mổ thì ta nên tránh nhé. Ở Nhật tặng hoa cho người ốm là…bất lịch sự?      Tệ hơn nữa, nếu bạn tặng cho người ốm những loài hoa được trồng trong chậu thì thê thảm rồi. Bởi hoa trồng trong chậu có rễ, tiếng Nhật đọc là “Netsuku” và từ này dễ làm người ta liên tưởng tới từ “ngủ mãi” trong tiếng Nhật. Bạn đang mong người bệnh ngủ mãi hay sao? Ở một số vùng thì hoa trồng trong chậu sẽ khiến người bệnh nghĩ rằng chúng ta đang chúc họ nằm viện lâu tới mọc rễ. Hơn nữa, tùy theo bệnh viện mà có những nơi người ta không cho phép cắm hoa trong phòng bệnh nên nếu muốn tặng hoa, chúng ta nên hỏi trước xem có được phép không nhé. Bởi những loại hoa có hương thơm mạnh hoặc có phấn hoa… có thể ảnh hưởng tới người bệnh hoặc người nằm cùng phòng. Nên thường thì người ta tránh tặng hoa cho người ốm. Huýt sáo Vào một đêm trăng thanh gió mát, bạn cao hứng và quyết định huýt sáo vài giai điệu cho vui vẻ. Bạn thoải mái làm điều đó ở Việt Nam nhưng ở Nhật thì đừng. Tiếng huýt sáo có rất nhiều giai thoại ở Nhật. Huýt sáo ngoài đường      Ở một số vùng, người Nhật quan niệm rằng tiếng huýt sáo là cách kẻ trộm gọi nhau vào ban đêm. Vậy nên chỉ cần nghe tiếng huýt sáo người dân sẽ theo phản xạ lùng xục tìm kẻ gian. Thời xa xưa hơn nữa, sáo là công cụ được sử dụng khi gọi hồn. Vậy nên tiếng sáo vang lên ban đêm sẽ khiến nhiều người cảm thấy rùng rợn, giống như việc có hồn ma nào đó đang được gọi lên. Trẻ con ở nhiều vùng thì được người lớn dạy rằng, nếu huýt sáo thì rắn sẽ vào nhà. Nói tóm lại, tiếng sáo vang lên ban đêm chỉ liên quan tới những điều không tốt. Những nét văn hóa dân gian góp phần tạo nên đặc trưng cho mỗi dân tộc. Vậy nên hãy tìm hiểu và tôn trọng những điều kiêng kị để chí ít thì cũng không bị coi là bất lịch sự trong đời sống hàng ngày.