Nhật Bản là đất nước có nhiều thiên tai. Động đất, bão, mưa lớn v.v. gần như năm nào cũng có. Khi xảy ra thiên tai, việc thiếu thông tin hoặc chưa chuẩn bị kỹ càng để đối phó với thiên tai có thể khiến chúng ta sơ tán chậm trễ và gặp khó khăn trong cuộc sống. Đối với người nước ngoài, sự khác biệt về ngôn ngữ và văn hoá có thể gây khó khăn trong việc hiểu đúng những thông tin cần thiết, làm chậm thời điểm lánh nạn. Bài viết này tổng hợp các điều cơ bản về phòng chống thiên tai để người nước ngoài có thể ứng phó an toàn nhất trong trường hợp xảy ra thiên tai. 〈Nội dung〉 1. Những thiên tai dễ xảy ra ở Nhật Bản 2. Nên làm gì khi có bão, mưa lớn 3. Nên làm gì khi có động đất 4. Để tránh gặp thiệt hại do sóng thần 5. Nên làm gì khi núi lửa phun trào 6. Sơ tán khi có thiên tai 7. Chuẩn bị đối phó với thiên tai (dự trữ đồ v.v.) 8. Thu thập thông tin khi có thiên tai 9. Tổng kết 1. Những thiên tai dễ xảy ra ở Nhật Bản Dưới đây là một số loại thiên tai dễ xảy ra ở Nhật Bản. Ngoài ra, mỗi khu vực đều có bản đồ rủi ro (Hazard Map) để bạn có thể tìm hiểu trước về mức độ thiệt hại dự kiến do thiên tai gây ra. Bão - Mưa lớn Có dự báo trước nhưng nếu mưa kéo dài, có thể xảy ra hiện tượng nước sông tràn bờ, lũ lụt, sạt lở đất. Động đất Động đất có thể xảy ra ở bất cứ đâu tại Nhật. Khi có rung lắc mạnh, các tòa nhà, đồ đạc có thể bị đổ, cửa kính cửa sổ bị vỡ, bị mất điện, mất nước cùng lúc. Sóng thần Những đợt sóng cao xuất hiện sau động đất và ập vào đất liền với tốc độ cực nhanh. Có thể có cả đợt sóng thứ hai và thứ ba, vì vậy cần phải cảnh giác liên tục. Núi lửa phun trào Các khu vực gần núi lửa bị ảnh hưởng bởi tro núi lửa và đá rơi. Khi một ngọn núi lửa lớn phun trào, thiệt hại có thể lan rộng đến cả các khu vực ở xa. 2. Nên làm gì khi có bão, mưa lớn Những năm gần đây, do ảnh hưởng của hiện tượng nóng lên toàn cầu, Nhật Bản thường xuyên phải hứng chịu những trận mưa xối xả (mưa giông bất chợt). Bão cũng ngày càng mạnh hơn, mang theo lượng mưa lớn. Khi mưa lớn gây lũ lụt, các tòa nhà có thể bị ngập và nhấn chìm. Hơn nữa, mưa lớn có thể gây sạt lở đất và lũ bùn, làm hư hại các công trình và tắc nghẽn đường sá. Để bảo vệ tính mạng của bạn khỏi những trận lũ lụt và sạt lở đất như vậy, hãy thực hiện các biện pháp sau đây. Chuẩn bị ứng phó với bão, mưa lớn ・ hường xuyên xem bản đồ rủi ro - Hazard Map (bản đồ thể hiện các khu vực có nguy cơ xảy ra thiên tai) để xác định các khu vực dễ bị ngập lụt và sạt lở đất. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Trang web của Hazard Map (Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng, Giao thông vận tải và Du lịch Nhật Bản) Ứng phó khi có bão, mưa lớn ① Không ra sông, biển ・ Đã có nhiều trường hợp người dân bị rơi xuống nước do gió và mưa sau khi ra biển hoặc sông để kiểm tra tình hình. Tuyệt đối không đến gần bờ sông, bờ biển. ② Sơ tán sớm ・ Hãy sơ tán sớm dựa theo thông tin về thiên tai từ Cơ quan Khí tượng Nhật Bản. Nếu bạn bỏ lỡ thời gian sơ tán, gió mạnh, mưa lớn, đường sá bị phong tỏa sẽ gây khó khăn cho việc đi sơ tán. ・ Khi nhận được “lệnh sơ tán” từ chính quyền địa phương, hãy sơ tán đến nơi lánh nạn gần nhất. 3. Nên làm gì khi có động đất Được bao quanh bởi nhiều mảng kiến tạo nên Nhật Bản là một trong những khu vực dễ xảy ra động đất nhất thế giới. Để bảo vệ tính mạng của bạn khỏi động đất, hãy thực hiện các biện pháp sau đây. Chuẩn bị ứng phó với động đất Bàn bạc trước với gia đình về nơi sẽ sơ tán khi động đất xảy ra. Tham gia các buổi diễn tập chuẩn bị ứng phó với thiên tai tại địa phương để tìm hiểu về các phương pháp và tuyến đường sơ tán trong trường hợp xảy ra thiên tai. Cố định đồ đạc để tránh bị đổ. Đồng thời, cân nhắc vị trí để đồ sao cho ngay cả khi bị đổ, người và đồ vẫn an toàn. Ứng phó khi có động đất Khi có động đất, hãy chú ý những điểm sau đây. ① Bảo vệ bản thân khỏi các vật bị rơi hoặc đổ ・ Nếu bạn đang ở trong một tòa nhà → Để bảo vệ bản thân khỏi các vật bị rơi, hãy chui xuống gầm bàn và chờ cho đến khi rung lắc dừng lại. ・ Nếu bạn đang ở ngoài đường → Nếu bạn ở gần một tòa nhà thì biển hiệu, tường nhà, kính vỡ, v.v. có thể rơi xuống, vì vậy hãy bảo vệ đầu bằng túi xách hoặc vật tương tự và di chuyển đến nơi an toàn. ・ Nếu bạn đang ở trong ô tô → Tấp vào lề đường bên trái, tắt máy và đi bộ đến nơi an toàn. ② An toàn phòng cháy chữa cháy (Phòng ngừa hỏa hoạn) ・ Sau khi hết rung lắc, hãy tắt tất cả các thiết bị dùng lửa như bếp gas, lò sưởi v.v. ・ Nếu đồ đạc bốc cháy, hãy cố gắng dập tắt lửa bằng bình chữa cháy. ・ Sau khi động đất xảy ra, khí gas có thể bị rò rỉ nên không được đốt lửa. ③ Không dùng thang máy ・ Có nguy cơ bị mắc kẹt bên trong thang máy nếu nó bị hỏng. ④ Sơ tán đến nơi an toàn ・ Rung lắc mạnh tiềm ẩn nguy cơ sập nhà, cháy nổ và sạt lở đất ở các vùng đồi núi. Sau khi hết rung lắc, hãy di chuyển đến nơi lánh nạn gần nhất. 4. Để tránh gặp thiệt hại do sóng thần Khi động đất lớn xảy ra dưới đáy đại dương, đáy biển sẽ nâng lên, sụt xuống. Điều này gây ra hiện tượng sóng thần. Chuẩn bị ứng phó với sóng thần Thường xuyên xem bản đồ rủi ro - Hazard Map và các nguồn thông tin khác để xác định các khu vực nguy hiểm và tuyến đường sơ tán. Tham gia các buổi diễn tập chuẩn bị ứng phó với thiên tai tại địa phương, học cách sơ tán khi có thiên tai. Ứng phó khi có vẻ sắp có sóng thần Sẽ là quá muộn để bắt đầu sơ tán khi bạn nhìn thấy sóng thần tiến đến bờ biển. Hãy thực hiện các biện pháp phòng ngừa dưới đây và sơ tán càng nhanh càng tốt. ① Sơ tán khi cảm thấy mặt đất rung lắc ・ Nếu bạn cảm thấy rung chấn mạnh gần biển hoặc sông lớn hoặc nếu bạn cảm thấy rung chấn yếu nhưng kéo dài, hãy lập tức di chuyển ra xa biển hoặc sông và sơ tán đến nơi cao như đỉnh đồi hoặc toà nhà lánh nạn. ② Sơ tán khi nghe thấy cảnh báo ・ Ngay cả khi bạn không cảm nhận được động đất, nếu Cơ quan Khí tượng Nhật Bản phát cảnh báo sóng thần, hãy lập tức sơ tán đến khu vực cao hơn. ③ Hãy luôn cảnh giác trong thời gian dài ・ Sóng thần thứ hai và thứ ba đôi khi có thể lớn hơn sóng thần ban đầu. Cần phải cảnh giác lâu dài ngay cả sau khi dư chấn động đất lắng xuống. 5. Nên làm gì khi núi lửa phun trào Nhật Bản có rất nhiều núi lửa. Để bảo vệ tính mạng của bạn khỏi các vụ phun trào, hãy thực hiện các biện pháp sau đây. Chuẩn bị ứng phó khi núi lửa phun trào Thường xuyên xem bản đồ rủi ro - Hazard Map để xác định các loại thiên tai có thể xảy ra tại khu vực của bạn. Khi leo núi → Kiểm tra thông tin về núi lửa trên trang web của Cơ quan Khí tượng Nhật Bản và bản đồ rủi ro Hazard Map ▽ Nộp kế hoạch leo núi ▽ Chuẩn bị thiết bị liên lạc và mũ bảo hiểm. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Compass (Trang web nộp kế hoạch leo núi) Những việc cần làm khi núi lửa phun trào ① Che miệng bằng khẩu trang hoặc khăn vải ・ Không được hít tro núi lửa. Tro núi lửa chứa các mảnh thủy tinh mịn và các hạt khoáng chất có thể gây hại cho phổi và các cơ quan khác. ② Sơ tán ・ Lánh nạn bên trong các tòa nhà, bảo vệ bản thân khỏi tro núi lửa và đá rơi. ・ Nếu chính quyền địa phương ban hành “lệnh sơ tán”, hãy sơ tán đến nơi an toàn ngay lập tức. ③ Núi lửa phun trào khi đang leo núi ・ Lập tức di chuyển ra xa miệng núi lửa và tìm nơi trú ẩn trong nhà hoặc lều trên núi. ・ Đeo mũ bảo hiểm để bảo vệ đầu. 6. Sơ tán khi có thiên tai Khung cảnh nơi lánh nạn (Có nhiều kiểu nơi lánh nạn khác nhau) Nơi lánh nạn ・ Nếu sắp có thiên tai hoặc đã xảy ra thiên tai, hãy sơ tán đến nơi an toàn càng sớm càng tốt. ・ Thường xuyên xác định nơi lánh nạn tại khu vực mình đang sống. ※ Bạn có thể kiểm tra thông tin trên trang web của chính quyền địa phương. ・ Nếu bạn khó đi đến nơi lánh nạn, hãy sơ tán đến một nơi an toàn gần đó (ví dụ như một toà nhà kiên cố v.v.). Lệnh sơ tán ・Nếu nguy cơ thiệt hại do thiên tai tăng cao, chính quyền địa phương sẽ ban hành “lệnh sơ tán”. Bạn sẽ được biết về lệnh này thông qua truyền hình, đài phát thanh và tin cảnh báo khẩn cấp trên điện thoại di động. Nếu lệnh sơ tán được ban hành, tính mạng của bạn có thể gặp nguy hiểm, hãy lập tức sơ tán đến nơi lánh nạn gần đó hoặc nơi an toàn khác. Cách sơ tán ・Khi sơ tán, hãy tắt các thiết bị dùng lửa rồi ra ngoài. Ngoài ra, hãy mang ít đồ đạc nhất có thể, đeo chúng trên lưng để hai tay được tự do. 7. Chuẩn bị đối phó với thiên tai (dự trữ đồ v.v.) Dự trữ đồ để ứng phó khi có thiên tai Để tiếp tục sinh hoạt hàng ngày trong thời gian xảy ra thiên tai, cần phải dự trữ nước, đồ ăn và toilet di động dùng khi khẩn cấp v.v.. Dự trữ ở mức cơ bản Nước uống: Hãy dự trữ ít nhất 3 lít nước mỗi người mỗi ngày trong 3 ngày. Trong trường hợp xảy ra động đất lớn, đường ống dẫn nước thường bị hư hại dẫn đến tình trạng mất nước kéo dài, vì vậy tốt hơn hết là nên chuẩn bị lượng nước dự trữ đủ dùng trong 1-2 tuần nếu có thể. Nước sinh hoạt: để đề phòng việc mất nước, việc dự trữ nước sinh hoạt hàng ngày cũng rất cần thiết. Đồ ăn (đồ ăn bảo quản lâu): Đồ hộp và thực phẩm đóng gói tiệt trùng, có thể ăn ngay không cần chế biến. Trong trường hợp xảy ra thảm họa lớn, các sản phẩm trong các cửa hàng sẽ nhanh chóng bị bán hết, việc mua đồ ăn sẽ trở nên bất khả thi trong một thời gian dài. Nếu đường sá bị cắt đứt, hàng hóa sẽ không thể đến được cửa hàng trong một thời gian dài. Nhiều bài báo khuyên nên dự trữ lượng đồ ăn đủ dùng trong vài ngày, nhưng tốt hơn hết là nên dự trữ đồ ăn đủ dùng trong hai tuần nếu có thể. Toilet di động dùng khi khẩn cấp: Nước trong các nhà vệ sinh thông thường sẽ ngừng hoạt động nên hãy chuẩn bị sẵn nhiều toilet di động dùng một lần (hoặc túi rác to). Túi dùng khi khẩn cấp (ba lô ứng phó với thiên tai): Đây là túi chứa các vật dụng thiết yếu cho trường hợp khẩn cấp, ví dụ như đèn pin, radio và pin v.v.. Bạn cũng nên cho thêm một cục sạc dự phòng, tiền mặt (khi có thiên tai, có thể là không thể thanh toán điện tử), các loại thuốc dự phòng v.v.. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Hãy chuẩn bị ba lô ứng phó với thiên tai (JP MIRAI) Đối với người nước ngoài, giấy tờ tùy thân cũng rất quan trọng ・ Thẻ lưu trú, hộ chiếu và các giấy tờ liên quan đến tình trạng cư trú: Đây là những giấy tờ cần thiết để xác minh danh tính và thực hiện nhiều thủ tục khác nhau. 　※ Hãy cho bản sao của các giấy tờ tuỳ thân vào túi dùng khi khẩn cấp. Nắm rõ nơi lánh nạn ・ Khi có thiên tai lớn, các cơ sở công cộng và các địa điểm khác được sử dụng làm “nơi lánh nạn”. Những nơi lánh nạn này đã được chỉ định trước, vì vậy hãy thường xuyên xem trang web của chính quyền địa phương để biết thông tin về các nơi lánh nạn này. ・ Khi thiên tai xảy ra, hãy kiểm tra thông tin của chính quyền địa phương và sơ tán càng sớm càng tốt. ・ Ở nơi lánh nạn, bạn sẽ cùng sinh sống với những người dân trong khu vực. Hãy xây dựng mối quan hệ tốt với người dân xung quanh bằng cách chào hỏi họ như “Ohayo gozaimasu”, “Konnichiwa” khi gặp họ hàng ngày. Cách liên lạc và địa điểm tập trung Hãy quyết định trước cách liên lạc và địa điểm tập trung ・Hãy quyết định cách liên lạc với gia đình và bạn bè cũng như địa điểm tập trung trong trường hợp xảy ra thiên tai. Có thể điện thoại bị mất sóng và mất điện nên không phải lúc nào cũng có thể sử dụng được điện thoại di động. Thông tin liên lạc được viết sẵn trên giấy ・ Việc mang theo một mảnh giấy ghi sẵn thông tin liên lạc của gia đình, bạn bè, cơ quan và trường học có thể hữu ích trong trường hợp xảy ra thiên tai nếu điện thoại di động của bạn có sóng yếu hoặc hết pin. 8. Thu thập thông tin khi có thiên tai Chúng ta nên thu thập thông tin như thế nào khi sắp có thiên tai hoặc khi thiên tai đã xảy ra? Công cụ thu thập thông tin khi có thiên tai Các công cụ thu thập thông tin về thiên tai bao gồm tin tức truyền hình và radio, trang web của chính phủ, thông báo cảnh báo khẩn cấp và thông báo của địa phương (thông báo kèm âm thanh lớn) nhận được trên điện thoại di động v.v.. Các trang web và ứng dụng hữu ích khi xảy ra thiên tai. Trang thông tin về thiên tai dành cho người nước ngoài [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Cổng thông tin phòng chống thiên tai của Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng, Giao thông vận tải và Du lịch Nhật Bản (đa ngôn ngữ)※ Bạn có thể xem nhiều thông tin về thiên tai bằng cổng thông tin này. Bạn cũng có thể truy cập vào trang thông tin của chính quyền địa phương (ví dụ như thông tin sơ tán) từ đây. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Thông tin về thiên tai từ Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (đa ngôn ngữ)※ Cập nhật thông tin về thiên tai bằng nhiều ngôn ngữ. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Cổng thông tin Bản đồ rủi ro - Hazard Map Ứng dụng phòng chống thiên tai dành cho người nước ngoài (trên điện thoại di động) ・ Safety Tips: Cung cấp thông tin bằng nhiều ngôn ngữ về thiên tai như động đất, sóng thần, bão; thông tin sơ tán. ・ NHK WORLD-JAPAN: Cung cấp tin tức thường nhật và thông tin về thiên tai bằng nhiều ngôn ngữ. ※Việc tải ứng dụng trước là rất quan trọng. Cổng thông tin tư vấn dành cho người nước ngoài [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Trung tâm hỗ trợ lưu trú dành cho người nước ngoài (FRESC)※Đây là nơi bạn có thể nhận được tư vấn về tình trạng lưu trú và các vấn đề trong cuộc sống. Khi xảy ra thiên tai, bạn cũng có thể nhận được tư vấn về công việc và cuộc sống trong thời gian tiếp theo. Cảnh giác với tin giả ・Tin giả lan tràn khi có thiên tai. Đặc biệt là trên mạng xã hội có thể lan truyền rất nhiều thông tin sai lệch. Đừng tin vào những thông tin không đáng tin cậy. ・Ưu tiên thông tin chính thống: Kiểm tra thông tin từ chính quyền địa phương, các tổ chức công và các cơ quan báo chí. 9. Tổng kết Nhật Bản là một quốc gia có nhiều thiên tai như động đất, bão, mưa lớn v.v., kiến thức và công tác chuẩn bị ứng phó với thiên tai là vô cùng quan trọng. Khi có mưa lớn hoặc bão, hãy tránh xa bờ sông, bờ biển và sơ tán sớm. Khi có động đất, hãy bảo vệ bản thân khỏi các đồ vật bị rơi và cẩn thận hoả hoạn. Khi có sóng thần, điều quan trọng là phải di chuyển đến khu vực cao hơn càng nhanh càng tốt. Khi núi lửa phun trào, cần thực hiện các biện pháp phòng ngừa để bảo vệ bản thân khỏi tro núi lửa. Hơn nữa, như một phần của công tác chuẩn bị ứng phó thiên tai, điều quan trọng là phải dự trữ nước và đồ ăn, quản lý các giấy tờ quan trọng như thẻ lưu trú, xác nhận trước địa điểm lánh nạn. Khi thiên tai xảy ra, việc thu thập thông tin chính xác là rất quan trọng. Bạn đừng để bị đánh lừa bởi những thông tin không đáng tin cậy trên mạng xã hội, hãy ưu tiên thông tin từ chính quyền địa phương, các tổ chức công và các cơ quan báo chí. Đồng thời, hãy sử dụng các trang web và ứng dụng thông tin đa ngôn ngữ. Nếu chuẩn bị ứng phó trước, bạn có thể giảm thiểu đáng kể thiệt hại khi có thiên tai thực tế và có thể thích nghi với cuộc sống tại nơi lánh nạn. Bắt đầu từ những việc có thể làm, bạn hãy chuẩn bị phòng chống thiên tai nhé.

Mùa hè ở Nhật là những ngày oi nóng kéo dài, nhiều thiên tai như bão hay mưa lớn và khá nguy hiểm. Đây cũng là thời điểm có nhiều tai nạn sông nước (sông và biển). Bài viết này sẽ giới thiệu về ứng dụng cung cấp thông tin về thiên tai dành cho người nước ngoài và các biện pháp bảo vệ bản thân khi có thiên tai, nắng nóng, tai nạn sông nước. Bão – Mưa lớn Lở đất do mưa lớn Ⓒ Ảnh của Báo Mainichi〈Thành phố Atami tỉnh Shizuoka tháng 7 năm 2021〉 Ngày 3 tháng 7 năm 2021, thành phố Atami tỉnh Shizuoka nổi tiếng với suối nước nóng (onsen) đã xảy ra lở đất do mưa lớn. Một lượng lớn đất trên núi đổ xuống đã cuốn phăng nhiều ngôi nhà. Tại Nhật Bản, từ mùa hè đến mùa thu xảy ra nhiều thiên tai như bão hay mưa lớn. Những năm gần đây, do ảnh hưởng của hiện tượng trái đất nóng lên, số cơn mưa lớn tăng lên, quy mô các cơn bão cũng lớn hơn trước. Các bạn hãy cập nhật các thông tin dự báo thời tiết và tự bảo vệ bản thân nhé. ◇Việc chuẩn bị và biện pháp phòng tránh◇ Thường xuyên cập nhật hàng ngày các thông tin về khí tượng trên tivi hoặc internet. Chuẩn bị sẵn nước đóng chai, thực phẩm có thể bảo quản lâu đề phòng khi mất điện hoặc mất nước. Đèn pin hay máy phát điện cũng rất cần thiết. Khi mưa gió mạnh lên thì tránh ra ngoài. Hãy để những chậu hoa, chậu cây ngoài ban công vào trong nhà để tránh bị gió thổi bay. Hãy đóng cửa chống mưa (nếu có). Xác nhận trước nơi nguy hiểm, nơi lánh nạn bằng "Bản đồ nguy hiểm" do thành phố, khu vực mình sinh sống phát hành. Khi có mưa lớn hay bão thì cố gắng không đến gần sông, biển, vách đá. Ứng dụng cung cấp thông tin về thiên tai dành cho người nước ngoài Cục Du lịch đã phát hành ứng dụng cung cấp thông tin về thiên tai mang tên “Safety tips” để đưa các thông tin nhanh về động đất, sóng thần, mưa lớn v.v. và các thông tin lánh nạn bằng tiếng Việt và 14 thứ tiếng khác. Ứng dụng này hoàn toàn miễn phí. Nếu click vào đường link bên dưới, bạn có thể tải ứng dụng về điện thoại của mình. Bạn có thể đăng ký tối đa 5 địa điểm mà bạn muốn biết thông tin, bạn có thể biết được thông tin về khí tượng của từng địa phương cũng như thông tin động đất, núi lửa phun trào, thông tin lánh nạn, chứng sốc nhiệt, các cơ sở y tế v.v. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Bản Android [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Bản iPhone Chứng sốc nhiệt Chứng sốc nhiệt là chứng bệnh xảy ra khi ở trong môi trường nhiệt độ cao, độ ẩm cao mà lượng muối và nước trong cơ thể bị mất cân bằng. Chứng bệnh khiến cơ thể khó chịu, choáng váng, đau đầu v.v. Nếu bệnh nặng hơn sẽ rất nguy hiểm, hàng năm đều có người chết vì sốc nhiệt. Các biểu hiện chính của chứng sốc nhiệt. ① Ngất xỉu Chứng chóng mặt xảy ra khi các mạch máu gần da giãn ra làm huyết áp giảm, lượng máu lưu thông lên não cũng bị suy giảm. ② Co giật Khi ra nhiều mồ hôi, nồng độ muối trong cơ thể giảm đi dẫn tới đau cơ tay chân và kèm theo co giật. ③ Kiệt sức Sau khi mất một lượng lớn mồ hôi mà không được bổ sung đủ nước, cơ thể rơi vào trạng thái mất nước, mệt mỏi, buồn nôn, đau đầu. ④ Say nắng Trạng thái bất thường ở cơ quan thần kinh do nhiệt độ cơ thể tăng cao. Có thể bị mất ý thức, không nói được trọn vẹn câu chữ. ◇Biện pháp phòng tránh◇ Khi ra ngoài thì mang theo nước uống, thường xuyên cung cấp nước cho cơ thể. Việc uống nước trước khi thấy khát cũng rất quan trọng. Khi ở ngoài trời, mũ và ô che nắng sẽ giúp cơ thể bớt nóng. Khi ở trong nhà, hãy bật điều hòa ở nhiệt độ thích hợp, để phòng mát mẻ. Khi thấy khó chịu, hãy di chuyển đến nơi có bóng râm hoặc vào phòng mát, bổ sung đủ nước và muối. Ghi lại sẵn số điện thoại của phòng khám mà mình hay đến. Tai nạn sông nước Hiện trường tìm kiếm người bị tai nạn sông nước Ⓒ Ảnh của Báo Mainichi Việc bơi ở sông, biển – nơi khác với bãi biển rất nguy hiểm. Các bạn hãy bơi ở bãi biển của các địa phương nhé. Ngoài ra, nếu không chuẩn bị kỹ trước khi bơi thì có thể xảy ra những sự cố không đáng có, vì vậy hãy cẩn thận hơn. ◇Điểm cần chú ý◇ Tập khởi động trước khi bơi và xuống biển. Việc mặc quần áo bình thường xuống nước rất nguy hiểm. Đừng bơi sau khi đã uống rượu bia. Khi cơ thể không khỏe thì đừng bơi. Khi bão gần đến đem theo mưa to gió lớn thì đừng đi ra biển. Việc bơi ở sông cũng rất nguy hiểm. Có rất nhiều vụ việc bị nước cuốn trôi. Xin đừng bơi ở sông.

“Nhật Bản là nước có nhiều động đất”. Chắc không ít người từng nghe vậy nhưng coi đó là việc của người khác và chỉ thực sự cảm nhận nỗi sợ hãi khi đang ngủ thì động đất xảy ra và sau đó là mất ngủ. Để phòng tránh thảm họa, người Nhật Bản thường hay chuẩn bị sẵn lương khô, nước uống… Trong bài này chúng tôi xin giới thiệu cách mà cả người Nhật và người Việt Nam sinh sống ở Nhật chuẩn bị đối phó với thảm họa nhé. Nhật Bản là một nước có nhiều động đất Sóng thần trong trận Đại động đất Đông Nhật Bản (3/2011)ⒸẢnh của báo Mainichi Tôi sang Nhật năm 2000. Sau khi tốt nghiệp đại học rồi cao học, tôi làm việc tại Nhật Bản và hiện đang vận hành một doanh nghiệp về tư vấn. Nhật Bản là một đất nước mà hàng năm hứng chịu nhiều cơn bão nhiệt đới, gây ra thiệt hại nặng nề như nhà cửa bị tàn phá, lụt lội, lở đất… Đặc biệt Nhật Bản còn là một nước có nhiều động đất và núi lửa. Ngày 1/9/1023 tại Tokyo và các khu vực lân cận đã xảy ra trận Đại động đất Kanto khiến 105.000 người tử vong và mất tích. Cách đây 10 năm, trận Đại động đất Đông Nhật Bản xảy ra hồi tháng 3/2011 đã gây ra sóng thần tàn phá 3 tỉnh ở khu vực Tohoku của Nhật Bản khiến khoảng 18,425 người tử vong và mất tích (số liệu tính đến 9/3/2021). Chính vì vậy mà chính phủ và người dân Nhật Bản luôn có ý thức chuẩn bị sẵn sàng để đối phó trong trường hợp có thảm họa xảy ra. Chúng ta cùng tìm hiểu xem người Nhật chuẩn bị đối phó với thảm họa ra sao nhé. Chính quyền có nhiều chuẩn bị phòng chống thảm họa Bản đồ địa điểm lánh nạn do chính quyền địa phương soạn thảo Thông qua các cơ quan chính quyền địa phương các cấp, chính phủ Nhật Bản cung cấp các loại bản đồ lánh nạn cho người dân. Nếu gia đình bạn chưa có bản đồ này và chưa biết nếu động đất thì đi lánh nạn ở đâu, bạn nên kiểm tra trang chủ của chính quyền địa phương nơi mình sinh sống để biết rõ địa điểm lánh nạn nhé. Mỗi khu vực dân cư đều chỉ định các địa điểm lánh nạn. Thường là các địa điểm là các trường cấp 1-2 hoặc nhà sinh hoạt cộng đồng… Một cảnh trong buổi luyện tập phòng chống thảm họa Ngoài ra, chính sách phòng tránh rủi ro tại Nhật cũng yêu cầu bắt buộc các công ty, tòa nhà, các trường học và địa phương... phải thường xuyên luyện tập phòng tránh thảm họa mỗi năm 1 đến 2 lần. Nội dung cơ bản là để mọi người trải nghiệm các mức độ rung chấn khi có động đất. Hướng dẫn các cách tự bảo vệ khi động đất xảy ra như chui xuống gầm bàn để tránh vật rơi vào đầu, nếu nhà ở chung cư thì phải mở cửa ra vào ngay để phòng trường hợp rung động khiến cửa bị lệch không thể mở được khi cần thoát ra ngoài, không được sử dụng thang máy khi động đất xảy ra hoặc khi động đất và có khả năng sóng thần thì phải chạy lên nơi có địa bàn cao… Ngoài ra trong bối cảnh ngày càng nhiều người nước ngoài tới làm việc và sinh sống tại Nhật Bản, các chính quyền địa phương ngày càng chú ý tới việc cung cấp thông tin cho người nước ngoài, trong đó có cả thông tin về phòng chống thảm họa. Các bạn hãy thử tìm kiếm thông tin bằng tiếng Việt tại địa phương mình sinh sống nhé. Tự chuẩn bị để đối phó khi động đất xảy ra Những vật dụng cần thiết khi lánh nạn (Trang web của tỉnh Saitama) Dù cho chính phủ và các cơ quan chính quyền địa phương có chuẩn bị chu đáo cơ sở hạ tầng về phòng tránh thiên tai thảm họa tốt đến đâu thì cũng vẫn cần sự tham gia tuân thủ, hợp tác rất lớn của người dân. Người Nhật có câu "備えあれば憂いなし" (Sonae-areba Urei-nashi), có nghĩa là: Nếu chuẩn bị kỹ càng thì không lo sợ gì cả. Nhà cửa và các tòa nhà cao tầng tại Nhật đều được thiết kế chống động đất tuy nhiên. Tuy nhiên khi có rung chấn mạnh thì thường xảy ra hiện tượng đồ đạc đổ vỡ, các đồ vật nặng rơi trúng đầu hay thân thể sẽ gây ra thương tích, rất nguy hiểm. Vì vậy mà người Nhật thường thiết kể tủ âm tường, giá sách, kê bát gắn liền tường. Vừa gọn gàng lại vừa tránh rủi ro. Còn nếu nhà có tủ bát rời thì người ta thường sử dụng những tấm lót chống đổ, dụng cụ giữ tủ với tường hoặc với trần nhà hay khóa cửa đóng tự động khi có rung chấn. Hoặc khi thảm họa xảy ra thường hay bị mất nước nên người ta cũng chuẩn bị sẵn nước uống đủ cho vài ngày. ■ Chúng tôi xin nêu vài thứ điểm hình mà người Nhật luôn chuẩn bị trong gia đình để phòng chống thảm họa như sau: ● Nước uống đủ 3 lít/ 1 ngày /1 người (phần từ 3 đến 7 ngày) ● Lương khô (đồ hộp, thức ăn chế biến sẵn cho từ 3~7 ngày) ● Thuốc men, đồ sơ cứu, khẩu trang ● Radio, pin, đèn pin ● Áo choàng giữ ấm, quần áo các loại ● Toilet dùng một lần ● Khi phải đi lánh nạn tập chung thì cần có gel khử khuẩn, khăn mặt ● Áo mưa dùng 1 lần, chăn chiên Người Việt Nam tại Nhật chuẩn bị đối phó với động đất Chúng tôi đã thực hiện một khảo sát nhỏ thông qua mạng xã hội đối với người Việt Nam sống tại Nhật và nhiều người đã hưởng ứng trả lời. Sau đây chúng tôi xin giới thiệu về sự chuẩn bị của một số bạn Việt Nam sống ở Nhật Bản. Sử dụng dụng cụ để giữ đồ đạc không bị đổ Khi động đất xảy ra, đồ đạc trong gia đình dễ bị đổ vào người gây thương vong. Nhất là các đồ vật như tủ sách và tủ đựng bát đĩa. Nhiều bạn cho biết gia đình có sử dụng dụng cụ chống giữa nóc tủ với trần nhà để giữ cho tủ không bị đổ. Dụng cụ cố định tủ sách (của một bạn ở Chiba, làm biên-phiên dịch) Dụng cụ cố định tủ sách (của một bạn ở Tokyo, nhân viên công ty) Dụng cụ cố định tủ bát đĩa (của một bạn ở tỉnh Kanagawa, làm phiên-biên dịch) Dụng cụ cố định tủ bát đĩa (của một bạn ở tỉnh Fukushima, nhân viên đoàn thể độc lập) Dụng cụ hóa cửa tủ bát đĩa Khóa cửa tủ bát đĩa (của một bạn ở tỉnh Nagasaki, nhân viên Cục Lao động) Nhiều tủ để bát hiện nay có khóa tự động khi cảm nhận có độ rung lớn. Nếu không có, chúng ta có thể tìm mua tại các trung tâm Home Center và nhờ người lắp đặt. Dùng dây chằng để cố định đồ điện gia dụng Dùng dây để cố định vô tuyến (của một bạn ở tỉnh Fukushima, nhân viên đoàn thể độc lập) Chuẩn bị túi khẩn cấp ① Túi khẩn cấp do công ty phát (của một bạn ở Tokyo, nhân viên công ty) Để chuẩn bị khi thảm họa xảy ra, Nhật Bản thường bán một túi gọi là Hijo Fukuro (Túi khẩn cấp) hoặc Hijo Mochidashi Fukuro (túi đối phó thảm họa). Những túi này thường đựng lương khô, nước uống và vật dụng cần thiết với số lượng tối thiểu đủ dụng trong vòng 2-3 ngày sau khi thảm họa xảy ra. Đa phần các bạn trả lời khảo sát đều biết về chiếc túi này và đều mua đầy đủ. Có bạn hiện là nhân viên của một công ty ở Tokyo cho biết công ty còn cấp cho một chiếc túi khẩn cấp như vậy (ảnh trên). Các vật dụng trong túi khẩn cấp trên như sau. Như các bạn cũng thấy, trong túi có mũ bảo hiểm, nước uống, cơm ăn liền (cho nước hoặc nước sôi vào là ăn được), đèn pin tự phát điện, khẩu trang, găng tay, băng vệ sinh cho phụ nữ, giấy mềm ướt, toilet dùng 1 lần. Túi khẩn cấp ② Tự chuẩn bị túi khẩn cấp (của một bạn ở Tokyo, nhân viên công ty) Có bạn cho biết tự chuẩn bị túi khẩn cấp cho gia đình. Trong túi mỗi loại đồ dùng được để riêng một túi nhỏ, có màu khác nhau rất tiện lợi khi cần dùng đến. Bạn cho biết quyết định mua những đồ dùng khẩn cấp này sau khi trải qua cơn bão mạnh hồi năm 2019. Chúng ta cùng xem trong túi có những gì nhé. Toilet dùng 1 lần, khăn choàng, khẩu trang, bàn chải đánh răng… 3 loại cơm ăn liền, chỉ cần cho nước hoặc nước sôi là ăn được 4 chai nước Radio có đèn pin (tự phát điện bằng cách quay tay), đèn, pin Đồ y tế sơ cứu, áo mưa (phòng chống lạnh và mưa), còi, túi chân không Khăn mặt để trong túi rút chân không, nệm không khí, túi giấy bạc… Túi khẩn cấp ③ Ngoài việc chuẩn bị 1 túi đồ để ở nhà, có bạn mỗi khi đi ra ngoài cũng luôn mang theo một số thứ cần thiết. (Ảnh của một bạn ở tỉnh Kanagawa, nhân viên công ty) Chuẩn bị phòng trường hợp mất nước Chậu trữ nước (của một bạn ở tỉnh Nagasaki, nhân viên Cục Lao động) Một bạn khác chia sẻ rằng “Động đất mạnh có thể làm vỡ đường ống gây mất nước kéo dài, nên ngoài việc chuẩn bị nước uống, việc tích trữ nước sử dụng hàng ngày cũng rất quan trọng. Sau trận động đất mạnh Kumamoto năm 2016, ngoài việc đổ đầy bồn tắm gia đình mình còn sắm thêm một chậu to giữ nước ăn và còn các loại can chứa đủ dùng nhiều ngày”. Kết luận Tấm lót chống sách không bị trượt (của một bạn ở Tokyo, làm phiên-biên dịch) Có vẻ như rất nhiều người Việt Nam ở Nhật cũng đã có ý thức chuẩn bị kỹ càng để đề phòng thảm họa! Bạn thì sao? Nếu bạn chưa làm gì thì hãy bắt tay vào chuẩn bị ngay đi nhé. Ngoài ra, chúng ta cũng có thể tải miễn phí ứng dụng rất hay của Tokyo tên là 東京防災 (TOKYO BOUSAI) với biểu tượng con hà mã đội mũ bảo hiểm màu vàng, trong đó có cả tiếng Việt một số phần quan trọng. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] https://www.bousai.metro.tokyo.lg.jp/1005744/index.html

Hơn 4 năm ở Nhật, phải đến năm 2019 mới biết được thế nào là phòng bão. Đầu tháng 10/2019, khi mà thiệt hại do cơn bão mạnh Faxai (bão số 15) gây ra ở tỉnh Chiba hồi tháng 9 vẫn còn ngổn ngang thì nghe tin lại sắp có siêu bão Hagibis (bão số 19). Dự báo đây là cơn bão mạnh nhất trong mấy chục thập kỷ qua, mà Tokyo lại ngay vùng bão đổ bộ. vợ chồng bảo nhau lần này phải chuẩn bị cẩn thận. Bão Hagibis hình thành ngày 6/10/2019. Sau khi trải qua cac giai đoạn “sức mạnh khủng khiếp”, tới “sức mạnh vô cùng khủng khiếp” rồi hạ xuống “rất mạnh” cơn bão đổ bộ vào bán đảo Izu của Nhật Bản vào đêm ngày 12. Sông Chikuwa bị tràn bờ tại khu vực Hoyasu, tỉnh Nagano © Báo Mainichi Ba ngày trước khi bão về, mình mới bắt đầu đi mua đồ dự phòng. Lúc đó mới biết nhà mình đã chủ quan rồi. Các siêu thị gần nhà, đến tối là khu nước đóng chai, thịt, bánh mì hết sạch. Rồi bình gas mini, pin và đặc biệt là băng dính - dùng để dán cửa kính hạn chế kính văng khi bị gió giật tung- không lúc nào còn hàng. Trên mạng xã hội, thấy mọi người cũng chia sẻ ảnh chụp những kệ hàng trống trơn. Kệ hàng trống trơn tại siêu thị ở quận Taito, Tokyo, ngày 11/10/2019 © Báo Mainichi Xem tin tức dự báo sức gió, lượng mưa trên vô tuyến ai nấy đều cảm nhận được sự căng thẳng ngày càng tăng. Chiều tối thứ Sáu, 1 ngày trước bão, vợ chồng đi làm về sớm nên cố thu gom nốt những gì có thể. Vác được về đến nhà là mẹ và con gái lao vào làm các món dự trữ, bố với con trai dọn dẹp ban công để cây cối không đổ vào nhà. Vừa làm vừa nghĩ chắc mình chuẩn bị thừa, chắc gì bão to đến thế, rồi đây là Tokyo làm gì có thiệt hại đến mức này... Rồi người dạy cho mình biết chuẩn bị chẳng có gì là thừa lại là 2 đứa con mình. Vốn chăm chỉ xem tin tức, trong đợt bão lần trước, cậu con trai Mốc, học sinh năm 6 tiểu học, mất cả buổi tối loay hoay lót báo trong nhà để bê cây cối vào vì lo cây bay xuống đường vào đầu người khác. Lần này cũng vậy. Chuyện dán kính bố mẹ nghĩ là chẳng cần nên không làm, anh ấy tự làm, bảo là "Có đề phòng vẫn hơn chứ", còn biết lấy cả tấm trải dán lên kính để thêm an toàn. Đồ đạc anh ấy tự bê ra xa cửa sổ, kệ bố mẹ cười bảo không sao đâu. Những tấm giấy con trai dán lên cửa kính đề phòng kính vỡ Còn cô con gái Nấm, học sinh tiểu học năm 4, chiều thứ Sáu đi học về là nhắn mẹ: "Đồ ăn đã đủ chưa hả mẹ", rồi gọi điện lo lắng không biết nhà đủ nước dự phòng nhỡ khi mất điện hay phải đi sơ tán hay chưa. Trong khi bố mẹ lo việc khác, quay ra đã thấy 2 anh em rủ nhau đi đánh sạch bồn tắm rồi xả đầy nước vào, nói là “để dự trữ, như trên tivi hướng dẫn và học ở trường”. Xả nước vào bồn tắm phòng khi mất nước      Trước 19 giờ ngày 12, bão Hagibis đổ bộ lên bán bảo Izu và đi qua khu vực Thủ đô. Dự báo tối bão mới đổ bộ, ấy thế mà từ sáng mưa to, gió mạnh đã gây nhiều vùng. Xem bản tin thấy đã có cảnh nhà tốc mái, nước sông dâng. Rồi điện thoại rung - hội phụ huynh trường gửi thông tin các điểm sơ tán quận đã mở. Đây là lần đầu tiên nhận được tin nhắn như vậy từ khi đến Nhật. Vội vã ghi chép lại địa chỉ sơ tán gần nhất vì sợ nhỡ bão to mất điện, hết pin điện thoại thì biết làm sao. Từ trưa đến lúc bão vào Tokyo, điện thoại của cả nhà bắt đầu liên tục nhận được thông báo – tình trạng khẩn cấp tại Tokyo bắt đầu dần lên mức 3, 4 (trên thang đo 5 mức của Nhật). Nhiều khu vực ở Tokyo được khuyến cáo đi sơ tán. Chỗ mình thì chưa, nhưng Mốc nhận ra con sông Kanda chạy qua ga tàu gần nhà xuất hiện trên bản tin, vì mực nước sông đang tăng nhanh. Nhìn dòng nước chảy cuồn cuộn dưới chân cầu ngày ngày cả nhà đi qua, cảm giác cánh cửa kính dù đã được dán kín kia thật mong manh.      Trước 19 giờ ngày 12, bão Hagibis đổ bộ lên bán bảo Izu và đi qua khu vực Thủ đô. Dự báo tối bão mới đổ bộ, ấy thế mà từ sáng mưa to, gió mạnh đã gây nhiều vùng. Xem bản tin thấy đã có cảnh nhà tốc mái, nước sông dâng. Rồi điện thoại rung - hội phụ huynh trường gửi thông tin các điểm sơ tán quận đã mở. Đây là lần đầu tiên nhận được tin nhắn như vậy từ khi đến Nhật. Vội vã ghi chép lại địa chỉ sơ tán gần nhất vì sợ nhỡ bão to mất điện, hết pin điện thoại thì biết làm sao. Từ trưa đến lúc bão vào Tokyo, điện thoại của cả nhà bắt đầu liên tục nhận được thông báo – tình trạng khẩn cấp tại Tokyo bắt đầu dần lên mức 3, 4 (trên thang đo 5 mức của Nhật). Nhiều khu vực ở Tokyo được khuyến cáo đi sơ tán. Chỗ mình thì chưa, nhưng Mốc nhận ra con sông Kanda chạy qua ga tàu gần nhà xuất hiện trên bản tin, vì mực nước sông đang tăng nhanh. Nhìn dòng nước chảy cuồn cuộn dưới chân cầu ngày ngày cả nhà đi qua, cảm giác cánh cửa kính dù đã được dán kín kia thật mong manh. Tin tức của bạn bè qua mạng xã hội thì thấy những gì Hagibis gây ra thật ghê gớm. Một cậu bạn ở Kanagawa nửa đêm phải đi sơ tán theo khuyến cáo của chính quyền; có cô bé người quen mới chuyển đến vùng đồi ở Okutama, căn nhà gỗ cứ rung bần bật trong gió mà một mình không biết nên trong nhà hay phải đi sơ tán giữa lúc mưa to gió giật. Rồi cũng có 1-2 cô bạn vẫn đi làm ở Tokyo phải lao ra đường đúng lúc bão to, phải mang theo “lương thực” đề phòng đêm nay không về được vì tàu ngừng chạy. Thậm chí đến giữa đêm, khi mưa ở Tokyo đã ngớt, nhận được tin đến lượt bạn bè ở Saitama có người sàn nhà bị ngập nước lên tới cả chục phân, có người phải đi sơ tán. Đi sơ tán giữa lúc mưa bão (12/10/2019, thành phố Kawasaki, tỉnh Kanagawa) © Báo Mainichi Sáng hôm sau, ở Tokyo bão đã tan, trời trong xanh trở lại, đường phố lại sạch bong như chưa từng có gió gào, mưa xối. Nhưng qua các phương tiện truyền thông mình được biết ở các tỉnh khác ở phía Đông, Đông Bắc trên đường bão ra biển đều gây ngập lụt, lở đất diện rộng, Thiệt hại do bão gây ra vô cùng lớn. Có 90 người tử vong, 9 người bị mất tích, 4.008 ngôi nhà bị hư hại hoặc bị sụp đổ, 70.341 ngôi nhà bị ngập nước. Một ngôi nhà ở thành phố Saitama bị ngập nước      Đến tháng 11, khi có dịp đến một vùng ở Fukushima, mình được người địa phương chỉ cho những nơi vẫn chưa phục hồi sau bão, với nhà tốc mái, cột điện đổ…Tokyo, nơi mình ở không bị bão tàn phá, chỉ là may mắn hơn những chỗ khác mà thôi, nên mình thấy như mới chỉ được tập dượt chứ không phải chống chọi thực sự với bão. Người Việt ở Việt Nam có lẽ chỉ có mấy vùng hay có bão mới quen với việc chuẩn bị phòng bão, tích trữ đồ ăn, còn dân Hà Nội nhiều người chắc bảo chả lo, siêu thị vẫn đầy. Các bạn Việt sang đây, nhất là các bạn mới sang, cũng nhiều người nghĩ thế. Ở Nhật siêu thị nhiều hơn ở Việt Nam mà khi cần đồ phòng bão vẫn hết. Người Nhật chắc cũng chẳng ai nghĩ chuẩn bị là thừa, bởi an toàn của bản thân là điều quan trọng nhất.      Đến tháng 11, khi có dịp đến một vùng ở Fukushima, mình được người địa phương chỉ cho những nơi vẫn chưa phục hồi sau bão, với nhà tốc mái, cột điện đổ…Tokyo, nơi mình ở không bị bão tàn phá, chỉ là may mắn hơn những chỗ khác mà thôi, nên mình thấy như mới chỉ được tập dượt chứ không phải chống chọi thực sự với bão. Người Việt ở Việt Nam có lẽ chỉ có mấy vùng hay có bão mới quen với việc chuẩn bị phòng bão, tích trữ đồ ăn, còn dân Hà Nội nhiều người chắc bảo chả lo, siêu thị vẫn đầy. Các bạn Việt sang đây, nhất là các bạn mới sang, cũng nhiều người nghĩ thế. Ở Nhật siêu thị nhiều hơn ở Việt Nam mà khi cần đồ phòng bão vẫn hết. Người Nhật chắc cũng chẳng ai nghĩ chuẩn bị là thừa, bởi an toàn của bản thân là điều quan trọng nhất.