Một trong những niềm tự hào mà người Việt Nam thích mang sang đất Nhật Bản nhất chính là ẩm thực. Tuy nhiên, ngay cả nền ẩm thực tuyệt vời của đất nước ta cũng có những vùng tối trong mắt người Nhật. Hãy cùng tìm hiểu nó. Tự hào ẩm thực Việt Nam trên đất Nhật 　“Đồ ăn Việt Nam à? Tôi thích lắm. Hãy nấu cho tôi món phở”, cô gái 23 tuổi tên Keina reo lên khi biết tôi là người Việt Nam. Keina còn rất trẻ, chưa từng đi du lịch nước ngoài, nhưng cô vẫn biết “ẩm thực Việt Nam” là một khái niệm cực kỳ thu hút. Cô thích phở, nem và các món cuốn. 　Vào tháng 3 vừa qua, trường đại học Kyushu (thành phố Fukuoka) tổ chức một cuộc thi nấu ăn mang ý nghĩa gắn kết. Yếu tố đa dạng văn hóa được đưa lên làm tiêu chí hàng đầu. Mỗi quốc gia sẽ nấu 3 món quốc hồn quốc túy. Ngay từ đầu, nhóm Việt Nam đã được đưa vào danh sách ứng viên vô địch. Được phong làm “đội mạnh” trong một cuộc thi về ẩm thực có gần 20 quốc gia tham dự là bằng chứng cho thấy, danh tiếng của ẩm thực Việt đã vang xa từ trước khi niềm tự hào ấy được gói gém trong hành trang sang Nhật của nhiều người. 　Tuy nhiên, bất chấp là một trong những nền ẩm thực được yêu thích ở xứ sở hoa anh đào, chúng ta cũng cần biết rằng: Không phải tất cả các món ăn mà người Việt cho là bình thường cũng được chấp nhận một cách bình thường ở Nhật. 　Tôi vẫn còn nhớ vẻ mặt hoảng hốt của một chị nhân viên của phòng hỗ trợ sinh viên quốc tế trường đại học Kyushu – khi nghe tôi kể về 2 món… tiết canh vịt và đuông dừa. Người Nhật nổi tiếng thế giới nhờ sự tế nhị trong giao tiếp. Họ hiếm khi nói “không”, thay vào đó, người Nhật nói “có thể” khi gặp phải những yêu cầu khó. Tuy nhiên, khi được tôi đề nghị thử món đuông dừa, chị nhân viên đó đã nói “không”. Trong phản ứng bản năng, chị bật ra câu tiếng Nhật: “Mushi wo taberu no”, hiểu nôm na là: “Các bạn ăn được cả sâu bọ sao?” Ẩm thực Nhật không thiếu những món ăn sống và cũng chẳng thiếu những món mà đồ ăn thậm chí còn biết… cử động. Nhưng đuông dừa với họ hoàn toàn không bình thường như cách nghĩ của người Việt chúng ta. © Việt Nguyễn Nhật Bản & những món ăn khó nuốt 　Tiếp tục chủ đề về những món ăn trông giống côn trùng, Mei Mei, một cô giáo đang dạy tiếng Việt cho người Nhật hé lộ với tôi rằng, các học sinh người Nhật của cô đồng loạt coi nhộng (món ăn rất phổ biến trên mâm cơm của người dân miền Bắc) là một món ăn gây sởn da gà. 　 Nhưng cảm giác sởn da gà khi nhìn những con nhộng nằm trên mâm cơm vẫn chưa gây ám ảnh với người Nhật bằng những món ăn như thịt chó hay thịt mèo. Điều này tôi tình cờ biết được qua buổi nói chuyện với cậu hàng xóm tên Teppei. Teppei đang yêu một cô sinh viên đến từ Hàn Quốc và họ đã từng bất đồng quan điểm khi cô bạn gái kể rằng, người Hàn ăn thịt chó. Teppei càng kinh ngạc hơn khi biết, thịt chó, thịt mèo cũng khá phổ biến ở Việt Nam. Dù tôn trọng văn hóa ẩm thực của từng quốc gia, nhưng Teppei thừa nhận không dám chứng kiến cảnh tượng các con thú nuôi như chó, mèo bị coi là món ăn. 　 Tuy nhiên, Nhật Bản cũng có không ít món ăn mà nhiều người Việt cảm thấy không dễ nuốt chút nào, dù đối với người bản địa là hoàn toàn bình thường. Chúng ta đang nói tới món natto. Natto là đậu tương lên men, có màu nâu, nhiều dịch nhớt và dính, mùi vị rất khó ngửi. Chỉ cần một gắp natto đưa lên mũi, nhiều người đã cảm thấy sợ hãi vì mùi nó được ví von giống như món đậu hủ thúi của Đài Loan. Thế nhưng natto lại được sử dụng rất thường xuyên trong đời sống ẩm thực Nhật Bản, thậm chí xuất hiện trong khẩu phần ăn của học sinh tiểu học. Có nhiều bạn Việt từng tâm sự với tôi rằng, họ cảm thấy natto có mùi vị như một món ăn… bị hỏng. 　Vậy nên chúng ta có thể bắt gặp một số món ăn khó ngửi và thậm chí… khó hiểu, khi thức ăn biết cử động như thể vẫn còn sống (mực nhảy múa hay sashimi ếch, thịt ngựa sống…) nhưng hãy yên tâm rằng nó hoàn toàn hợp vệ sinh. Còn nhiều món ăn của Nhật Bản mà do khác biệt về văn hóa, chúng ta không thể ăn được. Điều đó dĩ nhiên thôi, không cần phải cố ăn cho được. Chúng ta hãy cứ từ từ làm quen với ẩm thực Nhật Bản nhé.

　Bạn cảm thấy thế nào khi lần đầu tiên nhìn thấy người Nhật ăn trứng sống? Nó có làm bạn cảm thấy ngạc nhiên không? Tôi thì đã vô cùng bất ngờ. Tại sao người Nhật ăn trứng sống như bình thường nhỉ? Liệu có ảnh hưởng gì đến sức khỏe, và có đảm bảo về sinh và ngon miệng không nhỉ?  Tôi đã luôn tự hỏi làm thế nào người Nhật ăn trứng sống một cách bình thường đến vậy. 　Ở Việt Nam lý do không ăn trứng sống đó là sự lo ngại về nguy cơ ngộ độc thực phẩm, nhưng lý do chính là từ xưa đến nay người Việt không có thói quen ăn thức ăn tươi sống, những thức ăn chưa được đun chín, và đương nhiên trứng sống cũng không ngoại lệ. Tôi là người đặc biệt thích trứng luộc, và tôi nghĩ là không chỉ tôi mà các bạn cũng như nhiều người thích trứng luộc giống mình, Mặc dù tôi rất yêu văn hóa Nhật Bản, nhưng tôi đã nghĩ rằng mình sẽ không ăn được trứng sống như những người Nhật bản. 　 Cho đến một ngày nọ….khi tôi đi dự tiệc với một người bạn Nhật của mình, cách nhìn của tôi đã thay đổi. Sau khi nhìn thấy một trong những người Nhật tham gia buổi tiệc đã ăn trứng sống một cách rất ngon, tôi đã tự hỏi tại sao mình không can đảm ăn thử trứng sống dù chỉ một lần. Tôi đã lấy hết can đảm để chinh phục món ăn này. Thật sự nó ngon hơn tôi từng tưởng tượng nhiều. Sau tất cả, tôi thật sự hạnh phúc khi chiến thắng nỗi sợ trứng sống, điều mà tôi đã chưa từng nghĩ đến trước đó! Còn bạn thì sao? Tại sao bạn không thử một lần ăn trứng sống khi bạn đang sở hữu chúng ? Có những điều thú vị mà chỉ bạn mới có thể cảm nhận được, và tôi chắc chắn rằng chúng sẽ ngon hơn nhiều so với những gì bạn nghĩ!

　Mùa hè này, mình và ông bạn người Nhật chung công ty đã cùng đi phượt với nhau từ Tokyo đến bán đảo Izu. Và địa điểm hẹn nhau lần này là trạm dừng chân Ebina, nếu ai hay đi đường cao tốc sẽ biết đến trạm nghỉ này. Chẳng giấu gì các bạn, ngoài đam mê xe pháo ra mình còn khoái chụp ảnh nữa. Mình rất thích chụp con gái xinh và bọn con nít dễ thương, cho dù ảnh mình chụp không thực sự xuất sắc cho lắm. Vì đến sớm hơn một chút, nên trong lúc chờ anh bạn kia đến mình lôi máy ảnh ra, làm sương sương vài chục nháy...Vừa mới gặp bạn kia, mình lôi luôn ra chỗ bàn cà phê để bàn về lộ trình, cũng như là cho xem ảnh mấy em xinh tươi mình mới chụp được. Thề là quả đấy rất bực mình, đã không tán thưởng thì thôi, cu cậu còn mắng mình vài câu, kêu bên này chụp mà không xin phép là không được, có ngày vào tù đấy ông. Định bụng là kệ ông ý kiến ý cò, mình chụp kệ mình, lần sau không cho xem nữa. Nghĩ thì nghĩ thế thôi, chứ hôm đấy về lữ quán cũng lôi di động ra tìm hiểu một chút về vụ này, té ra là Nhật Bản khá là quyết liệt trong chuyện này thật. Sau đây mình xin chia sẻ một số thứ liên quan đến vấn đề này mà mình cho là hữu ích cho các tay nháy đang tác nghiệp tại Nhật Bản. 　Đọc đến đây sẽ có nhiều bạn thắc mắc, tại Việt Nam chụp ảnh con-anh-chị-em-bạn-dì nhà người ta không xin phép cũng được hử. Dĩ nhiên là KHÔNG. Trong pháp luật Việt Nam, cá nhân có quyền sở hữu hình ảnh cá nhân của mình. Không ai có quyền chụp ảnh người khác khi không có sự đồng ý của họ, cũng như là sử dụng hình ảnh đấy đăng lên mạng xã hội, website dù là có mục đích thương mại hay không. 　Tuy nhiên mình nghĩ đa số người Việt Nam chúng ta không có mấy quan tâm đến vấn đề này. Có khá nhiều người đăng ảnh người khác lên các phương tiện thông tin đại chúng rất thoải mái. Ảnh người công nhân đang làm việc, những cô gái xinh xắn, những đứa trẻ dễ thương…cứ vô tư chụp và hầu hết đều không có bất cứ vấn đề lớn nào xảy ra. Ngược lại, nhiều khi hướng máy ảnh về phía các nhân vật trên, ta còn thấy họ vui vẻ tạo dáng cho mình chụp. Tại Nhật Bản thì ngược lại hoàn toàn, bạn có thể bị khởi kiện vì xâm phạm quyền bảo vệ hình ảnh cá nhân. Trong thực tế, đã có trường hợp số tiền phạt lên đến 10 triệu yên. 　Vậy, quyền hình ảnh cá nhân là gì? Làm sao để tránh vi phạm quyền này? Theo mình nghiên cứu thì quyền hình ảnh cá nhân là quyền bảo vệ hình ảnh, dung mạo của mình, nghiêm cấm các hành vi chụp ảnh và đăng lên các phương tiện truyền thông đại chúng từ người khác. Tức là, các bạn phải xin phép một cách đường hoàng khi chụp ảnh, trong trường hợp người bị chụp là nhân vật chính hay có khuôn mặt nhân vật thể hiện rõ ràng trong bức ảnh. Trong lúc mở lời nên nói rõ mục đích sử dụng cũng như chắc chắn là bạn nhận được sự cho phép trước khi chụp. 　Nguyên tắc thì như thế. Tuy nhiên vẫn có những trường hợp mà có thể du di một chút được. Cụ thể là khi chụp ảnh phong cảnh, chắc không ít lần bạn gặp tình huống kiểu gì cũng dính người vào bức ảnh của mình. Trong trường hợp này, từ khoá là làm sao để cho những nhân vật phụ này có vào trong bức ảnh cũng không xác định rõ ràng là ai thì OK. Có thể chụp ở khoảng cách xa để cho sự hiện diện của họ là thực sự không đáng để ý, cũng có thể mở khẩu lớn để làm mỏng đi độ sau của trường ảnh…Đấy là một trong hai cách để né luật của mình. 　Ngoài ra, mình cũng thấy nhiều bạn post hình đồ ăn thức uống của các cửa hàng lên Facebook hay Instagram. Về cơ bản thì đồ ăn, đồ uống không có dính quyền hình ảnh cá nhân nên không có vấn đề gì. Tuy nhiên có một số cửa hàng họ cấm quay phim chụp ảnh cho nên cứ hỏi nhân viên một câu cho nó chắc nhé. 　Bởi vậy, khi các bạn chụp ảnh, quay phim người lạ, đặc biệt ở Nhật, thì nên xin phép họ. Trong cửa hàng, quán ăn thì nên hỏi qua nhân viên trong quán. Tại Nhật Bản, mình biết có rất nhiều tay máy hàng "xịn" người Việt Nam, nhưng mình không chắc bao nhiêu trong số các bạn ấy đã tìm hiểu về quyền hình ảnh cá nhân. Mong các bạn chịu khó để ý một tí để có những hành trình nhiếp ảnh vui vẻ, bổ ích và đặc biệt là không xảy ra sự cố đáng tiếc về luật pháp nào.

VAIJ Nguyễn Trọng Dũng      Trong khoảng thời gian 10 năm kể từ khi tôi đến với Nhật Bản, khi còn là một sinh viên tôi đã làm rất nhiều công việc khác nhau, trong đó có cả những công việc bán thời gian. Nhưng dạo gần đây trong công việc có nhiều thứ đã khiến tôi rất ngạc nhiên. Đó là khi tôi nói chuyện với một nhân viên nữ. Trong cuộc trò chuyện tôi đã vô tình nói nói với chị ấy là "Tôi thấy gần đây chị tăng cân thì phải!" thì mọi người nói với tôi "Câu nói đó bị coi là quấy rối tình dục."      Có phải như vậy không? Tôi tự hỏi làm những điều gì sẽ bị gọi là quấy rối tình dục. Sau đó tôi đã được giải thích rằng khi nói về cân nặng, tuổi tác, hoặc động chạm vào cơ thể, v.v.. nhưng ở Việt Nam những điều này được cho là ngôn ngữ giao tiếp hàng ngày. Trong khoảng thời gian sinh viên đó, khi cùng nhau làm thêm tôi đã từng khen một bạn nữ là trẻ và dễ thương, nhưng ngay sau đó tôi đã được cảnh báo.     Ở Việt Nam, cách xưng hô phụ thuộc vào độ tuổi của đối phương. Ngôn ngữ để sử dụng khi gọi đối phương cũng sẽ khác nhau tùy thuộc vào việc người đó già hay trẻ hơn mình. Vì vậy, ngay cả khi gặp nhau lần đầu tiên bạn cũng có thể tự điều chỉnh một cách hợp lý để đảm bảo cách xưng hô rõ ràng trong mối quan hệ giữa bạn và người khác. Hay khi bạn bày tỏ cảm xúc của mình về ngoại hình, điều đó cũng sẽ không khiến đối phương cảm thấy khó chịu.       Tuy nhiên, Việt Nam trong những năm gần đây, ở những nơi quy định về ngôn ngữ giao tiếp giữa nam và nữ, bộ quy tắc ứng xử về quấy rối tình dục tại nơi làm việc cũng đã được công bố. Có khoảng 6 mục mô tả những hành vi được cho là quấy rối tình dục. Trong tương lai, liệu Việt Nam có trở thành một quốc gia nơi mà bất cứ hành vi nào cũng có thể trở nên nghiêm trọng như Nhật Bản không? Hiện nay, tại nơi tôi đang làm việc tôi cũng phải cẩn thận hơn với việc sử dụng ngôn từ sao cho phù hợp. Đôi lúc tôi cảm thấy ngột ngạt, khó chịu khi những câu nói của mình cứ phải dè chừng, không tự nhiên hoặc không đúng theo định nghĩa chung về quấy rối tình dục. 

【Collaboration blog】 Sắp đến Tết tây (1/1) rồi các bạn nhỉ? Đã từ lâu, người Nhật chỉ đón Tết Dương lịch, những món ăn truyền thống mà các gia đình người Nhật ăn trong dịp này được gọi là “Osechi ryori” (gọi tắt là Osechi). Osechi gồm rất nhiều loại, mỗi món ăn trong đó lại mang theo những ý nghĩa riêng và gửi gắm nhiều tâm nguyện khác nhau. Trong bài viết này, mình sẽ giới thiệu những món tiêu biểu trong Osechi nhé. Hiện nay mình đang học cao học tại Đại học Osaka, mình đã được trải nghiệm 2 cái Tết tại Nhật rồi đấy. Tết đầu tiên mình được một bạn người Nhật mời đến nhà riêng, mình được cùng gia đình bạn đó thưởng thức rất nhiều loại Osechi ngon và đẹp mắt. Mình rất muốn giới thiệu để các bạn cũng biết về những món ngon này. Osechi ryori là gì Hộp Jubako đựng osechi ryori Osechi ryori là những món ăn truyền thống mà người Nhật thường ăn vào dịp tết, đây đều là những món hơi xa xỉ một chút. Trước đây, người Nhật thường tự tay làm những món này, nhưng hiện nay thì nhiều gia đình mua Osechi làm sẵn tại siêu thị hoặc đặt trên mạng. Họ mua hầu hết các món chính và tự làm những món phụ. Osechi ryori thường được đựng trong Jubako. Jubako là một chiếc hộp có nhiều tầng, khi chưa thưởng thức các món trong đó thì các tầng hộp được xếp chồng lên nhau, ở tầng trên cùng sẽ có nắp đậy. Chiếc Jubako này cũng có ý nghĩa riêng của nó, đó là “hạnh phúc chồng hạnh phúc”. Trước đây, hộp thường có 5 tầng nhưng những năm trở lại đây, hộp 2, 3 tầng khá phổ biến. “Đặc sản về Osechi” trên trang bán hàng online Rakuten ichiba Sau khi đón Tết đầu tiên ở Nhật cùng gia đình bạn, mình trở về nhà và thử tìm hiểu trên mạng về giá của Osechi thì thấy rất bất ngờ vì giá một hộp khá cao. Những bạn thực tập sinh và du học sinh như mình khó có thể mua Osechi với mức giá đó, nhưng nếu nhiều người cùng mua và chia nhau thì cũng có thể mua được nhỉ. Ý nghĩa và nguồn gốc của Osechi Osechi ryori vốn bắt nguồn từ “Osechiku”, đây là những món ăn được dâng lên các vị thần trong ngày đầu năm mới và 5 ngày tiết khí khác. Phong tục làm đồ cúng để dâng lên thần linh vào các ngày Sechiku (sechinichi) được lan rộng ra cả tầng lớp thường dân, mọi người chuẩn bị những bữa ăn thịnh soạn và xa xỉ trong ngày đầu năm mới - ngày quan trọng nhất năm và cả các ngày sechinichi, sau đó cùng nhau thưởng thức những món ăn này. Hơn thế, để những người phụ nữ làm nội trợ quanh năm có thời gian nghỉ tết, Osechi bao gồm rất nhiều món ăn có hương vị đậm đà lại dễ bảo quản. Ý nghĩa được gửi gắm trong từng nguyên liệu và món ăn Đặc trưng của Osechi ryori là sự đa dạng về chủng loại. Hơn thế nữa, mỗi món ăn và nguyên liệu trong đó lại ẩn chứa một ý nghĩa riêng. Chúng mình cùng xem đó là những ý nghĩa gì nhé. Kuromame (Đậu đen) Đây là món đậu nành đen ninh nhừ với đường. Ở Nhật có cách nói “mame ni hataraku” để chỉ việc làm việc không ngừng, chăm chỉ, tận tụy với công việc. Món Kuromame này gửi gắm tâm nguyện “có một năm khỏe mạnh để có thể lao động và cống hiến”. Thêm vào đó, trước đây, ở Nhật Bản có rất nhiều người làm việc ngoài trời, món ăn này cũng gửi gắm thêm một điều nữa, đó là “mong có nhiều sức khoẻ để chăm chỉ làm việc đến mức da bị sạm đen vì nắng”. Kazunoko Kazunoko là món trứng cá trích ngâm gia vị. Mỗi miếng trứng cá có rất nhiều trứng nhỏ, tượng trưng cho “con cháu đề huề”. Khi ăn món này bạn sẽ thấy trứng cá rất giòn và có tiếng tách tách. Tazukuri = Gomame Đây là món cá cơm khô được xào trên chảo với xì dầu, đường, mirin. Món này được rất nhiều trẻ em yêu thích. Trước đây, cá cơm khô được dùng như là một loại phân bón cao cấp cho đồng ruộng, vì lẽ đó nên nó có tên gọi là “tazukuri” bởi nó là cá làm tốt đất trên ruộng lúa. Với mong ước mùa màng bội thu, món này được đưa vào Osechi ryori. Một số vùng gọi món này là “Gomame”. Tataki gobo Rễ ngưu bàng (gobou) có nhiều sợi và khá khó cắt nên sau khi luộc chín, bạn sẽ làm dập ngưu bàng bằng mặt trên của con dao hoặc một cây cán bột, rồi tách các sớ ngưu bàng ra và cắt theo chiều dọc thành các đoạn khoảng 4-5 cm. Sau đó, trộn rễ đã được cắt với mè đã nêm sẵn gia vị. Cách chế biến theo kiểu đập rồi tách ra như thế này được cho là một hình thức “kaiun” (khai vận). Thêm vào đó, cây ngưu bàng có rễ đâm sâu xuống lòng đất nên người Nhật cũng gửi gắm vào đây mong ước có một nền tảng vững chắc để phát triển phồn vinh. Iwai zakana sanshu Mình đã giới thiệu với các bạn 4 món, đó là “Kuromame”, “Kazunoko”, “Tazukuri (Gomame)”, “Tataki gobo). Đây là những món tiêu biểu nhất để ăn mừng trong các dịp đặc biệt và trong này có những món được gọi là “Iwai zakana sanshu” của vùng Kanto và Kansai. “Iwai zakana sanshu” là 3 món không thể thiếu trong Osechi ryori, mỗi vùng lại có một cách lựa chọn khác nhau đấy. Iwai zakana sanshu của vùng Kanto = Kuromame, Kazukono, Tazukuri Iwai zakana sanshu của vùng Kansai = Kuromame, Kazukono, Tataki gobo Kohaku kamaboko Màu đỏ thể hiện cho “sự hạnh phúc”, “trừ tà ma”, màu trắng thể hiện cho “sự thiêng liêng”, “thanh sạch”. Ngoài ra, miếng kamaboko được cắt ra sẽ có hình dáng giống như “mặt trời mọc” vì là nửa hình tròn. Hình ảnh “mặt trời mọc” tượng trưng cho động lực và hi vọng. Hai sắc đỏ và trắng cũng rất đẹp mắt và làm cho hộp Osechi trở nên đa sắc màu nên Kouhaku kamaboko thường được xuất hiện trong Osechi ryori. Buri no yakimono Buri - cá cam là một loài cá có rất nhiều tên gọi tuỳ theo mức độ to nhỏ trong các giai đoạn phát triển. Nó còn được gọi là “Shusse uo”. Đây là món ăn điển hình trong Osechi, nó như là một “món duyên khởi” để cầu cho công việc hanh thông, sự nghiệp thăng tiến. Cá cam nướng ăn cùng cơm trắng rất ngon. ◆ Các tên gọi của Buri (tuỳ theo vùng) Vùng Kanto = Wakashi → Inada → Warasa → Buri Vùng Kansai = Tsubasu → Hamachi → Mejiro → Buri Vùng Hokuriku = Tsubaiso → Fukuragi → Gando → Buri Kouhaku namasu Đây là món củ cải, cà rốt thái chỉ bóp muối, trộn dấm và đường. Ở Nhật, sắc hồng trắng của món này thể hiện sự hạnh phúc, đủ đầy. Konbu maki Konbu còn có cách phát âm khác là “Kobu”, đây là món ăn tốt cho “việc duyên khởi” vì kobu nằm trong từ “yorokobu” (nghĩa là hoan hỷ, vui mừng). Các loại cá như cá trích, cá thu đao sẽ được cuốn trong lá konbu này. Trên đây, mình đã giới thiệu với các bạn ý nghĩa của các món ăn tiêu biểu rồi đấy. Osechi ryori được bán bên ngoài thường đính kèm theo danh sách món ăn, nếu bạn muốn hiểu thêm về món nào đó thì hãy thử tìm thêm thông tin nhé! Ozoni Món canh ăn cùng với Osechi trong dịp Tết được gọi là “Ozoni”. Trong canh này có một miếng bánh dày (mochi) đấy. Tuỳ theo từng vùng, từng nhà, canh Ozoni còn được gọi là “Suimono” hay “Shiromiso no misoshiru”. Ngoài ra, ở tỉnh Kagawa, trong miếng bánh dày còn có nhân ngọt. Tổng kết Trong bài viết này, mình đã giới thiệu với các bạn những món ăn và ý nghĩa của từng món có trong Osechi, tiêu biểu nhất là “Kuromame”, “Kazunoko”, “Tazukuri (Gomame)”, “Tataki gobo”, và cả canh ăn kèm Ozoni nữa. Nhân đây mình xin kể thêm, trong lần đến nhà bạn người Nhật để thưởng thức Osechi, món mình ăn nhiều nhất là “Kuromame”. Món này ngọt hơn cả chè đậu đen của Việt Nam đấy. Kazunoko, tôm và các món hải sản khác cũng rất ngon, nhưng mình cảm thấy các món này đều “hơi ngọt quá”. Thế nhưng, nếu ăn cùng với nộm củ cải cà rốt chua (Kouhaku namasu) để đổi vị thì khá là hợp nhé. Hơn nữa, mình còn có một phát hiện khá thú vị. Đấy là trong danh sách món ăn trong Osechi có cả các món thịt nguội. Mình nghĩ trong Osechi trước đây không có thịt nguội, các món ăn truyền thống cũng dần dần thay đổi theo thời gian nhỉ! Hi vọng các bạn cũng sẽ có cơ hội được thưởng thức Osechi ryori của Nhật!

Cái Tết đã tạm biệt người Nhật được hơn một tháng và sắp “hạ cánh” xuống Việt Nam. Nhân dịp này, cùng tìm hiểu xem người Nhật và người Việt đón Tết có những điểm gì giống và khác nhau nhé. Giống nhau Tết luôn là dịp để chúng ta tưởng nhớ những người thân đã mãi mãi đi xa. Nét đẹp văn hóa này tồn tại trong cả cuộc sống của người Việt lẫn người Nhật. Người Nhật cũng quây quần bên mâm cơm gia đình vào buổi tối cuối cùng trong năm. Tuy nhiên, nếu bữa cơm tất niên của người Việt thường rất phong phú trong thực đơn thì món ăn phổ biến nhất ở Nhật ngày giao thừa là mỳ trường thọ (toshikoshi soba). Tên của món ăn đã quá đủ để miêu tả về ý nghĩa của nó rồi. Nhật Bản cũng có truyền thống mừng tuổi, cũng cúng bái, đi chùa đi đền thần đạo vào mùng 1, xin quẻ đầu năm, ăn một số món ăn truyền thống mang ý nghĩa may mắn vào dịp Tết như đậu đen ngào đường hay củ sen hầm. Tiện đây cũng xin được giải thích tại sao người Nhật lại ăn củ sen hầm vào mùng 1: Món ăn này mang ý nghĩa “nhìn thấy tương lai tươi sáng” do củ sen có lỗ và tiếng Nhật coi việc nhìn qua lỗ trên củ sen tương ứng với từ “Mitooshi” - nghĩa là nhìn thấu được tương lai. Món trứng cá Kazunoko cũng khá phổ biến vào dịp đầu năm với mong muốn có con đàn cháu đống. Xếp hàng đi lễ đền Thần đạo ngày Tết ở Nhật Mỳ Toshikoshi soba Có rất nhiều người Việt tôi gặp từng đùa rằng, Táo quân là điều khiến Tết Việt độc nhất vô nhị trên khắp thế giới. Vậy thì nhầm rồi. Ở Nhật, vào đêm giao thừa cũng có một chương trình truyền hình ca nhạc tên là Kouhaku Uta Gassen, mô típ giống hệt như táo quân ở Việt Nam. Khác nhau Tết ở Việt Nam thường kéo theo sự đông lên bất thường ở các thành phố lớn do người dân đổ xô đi mua sắm, nhiều cơ quan ở các tỉnh lên thành phố để họp tổng kết, liên hoan, biếu xén. Tham gia giao thông vào những ngày cận Tết ở Hà Nội hoặc thành phố Hồ Chí Minh là cơn ác mộng đối với mọi người. Ở Nhật thì sự đông lên chỉ diễn ra ở một số địa điểm nhất định, không ảnh hưởng gì đến cuộc sống thường ngày của người dân. Người Nhật có tập quán biếu quà cuối năm (oseibo), thường được gửi qua dịch vụ chuyển phát nên các quầy bán quà tặng cuối năm thường rất đông khách, và dịch vụ chuyển phát cũng rất bận rộn. Ngoài ra thì một số ga tàu lớn cũng đông hơn bình thường. Mặc dù vậy sự gia tăng về số lượng người ở các địa điểm này diễn ra rất trật tự, ngăn nắp nên hầu như không có những lời than thở kiểu “do Tết mà ra”. Cầu Thê Húc ngày 1 Tết Nói tới chuyện sắm Tết cũng có sự khác biệt rất lớn giữa Việt và Nhật. Người Việt, đặc biệt là các tỉnh thành phố ngoài Bắc, coi Tết là ngày lễ quan trọng nhất năm nên mức độ mua sắm, trang hoàng nhà cửa cũng tương đương với tầm quan trọng đó. Có rất nhiều người chi ra cả trăm triệu để mua sắm cây cảnh đáp ứng đủ 2 yếu tố “đẹp và độc”, tậu những chai rượu đắt tiền, thậm chí sửa sang, thay mới nhiều vật dụng trong nhà. Ai ai cũng muốn sở hữu một cơ ngơi khang trang, sành điệu để đón khách tới chúc Tết. Ở Nhật thì hoạt động sắm Tết diễn ra vô cùng yên ả và đơn giản. Ngoài việc sắm sửa nguyên vật liệu để nấu những món ăn đầu năm thì người Nhật chỉ chi ra một số tiền nhỏ để mua Kadomatsu và Shimekazari treo trước cửa nhà. Người dân ở Hà Nội treo cờ đón Tết Shimekazari treo trước cửa nhà người Nhật Kadomatsu có nghĩa là “Thông (ở) cửa” là một khối tròn, được kết bằng một loại cành thông đặc biệt cùng với 3 đoạn tre vạt chéo bên ngoài bện bằng rơm. Theo truyền thống ở Nhật sẽ được đặt trước cửa nhà vào dịp đầu năm mới, để chào đón linh hồn tổ tiên hoặc “Thần nông”, vì theo Thần đạo của Nhật Bản thì thần linh thường cư trú trong thân cây. Còn Shimekazari mang ý nghĩa xua đuổi tà mà, quỷ dữ. Đây hoàn toàn là những vật trang trí mang ý nghĩa tâm linh. Thêm một sự khác biệt lớn nữa là về trang phục. Người Việt chúng ta thường dành những bộ trang phục đẹp nhất cho ngày Tết. Trẻ con thường mặc quần áo mới, đàn ông mặc âu phục, phụ nữ ăn diện hơn ngày thường. Phụ nữ diện những bộ quần áo đẹp trong ngày Tết Còn người Nhật thì ngày càng đơn giản hơn trong chuyện ăn mặc dịp Tết. Họ vẫn mặc những bộ trang phục như ngày bình thường. Điều này xuất phát từ sự khác nhau cơ bản về thời điểm Tết giữa 2 quốc gia. Ở Việt Nam, Tết là đón Xuân sang, còn Tết Nhật lại rơi vào thời điểm lạnh nhất trong năm nên mặc sao cho ấm quan trọng hơn mặc cho đẹp. Cách thức chúc Tết giữa 2 quốc gia cũng khác nhau rất lớn. Người Nhật có thói quen viết thiệp chúc Tết (Nengajo) và gửi tới bạn bè, người thân. Những thiệp chúc Tết này, nếu được gửi đi trước ngày 25/12 thì sẽ đến tay người nhận vào đúng ngày 1 Tết, nếu gửi trước ngày 28 Tết thì bưu thiếp sẽ đến nơi từ ngày 3 trở đi. Nét đẹp văn hóa này thường được những người trung niên trở nên duy trì thường xuyên, chứ giới trẻ thời đại công nghệ thì việc gửi tin nhắn qua mạng xã hội hiện nay đã rất phổ biến. Thiệp chúc Tết Nengajo Trong khi đó, người Việt thì phải chờ năm mới sang mới bắt đầu đi chúc Tết. Như chúng ta đều biết thì hoạt động chúc Tết sẽ là những cuộc hành trình từ nhà này sang nhà khác, rất rôm rả, vui vẻ. Điều này hầu như không xảy ra ở Nhật. Lý do là người Nhật quan niệm Tết là thời điểm nghỉ ngơi, dành riêng cho gia đình. Nếu có đi “du xuân” thì người Nhật cũng chỉ giữ quy mô trong gia đình thôi. Cảnh đi chúc Tết trong một gia đình ở Hà Nội Ở Việt Nam, vào thời khắc giao thừa sẽ có bắn pháo hoa, đếm ngược, hái lộc đầu năm, vào chùa thắp hương, dâng lễ… Trong khi đó ở Nhật thì vào thời khắc chuyển giao giữa 2 năm, các chùa trên khắp đất nước sẽ đánh 108 tiếng chuông gọi là joya no kane. 108 tiếng chuông này được tin là sẽ giảm bớt 108 dục vọng và nỗi thống khổ của con người, đồng thời là dấu hiệu tiễn năm cũ đi để đón một năm mới tới với nhiều điều mới mẻ. Đa phần nhà chùa tổ chức cho người dân cùng đến đánh chuông. Người dân cùng tham gia đánh chuông Joyanokane Thạch Long