By KOKORO (Báo Mainichi; Đơn vị hỗ trợ: Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam, v.v.) Việc bị thương trong lúc làm việc hoặc trên đường đi làm, hay mắc các bệnh có nguyên nhân do công việc, được gọi là “tai nạn lao động” (rosai). Khi người nước ngoài làm việc tại Nhật Bản, do các vấn đề về năng lực tiếng Nhật, sự khác biệt về thói quen tại nơi làm việc hay thiếu kinh nghiệm làm việc, nên có trường hợp họ không thể hiểu đầy đủ các thao tác nguy hiểm hay các quy tắc, dẫn đến tai nạn lao động. Nếu gặp phải tai nạn lao động, cũng khả năng bạn sẽ gặp khó khăn khi tiếp tục công việc. Trong bài viết này, tôi sẽ giải thích những điều mà các bạn nên ghi nhớ để phòng tránh tai nạn lao động, tập trung chủ yếu vào những chấn thương do tai nạn trong lúc làm việc hoặc trên đường đi làm. 1. "3 nguyên tắc an toàn" bạn cần ghi nhớ trước tiên Để phòng tránh tai nạn lao động, trước hết hãy ghi nhớ 3 điều sau đây. ① Không làm việc khi mình chưa hiểu rõ. ② Nếu cảm thấy nguy hiểm, hãy tạm dừng lại. ③ Nếu không hiểu, nhất định phải hỏi. Bất kể loại hình công việc của bạn là gì thì đây là những điều cơ bản về an toàn cực kỳ quan trọng. Ví dụ, khi không hiểu rõ cách vận hành máy móc, bạn tuyệt đối không được tự ý thao tác theo suy nghĩ chủ quan của mình kiểu như "chắc là thế này". Việc thao tác khi mới chỉ nhìn cách làm của người đi trước mà chưa hiểu rõ hoàn toàn cũng rất nguy hiểm. Việc nói "Xin lỗi, tôi không hiểu" hay "Xin hãy hướng dẫn lại cho tôi một lần nữa" hoàn toàn không phải là điều gì đáng xấu hổ. Nếu cứ làm việc khi chưa hiểu rõ để rồi xảy ra tai nạn, thì sẽ gây ra ảnh hưởng, rắc rối lớn cho cả bản thân bạn lẫn những người làm việc cùng bạn. “Dừng lại” → “Hỏi” → “Hiểu rõ rồi mới làm” Nhất định phải ghi nhớ việc tuân thủ đúng trình tự này. 2. Các tai nạn lao động thường gặp tại nơi làm việc Bằng việc biết được thực tế những tai nạn nào hay xảy ra tại nơi làm việc, bạn có thể dễ dàng hình dung được "hành vi nào là nguy hiểm". ① Trượt ngã (Tento) Nếu sàn nhà tại nơi làm việc bị ướt, hoặc có đồ vật đặt trên lối đi, bạn có thể bị trượt hoặc vấp ngã. Đặc biệt, bạn cần hết sức chú ý khi đang vội, hoặc khi đang bê đồ vật lớn bằng cả hai tay khiến việc quan sát phía dưới chân trở nên khó khăn. 【Biên pháp】 Không chạy mà hãy đi lại một cách bình tĩnh tại nơi làm việc. Khi đi bộ, hãy kiểm tra kỹ dưới chân và hướng di chuyển. Không để đồ vật trên lối đi. Nếu sàn nhà bị ướt do nước hoặc dầu, v.v., thì không được để mặc như vậy mà phải lập tức thông báo cho ai đó biết. ② Tai nạn do bị kẹp (Hasamare jiko) Đây là tai nạn bị kẹp tay hoặc ngón tay, v.v. do chạm vào các bộ phận đang chuyển động của máy móc. Việc đáng lẽ phải tắt máy nhưng lại không tắt mà cứ thế tiến hành thao tác, hoặc đưa tay lại gần khi chưa xác nhận kỹ chuyển động của máy sẽ dẫn đến tai nạn nghiêm trọng. Tùy từng trường hợp mà ngón tay hoặc cánh tay có thể bị máy kẹp đứt lìa hoặc bị nghiền nát. 【Biên pháp】 Đối với những thao tác cần phải đưa tay hoặc cơ thể lại gần máy móc, hãy dừng máy theo đúng quy trình đã quy định. Xác nhận máy đã dừng lại hoàn toàn rồi mới tiến hành thao tác. Không đưa tay vào máy móc đang hoạt động. Nếu không hiểu rõ, đừng tự ý phán đoán mà hãy xác nhận lại với cấp trên hoặc người đi trước. ③ Tai nạn do bị cuốn vào (Makikomare jiko) Đây là tai nạn mà quần áo, găng tay, tóc,…bị cuốn vào máy móc đang quay. Khi bị cuốn vào, trong khoảng thời gian ngắn trước khi dừng máy móc lại được, bạn có thể bị chấn thương nghiêm trọng. 【Biên pháp】 Khi làm việc, không mặc quần áo dễ bị cuốn vào máy móc. Trường hợp bạn có tóc dài, thì hãy buộc gọn gàng theo phương pháp đã quy định. Không tiến lại gần máy móc hơn mức cần thiết. Không tự ý tháo bỏ hoặc làm vô hiệu hóa các thiết bị an toàn của máy móc. Đối với những thao tác cần đưa cơ thể lại gần máy móc, hãy tuân thủ đúng quy trình an toàn đã được quy định. ※ Chú ý: Tùy thuộc vào từng thao tác, găng tay có thể trở thành nguyên nhân khiến bạn bị cuốn vào máy móc. Đừng suy nghĩ rập khuôn theo một chiều rằng "hễ đeo găng tay thì nhất định sẽ an toàn", hãy sử dụng đúng cách các trang bị bảo hộ đã được quy định cho công việc đó. ④ Tai nạn do bị cắt/ cọ xát (Kire・Kosure jiko) Đây là loại tai nạn mà cơ thể chạm vào dao, công cụ, hoặc các bộ phận đang chuyển động của máy móc dẫn đến bị cắt hoặc trầy xước. Trong một số trường hợp, điều này có thể dẫn đến việc đứt lìa ngón tay hoặc các bộ phận khác. 【Biên pháp】 Sử dụng đúng cách các trang bị bảo hộ cần thiết cho công việc. Khi sử dụng dao hoặc các loại máy móc có lưỡi dao thì cần đặc biệt thận trọng trong thao tác. Trước khi tiến hành thao tác, hãy kiểm tra kỹ xem công cụ hay máy móc có gì bất thường không, thiết bị an toàn có hoạt động chính xác hay không. Tuân thủ nghiêm ngặt tài liệu hướng dẫn công việc và các quy trình đã được quy định. Khi sử dụng dao, hãy chú ý đến hướng của lưỡi dao và vị trí của bàn tay. ⑤ Ngã từ trên cao xuống/ Rơi xuống (Tsuiraku・Tenraku) Tại các công trường xây dựng, hãy hết sức cẩn thận với kiểu tai nạn "ngã từ trên cao xuống/rơi xuống" từ những nơi cao như thang chữ A (Kyatatsu) hay giàn giáo. 【Biên pháp】 Sử dụng đúng cách thiết bị chống rơi ngã cần thiết cho công việc. Kiểm tra tình trạng dưới chân và nơi làm việc. Không làm việc trong tư thế gượng ép, cố sức. Sử dụng đúng cách thang chữ A và giàn giáo. Đừng nghĩ rằng "chỉ một lát thôi nên không sao đâu" mà bỏ qua các thiết bị an toàn. ⑥ Va chạm với xe nâng (Forklift) Tại một số nhà máy và kho bãi, có rất nhiều xe nâng di chuyển. Cũng có những tai nạn va chạm xảy ra do xe nâng xuất hiện từ những vị trí khuất tầm nhìn, bị che khuất bởi hàng hóa hoặc cột trụ và va chạm với người đi bộ. Đối với người điều khiển xe nâng, có rất nhiều vị trí họ không thể nhìn thấy (điểm mù). Khi đi bộ ở gần xe nâng, hãy xác nhận xem người điều khiển xe đã nhận ra sự có mặt của bạn hay chưa. 【Biên pháp】 Hãy quan sát kĩ xung quanh khi đi bộ tại nơi làm việc. Chú ý đến các xe nâng xuất hiện từ những góc khuất tầm nhìn như phía sau hàng hóa hoặc cột trụ. Sử dụng lối đi dành cho người đi bộ đã được quy định. Khi tiến lại gần xe nâng, hãy xác nhận xem người điều khiển xe đã nhận ra mình hay chưa. 【Những điểm cần lưu ý đối với người điều khiển xe】 Trong số các thực tập sinh kỹ năng và người nước ngoài theo diện kỹ năng đặc định, cũng có những người làm công việc điều khiển xe nâng. Khi điều khiển xe nâng, hãy lưu ý những điều sau đây. Khi tầm nhìn phía trước bị hạn chế, thì không được cố tiến lên, mà hãy di chuyển bằng các phương pháp giúp xác nhận an toàn như đi lùi hoặc nhờ người hướng dẫn để điều hướng. Tại các điểm mù và các giao lộ, nhất định phải tạm dừng để xác nhận an toàn. Bấm còi khi cần thiết để thông báo sự hiện diện của mình cho những người xung quanh biết. Không được chở người trên càng nâng (nĩa nâng) hoặc trên pallet. Khi rời khỏi xe nâng, hãy dừng xe theo phương pháp đã quy định, tắt động cơ và cài phanh tay. 3. Những tai nạn xảy ra do "không hiểu", "không thể hỏi" Khi không hiểu, nhất định phải hỏi Khi người nước ngoài làm việc tại Nhật Bản, việc chưa quen với tiếng Nhật hay các quy tắc tại nơi làm việc có thể dẫn đến tai nạn lao động. Ví dụ, các bạn hãy đặc biệt lưu ý những hành vi sau đây. Mặc dù không hiểu những hướng dẫn công việc, nhưng cũng không xác nhận lại ý nghĩa do ngại hỏi lại đối phương. Mặc dù không hiểu rõ nội dung hướng dẫn, nhưng cũng không để tâm mà cứ tiếp tục làm việc Mặc dù chưa hiểu đầy đủ quy trình làm việc nhưng vẫn vận hành máy móc mà không xác nhận với những người xung quanh. Dù là công việc lần đầu tiên thực hiện nhưng đã tự ý nghĩ rằng "vì mình từng nhìn thấy rồi nên chắc chắn sẽ làm được". Tự ý nghĩ rằng "mọi người có vẻ bận rộn nên không thể hỏi" hoặc "hỏi những điều mình không hiểu thì thật xấu hổ". Những hành vi như “không biết”, “không hiểu”, “không hỏi”, “không hiểu nhưng vẫn tự ý làm việc theo cách của mình” hay “vội vàng, hấp tấp” chính là những nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tai nạn lao động. Khi cảm thấy bất an hoặc chưa chắc chắn dù chỉ một chút thôi, các bạn đừng tự phán đoán rằng "chắc là không sao đâu", mà hãy dừng ngay thao tác lại để xác nhận với cấp trên hoặc người đi trước. Việc hỏi “Tôi không hiểu”, “Xin hãy hướng dẫn lại cho tôi một lần nữa” hoàn toàn không phải là điều gì đáng xấu hổ hay không tốt cả. Việc đặt câu hỏi vì sự an toàn cũng là một phần của công việc. Có người để có thể trao đổi Để có thể hỏi ngay những điều chưa hiểu, việc tìm sẵn “người có thể trao đổi” tại nơi làm việc trong những lúc bình thường cũng rất quan trọng. Trong trường hợp không thể hỏi ngay người đưa ra chỉ thị cho mình, hoặc dù đã nghe giải thích nhưng vẫn chưa hiểu rõ, bạn cần phải xác nhận lại với một người khác. Hãy quyết định sẵn một người mà bạn có thể trao đổi khi gặp khó khăn, chẳng hạn như đàn anh cùng quốc tịch, cấp trên người Nhật, hoặc người chịu trách nhiệm tại hiện trường. Nếu ngày thường bạn đã xác định rõ “Khi gặp khó khăn, tôi sẽ hỏi người này” thì khi cần thiết sẽ rất dễ đặt câu hỏi. 4. Ghi nhớ các từ ngữ cảnh báo nguy hiểm Tại nơi làm việc ở Nhật Bản có nhiều từ ngữ dùng để cảnh báo nguy hiểm. Nếu không hiểu được các từ ngữ đó, bạn sẽ không thể nhận biết được các mối nguy hiểm xung quanh mình. Tại nơi làm việc, người ta thường sử dụng những từ ngữ ngắn gọn để truyền đạt vấn đề nguy hiểm. Ví dụ như: Kiken (= Abunai): Nguy hiểm Tachiiri-kinshi (= Haitte ha ikenai): Cấm vào Chuui: Chú ý Tomare: Dừng lại Kouon: Nhiệt độ cao Kanden: Giật điện Kaitenchuu: Đang vận hành Không phải họ đang “nổi giận” đâu Khi bạn đang ở trong tình huống nguy hiểm cận kề tại nơi làm việc, những người xung quanh có thể dùng giọng điệu mạnh để nhắc nhở, chẳng hạn như: “Abunai! (Nguy hiểm)”, “Sawaruna! (Đừng chạm vào)”. Điều đó không có nghĩa là người đó đang tức giận với bạn. Trong tình huống nguy hiểm, để có thể bảo vệ bạn thì họ cần sử dụng những từ ngữ ngắn và mạnh như vậy để thông báo. Chú ý cả đến phương ngữ Tùy từng khu vực mà đôi khi người ta sử dụng những từ ngữ hơi khác nhau (phương ngữ). Ví dụ, có trường hợp từ “Abunai” (nguy hiểm) được nói thành “Abunee” hoặc “Okkanee”. Không chỉ đối với phương ngữ, nếu bạn không hiểu lời nói của đối phương thì hãy nói với họ một cách thẳng thắn, không cần ngại ngần: “Xin lỗi, tôi không hiểu từ bạn vừa nói”. Việc không mặc kệ mà hỏi lại những từ ngữ không quen thuộc cũng là một biện pháp phòng ngừa an toàn quan trọng. 5. Không sử dụng máy móc, công cụ theo suy nghĩ chủ quan "chắc là thế này" Khi không hiểu cách vận hành máy móc hay cách làm việc, tuyệt đối không được tiếp tục công việc dựa trên những suy đoán kiểu như "chắc là thế này". Những hành vi dưới đây đặc biệt nguy hiểm: Bắt chước làm theo những gì nhìn thấy. Dù không hiểu gì nhưng vẫn thử ấn công tắc máy móc. Chạm vào máy móc đang hoạt động. Tự ý thay đổi quy trình làm việc theo cách của mình. Tự ý tháo bỏ thiết bị an toàn. Nghĩ rằng "chỉ một lát thôi nên không sao đâu". Khi không biết cách làm đúng, hãy nói cho đối phương biết những câu như: “Tôi không hiểu”, “Xin hãy hướng dẫn lại cho tôi một lần nữa”. Ngoài ra, bạn cũng cần đặc biệt cẩn thận khi vệ sinh hoặc kiểm tra máy móc. Nếu thực hiện công việc khi chưa tắt nguồn máy, máy có thể bất ngờ hoạt động trở lại và dẫn đến tai nạn nghiêm trọng. Hãy xác nhận rằng máy đã dừng lại hoàn toàn rồi mới tiến hành thao tác. 6. Thu dọn, sắp xếp ngăn nắp cũng là biện pháp an toàn Việc sắp xếp và giữ gìn mọi thứ ngăn nắp không chỉ đơn thuần là để làm sạch nơi làm việc, mà nó còn có liên quan rất lớn đến an toàn. Nếu nơi làm việc bừa bộn, các vấn đề dưới đây sẽ rất dễ xảy ra Vấp Ngã Rơi đồ Phải vội vàng tìm kiếm các dụng cụ cần thiết Gia tăng sai sót trong công việc といった問題が起こりやすくなります。 【Biên pháp】 Sau khi kết thúc công việc, hãy trả những vật dụng đã sử dụng trở lại đúng vị trí đã quy định Hãy hình thành thói quen giữ gìn nơi làm việc luôn trong trạng thái an toàn, chẳng hạn như không để đồ vật trên lối đi, hay lập tức thông báo nếu làm đổ nước hoặc dầu ra sàn. 7. Hãy thử thực hiện việc chỉ tay xác nhận Trước khi bắt đầu công việc, chúng ta hãy tiến hành kiểm tra an toàn. Tại Nhật Bản có một phương pháp xác nhận an toàn gọi là “chỉ tay xác nhận” (Yubisashi-kakunin). Đây là phương pháp vừa chỉ bằng ngón tay vừa nói thành tiếng để xác nhận tình trạng an toàn, thường được sử dụng tại các tuyến đường sắt, nhà máy hay công trường xây dựng ở Nhật Bản. Ví dụ như, “Heremetto yoshi!” (Mũ bảo hiểm, tốt!) “Tebukuro yoshi!” (Găng tay, tốt!) “Kikai teishi yoshi!” (Máy đã dừng, tốt!) “Migi yoshi! Hidari yoshi” (Bên phải, tốt! Bên trái, tốt!) Không chỉ đơn thuần là nhìn bằng mắt, việc kết hợp giữa “chỉ bằng ngón tay” và “đọc thành tiếng” sẽ giúp bạn dễ dàng nâng cao ý thức xác nhận an toàn hơn. 8. Sử dụng đúng cách các trang thiết bị bảo hộ Tùy thuộc vào từng công việc mà có nhiều trang thiết bị bảo hộ khác nhau, chẳng hạn như mũ bảo hiểm, giày an toàn, kính bảo hộ, nút bịt tai, khẩu trang chống bụi, hay thiết bị chống rơi ngã (dây đai an toàn). Đây là những dụng cụ quan trọng để bảo vệ cơ thể của bạn. Bạn tuyệt đối không được suy nghĩ kiểu như "chỉ một lát thôi nên không sao đâu" hay "vì phiền phức nên không dùng cũng được". Ngoài ra, các trang thiết bị bảo hộ chỉ phát huy được tác dụng bảo vệ tối đa khi bạn sử dụng chúng đúng cách. Trường hợp bạn không biết cách sử dụng, hoặc không biết rõ công việc của mình cần những trang bị bảo hộ nào, thì nhất định phải xác nhận lại. 9. Tiếp nhận việc đào tạo an toàn bằng "phương pháp dễ hiểu" Để làm việc an toàn, thì không chỉ nội dung công việc, mà việc hiểu đúng các hướng dẫn và giải thích về an toàn cũng vô cùng quan trọng. 日本語が難しくて分からない場合は、遠慮せず、Nếu tiếng Nhật quá khiến bạn không hiểu, bạn đừng ngần ngại mà đề xuất để được giải thích bằng những phương pháp mà bản thân bạn có thể hiểu rõ nhất, chẳng hạn như Tôi mong rằng sẽ được giải thích bằng tiếng Nhật đơn giản, dễ hiểu. Tôi mong rằng sẽ được giải thích bằng tiếng mẹ đẻ. Tôi mong rằng sẽ được bổ sung phần giải thích bằng hình ảnh hoặc hình minh họa. Tôi mong rằng sẽ được giải thích bằng cách sử dụng máy móc hoặc công cụ thực tế. Việc thực sự hiểu rõ nội dung công việc quan trọng hơn nhiều so với việc chỉ nói "Tôi đã hiểu". Nếu có điều gì chưa hiểu, hãy mạnh dạn nói với công ty rằng: "Xin hãy giải thích dễ hiểu hơn một chút nữa". Bạn hoàn toàn không cần phải e ngại việc này. 10. Tai nạn trên đường đi làm Tai nạn trên đường đi làm, nếu đáp ứng một số điều kiện nhất định, cũng sẽ được công nhận là “một phần của tai nạn lao động” và thuộc đối tượng chi trả của bảo hiểm tai nạn lao động. Để phòng tránh tai nạn trên đường đi làm, điều quan trọng trước hết là phải có đủ thời gian dự phòng. Khi vội vàng, bạn có thể lờ đi đèn tín hiệu hoặc thực hiện những hành động mạo hiểm như băng qua đường trái phép. Khi đi xe đạp, hãy tuân thủ các quy tắc giao thông và chú ý quan sát kỹ xung quanh. Việc vừa đi bộ vừa xem điện thoại, hay vừa điều khiển xe đạp vừa sử dụng điện thoại cũng là hành vi cực kỳ nguy hiểm. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] 6 hành vi vi phạm pháp luật dễ mắc phải khi đi xe đạp｜KOKORO 【Biên pháp】 Ra khỏi nhà sớm để có đủ thời gian dự phòng. Tuân thủ đèn tín hiệu và các quy tắc giao thông. Khi đi xe đạp, hãy chú ý quan sát kỹ xung quanh. Không được vừa đi bộ vừa xem điện thoại, hay vừa điều khiển xe đạp vừa sử dụng điện thoại. Đặc biệt chú ý vào những ngày mưa khi đường trơn trượt. 11. Khi xảy ra tai nạn lao động Nếu bạn bị thương trong lúc làm việc hoặc trên đường đi làm, thì đừng cố gượng ép tiếp tục công việc. Cho dù là chấn thương nhỏ, đối với những vết thương xảy ra trong lúc làm việc, trước hết hãy báo ngay cho người phụ trách hoặc cấp trên biết và tiếp nhận các biện pháp sơ cứu cần thiết. Ngay cả khi vết thương có vẻ nhỏ, cơn đau cũng có thể trở nên dữ dội hơn về sau. Ngoài ra, trường hợp bạn bị thương hoặc mắc bệnh do nguyên nhân là công việc, thì có thể được nhận các khoản chi trả từ chế độ bảo hiểm tai nạn lao động. Chính vì vậy, nếu bị thương trong lúc làm việc, nhất định hãy báo cho cấp trên hoặc những người liên quan biết. Chế độ bảo hiểm tai nạn lao động cũng được áp dụng cho cả người lao động nước ngoài. Việc có được công nhận là tai nạn lao động hay không không phải do công ty quyết định, mà do Văn phòng Thanh tra Tiêu chuẩn Lao động (Roudou Kijun Kantokusho) phán quyết. Ngay cả khi bị công ty nói rằng "đây không phải là tai nạn lao động", bạn cũng đừng tự nghĩ rằng mình không thể làm thủ tục đề nghị hưởng chế độ bảo hiểm tai nạn lao động. Công ty không có thẩm quyền quyết định việc này. Nếu có điều gì chưa hiểu về bảo hiểm tai nạn lao động, hãy trao đổi với người phụ trách của công ty, Văn phòng Thanh tra Tiêu chuẩn Lao động, hoặc bộ phận tư vấn dành cho người lao động nước ngoài. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Các loại bảo hiểm tai nạn lao động và cách nhận thanh toán bảo hiểm｜KOKORO [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Sách hướng dẫn yêu cầu bồi thường bảo hiểm tai nạn lao động (Đa ngôn ngữ)｜Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản 12. Tổng kết ―― Vì sự an toàn hãy "Dừng lại • Hỏi • Xác nhận" Những điều quan trọng để phòng tránh tai nạn không phải là những việc gì quá đặc biệt: Đừng làm việc khi mình chưa hiểu rõ. Nếu cảm thấy nguy hiểm, hãy tạm dừng lại. Nếu không hiểu, nhất định phải hỏi. Trước khi bắt đầu công việc, hãy "kiểm tra an toàn rồi mới làm việc". Hãy tạo cho mình thói quen thực hiện những điều này. Tại nơi làm việc ở Nhật Bản, có thể có những từ ngữ hay quy tắc khó hiểu đối với người nước ngoài. Tuy nhiên, việc "hỏi những điều mình không hiểu" hoàn toàn không phải là điều gì xấu cả. “Dừng lại” → “Hỏi” → “Hiểu rõ rồi mới làm”. Thói quen này sẽ bảo vệ sức khỏe, sự an toàn của chính bản thân bạn và cuộc sống của gia đình bạn. Để có thể làm việc lâu dài và khỏe mạnh tại Nhật Bản, ngay từ hôm nay hãy luôn lưu tâm đến tinh thần “An toàn là trên hết” (Anzen Daiichi). ※ Về các loại bệnh phát sinh từ nguyên nhân công việc (bệnh nghề nghiệp), chúng tôi sẽ giải thích ở bài viết tiếp theo [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Các loại bệnh phát sinh từ nguyên nhân công việc――Bệnh nghề nghiệp người nước ngoài cần biết｜KOKORO

By KOKORO (Báo Mainichi; Đơn vị hỗ trợ: Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam, v.v.) Người nước ngoài cư trú tại Nhật Bản trên 3 tháng về nguyên tắc sẽ được cấp "Thẻ lưu trú" (zairyuu kaado). Trên thẻ lưu trú có ghi các thông tin quan trọng như họ tên, ngày tháng năm sinh, quốc tịch/khu vực, tư cách lưu trú, và thời hạn lưu trú của bạn. Để có thể sinh sống một cách an tâm tại Nhật Bản, bạn phải tuân thủ các quy định liên quan đến thẻ lưu trú. Bài viết này sẽ giải thích những quy định cơ bản mà bạn cần biết về thẻ lưu trú. ◆ Nội dung bài viết này ◆ 1. Phải luôn mang theo thẻ lưu trú bên mình 2. Hãy thay đổi địa chỉ trên thẻ lưu trú sau khi chuyển nhà 3. Khi làm mất thẻ lưu trú 4. Không mượn hoặc cho mượn thẻ lưu trú 5. Thẻ lưu trú bị làm giả hoặc bị thay đổi thông tin 6. Khi gặp khó khăn hãy tìm người để thảo luận 7. Tổng kết 1. Phải luôn mang theo thẻ lưu trú bên mình Thẻ lưu trú là loại thẻ rất quan trọng Về nguyên tắc, người nước ngoài sống tại Nhật Bản hơn ba tháng sẽ được cấp thẻ lưu trú. Ví dụ, những người lưu trú tại Nhật Bản theo các diện như "Kĩ năng đặc định (tokutei ginou)", "Thực tập sinh kỹ năng (ginou jisshuu)", "Đào tạo và việc làm (ikusei shuurou)", "Kỹ sư/Chuyên gia Nhân văn/Dịch vụ Quốc tế", "Du học sinh" và "Người phụ thuộc" sẽ được cấp thẻ lưu trú. Trái lại, những người đến Nhật Bản bằng visa "lưu trú ngắn hạn" hoặc những người có thời gian lưu trú (được hiểu là thời gian lưu trú liên tục tại Nhật Bản) từ ba tháng trở xuống sẽ không được cấp thẻ lưu trú. Thẻ lưu trú là một loại thẻ quan trọng chứng minh bạn đang sinh sống hợp pháp tại Nhật Bản. Hơn nữa, bạn có thể nhận được yêu cầu xuất trình thẻ này trong nhiều trường hợp khác nhau, chẳng hạn như khi xin việc, mở tài khoản ngân hàng, ký hợp đồng điện thoại di động hoặc thuê nhà. Hãy luôn luôn mang theo thẻ lưu trú của bạn. Người nước ngoài đã được cấp thẻ lưu trú phải luôn mang theo thẻ này khi ra ngoài. Nếu cảnh sát hoặc nhân viên của Cục quản lý xuất nhập cảnh yêu cầu bạn xuất trình thẻ lưu trú thì bạn phải xuất trình thẻ đó. Ví dụ, khi bạn đang đi trên đường và gặp cảnh sát, bạn có thể bị giữ lại để hỏi chuyện (các câu hỏi nghiệp vụ). Điều này cũng áp dụng tương tự đối với người Nhật. Khi đó, nếu cảnh sát yêu cầu xuất trình thẻ lưu trú thì bạn phải xuất trình thẻ cho họ. Nếu bạn để thẻ lưu trú ở nhà khi ra ngoài và không thể xuất trình khi bị thẩm tra thì bạn đã vi phạm nghĩa vụ pháp lý. Ngoài ra, bản sao hoặc ảnh chụp thẻ lưu trú trên điện thoại thông minh không thể thay thế cho thẻ thật. Bạn phải luôn mang theo thẻ lưu trú bản gốc bên mình. 【Điểm lưu ý】 ・ Khi ra ngoài, hãy nhớ luôn mang theo thẻ lưu trú giống như ví tiền hoặc điện thoại thông minh của bạn. 【Hình phạt】 ・ Nếu người có thẩm quyền như cảnh sát yêu cầu xuất trình thẻ lưu trú mà không xuất trình dù không có lý do chính đáng thì bạn có thể bị phạt tù từ 1 năm trở xuống hoặc bị phạt tiền lên đến 20 vạn Yên. 2. Hãy thay đổi địa chỉ trên thẻ lưu trú sau khi chuyển nhà Khi chuyển nhà và thay đổi địa chỉ, bạn hãy làm thủ tục thay đổi địa chỉ tại văn phòng hành chính cấp quận, thị xã, thành phố, thị trấn hoặc làng (gọi chung là Ủy ban hành chính địa phương) ở nơi ở mới. Lúc đó, nếu bạn mang theo thẻ lưu trú, địa chỉ mới sẽ được ghi vào thẻ lưu trú. Nếu địa chỉ đã thay đổi nhưng bạn vẫn không khai báo, thì có thể bị coi là vi phạm pháp luật. Ngoài ra, các thông báo quan trọng từ Cục quản lý xuất nhập khẩu và lưu trú địa phương cũng có thể không đến được tay bạn. 【Điểm lưu ý】 ・ Sau khi chuyển nhà, hãy làm thủ tục thay đổi địa chỉ càng sớm càng tốt. Khi đó, hãy nộp cả thẻ lưu trú tại Ủy ban hành chính địa phương. 3. Khi làm mất thẻ lưu trú Khi thẻ lưu trú bị mất, bị mất cắp, hoặc bị bẩn, rách đến mức không thể sử dụng được nữa, bạn hãy nộp đơn xin cấp lại tại Cục quản lý xuất nhập cảnh. Nếu bị mất thẻ lưu trú, trước tiên bạn hãy trình báo với cảnh sát. Sau đó, trong vòng 14 ngày kể từ ngày nhận ra mình đã làm mất thẻ, bạn phải nộp đơn xin cấp lại tại Cục quản lý xuất nhập cảnh gần nhất. Bạn không được để mặc như vậy với suy nghĩ rằng "biết đâu lát nữa sẽ tìm thấy". Thẻ lưu trú là một loại thẻ rất quan trọng để bạn sinh sống tại Nhật Bản. Ngay khi nhận ra đã làm mất thẻ, bạn hãy làm thủ tục càng sớm càng tốt. 【Điểm lưu ý】 ・ Khi thẻ lưu trú bị mất hoặc bị mất cắp, về nguyên tắc, bạn phải nộp đơn xin cấp lại trong vòng 14 ngày kể từ ngày biết việc đó. Nếu quá thời hạn này, bạn có thể bị coi là vi phạm pháp luật. 4. Không mượn hoặc cho mượn thẻ lưu trú Tuyệt đối không được cho mượn thẻ lưu trú Thẻ lưu trú là loại thẻ chỉ có chính chủ mới có thể sử dụng. Có thể bạn sẽ gặp trường hợp bị người không có thẻ lưu trú hợp pháp nhờ vả rằng "tôi muốn mượn để dùng khi đi bệnh viện" hoặc "tôi cần mượn vì buổi phỏng vấn xin việc yêu cầu". Tuy nhiên, tuyệt đối không được cho người khác mượn thẻ lưu trú. Việc cho mượn thẻ lưu trú bị pháp luật nghiêm cấm. Dù bạn nghĩ rằng việc đó là để giúp đỡ đối phương, nhưng nếu cho mượn thẻ lưu trú, bạn sẽ trở thành người vi phạm pháp luật. Điều gì sẽ xảy ra nếu bạn cho mượn thẻ lưu trú Nếu người khác sử dụng thẻ lưu trú của bạn, có nguy cơ thẻ này sẽ bị lạm dụng cho nhiều loại vi phạm khác nhau, chẳng hạn như người đó đi làm việc bất hợp pháp, tự ý mở tài khoản ngân hàng bằng tên của bạn hoặc đăng ký điện thoại di động dưới danh nghĩa của bạn. Trong trường hợp đó, chính bạn là người cho mượn thẻ lưu trú cũng sẽ bị cuốn vào những rắc rối lớn. Tất nhiên, việc mượn thẻ lưu trú của người khác cũng là điều không được phép. Ngay cả với những lý do như "chỉ một thời gian ngắn thôi" hay "chỉ cho đến khi tìm được việc làm", bạn cũng không được cầm hoặc sử dụng thẻ lưu trú của người khác. Thẻ lưu trú là một loại thẻ quan trọng mà không ai khác ngoài chính chủ được phép sử dụng. Một số ví dụ thực tế về việc lạm dụng thẻ lưu trú ・ Một người nước ngoài cư trú bất hợp pháp đã nộp bản sao thẻ lưu trú của người quen cho chỗ làm để tiếp tục làm việc tại Nhật Bản. → Cả bản thân người đó và người cho mượn thẻ lưu trú đều đã bị bắt giữ. ・ Một người đã nộp thẻ lưu trú của người khác (hoặc bản sao của thẻ) tại quầy tiếp đón của bệnh viện để phẫu thuật, sau đó rời đi mà không trả chi phí. → Nhiều trường hợp tương tự đã được báo cáo. Trong trường hợp này, người cho mượn thẻ cũng có khả năng bị khép tội. 【Điểm lưu ý】 ・ Dù đối phương là gia đình hay bạn bè thân thiết cũng tuyệt đối không được cho mượn thẻ lưu trú. ・ Ngoài ra, cũng không được mượn hoặc giữ thẻ lưu trú của người khác. 【Hình phạt】 ・Trường hợp cho người khác mượn thẻ lưu trú hoặc sử dụng thẻ lưu trú mang tên người khác, bạn sẽ vi phạm Luật Kiểm soát xuất nhập cảnh và có thể bị phạt tù từ 1 năm trở xuống hoặc bị phạt tiền lên đến 20 vạn Yên. Ngoài ra, bạn cũng có thể bị cưỡng chế trục xuất về nước. 5. Thẻ lưu trú bị làm giả hoặc bị thay đổi thông tin Đôi khi bạn có thể bắt gặp thông tin rao bán thẻ lưu trú giả trên mạng xã hội. "Có cái này là có thể đi làm được" "Giống hệt thẻ thật nên không sao đâu" Bạn tuyệt đối không được tin vào những lời nói như vậy. Việc làm giả thẻ lưu trú đã đành, nhưng ngay cả việc mua, sở hữu, hay sử dụng thẻ lưu trú giả cũng đều là hành vi phạm tội. Ngoài ra, nếu sử dụng thẻ lưu trú giả để đi làm chính thức hoặc làm thêm, bạn không chỉ gây rắc rối cho chính bản thân mình mà còn gây ảnh hưởng rất lớn đến cả công ty đã tuyển dụng bạn. 【Điểm lưu ý】 ・ Mạng xã hội có rất nhiều thông tin sai sự thật. Dù có những lời quảng cáo như "tuyệt đối không bị phát hiện" thì bạn cũng không được tin theo. Tuyệt đối không được đụng vào thẻ lưu trú giả. 6. Khi gặp khó khăn hãy tìm người để thảo luận Việc làm giả, thay đổi thông tin thẻ lưu trú hay sở hữu loại thẻ lưu trú như vậy đều là hành vi phạm tội Tuyệt đối không mua thẻ lưu trú đã bị làm giả hoặc bị thay đổi thông tin. Để không rơi vào hoàn cảnh phải mua loại thẻ đó, bạn hãy thảo luận với các cơ quan hành chính hoặc hiệp hội luật sư trước khi bỏ trốn hay trước khi hết hạn lưu trú. Đối với thực tập sinh kỹ năng, nếu gặp khó khăn, trước tiên hãy thảo luận với cơ quan quản lý (nghiệp đoàn). Nếu vẫn không giải quyết được, bạn hãy gửi tin nhắn cho Cơ quan quản lý thực tập sinh nước ngoài (OTIT). Trang web của OTIT có thể chuyển đổi sang nhiều ngôn ngữ ngay tại trang chủ. Trên trang web của OTIT cũng có trang để bạn gửi tin nhắn bằng tiếng mẹ đẻ. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Trang tư vấn bằng tiếng mẹ đẻ của OTIT Ngay cả khi vấn đề của bạn không được giải quyết trong một lần tư vấn, xin đừng bỏ cuộc hoặc bỏ trốn. Việc tư vấn với một tổ chức khác có thể sẽ hữu ích trong trường hợp này. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Phòng tư vấn thực tập sinh kỹ năng người nước ngoài（Facebook） [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Hội hỗ trợ Tomoiki Nhật - Việt (E-mail） n.tomoiki@gmail.com 7. Tổng kết Thẻ lưu trú là một loại thẻ rất quan trọng để bạn sinh sống và làm việc tại Nhật Bản. Việc tuân thủ các quy định liên quan đến thẻ lưu trú cũng chính là cách để bảo vệ bản thân bạn. Ngay cả trong trường hợp bản thân hay ai đó gặp khó khăn, bạn cũng không được mượn, cho mượn thẻ lưu trú hoặc sử dụng thẻ lưu trú giả. Bởi vì nếu làm những việc như vậy, khả năng cao sẽ cấu thành hành vi phạm tội và bạn cũng phải đối mặt với nguy cơ bị cuốn vào những rắc rối lớn. Bạn không được coi nhẹ các quy định liên quan đến thẻ lưu trú. Nếu không tuân thủ quy định, bạn có thể phải chịu phạt hoặc trở thành đối tượng bị trục xuất cưỡng chế. Ngoài ra, điều này cũng có thể ảnh hưởng đến các thủ tục sau đó như thay đổi tư cách lưu trú hay gia hạn thời hạn lưu trú.

Những năm gần đây, biến đổi khí hậu đã dẫn đến sự gia tăng lũ lụt và sạt lở đất do mưa lớn. Do đó, những thông tin thời tiết và các lệnh sơ tán thường xuyên được ban hành tại Nhật Bản. Việc hiểu đúng ý nghĩa của những thông tin này và có hành động thích hợp từ sớm là rất quan trọng để bảo vệ tính mạng của bản thân và gia đình. Bài viết này sẽ giới thiệu về nhữn thông tin rủi ro do thiên tai và các lệnh sơ tán này.※ Ảnh trên cùng được lấy từ bản tin NHK (ngày 3 tháng 6 năm 2026). 〈この記事の内容〉 1. Tóm tắt thông tin về những loại thiên tai hiện nay 2. Những khác biệt so với các thông tin về thiên tai trước đây 3. "Dải mưa tuyến tính" là gì? 4. Lệnh sơ tán sẽ được công bố như thế nào? 5. Những trận lũ lụt lớn ở Nhật Bản trong những năm gần đây 6. Tổng kết 1. Tóm tắt thông tin về những loại thiên tai hiện nay Cấp độ cảnh báo Ví dụ về thông tin mới Hành động của cư dân Cấp độ 1 Thông tin cảnh báo sớm Chú ý cập nhật thông tin mới nhất Cấp độ 2 Khuyến cáo Xác nhận quy trình sơ tán Cấp độ 3 Cảnh báo 〇〇 Người cao tuổi v.v nên bắt đầu sơ tán Cấp độ 4 Cảnh báo nguy hiểm 〇〇 Sơ tán tất cả mọi người Cấp độ 5 Cảnh báo đặc biệt nguy hiểm 〇〇 Sử dụng những biện pháp tốt nhất để bảo vệ tính mạng Thông tin về rủi ro do thiên tai mới Vào tháng 5 năm 2026, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản đã sửa đổi hệ thống thông tin thời tiết phòng chống thiên tai. Tên gọi và cấu trúc thông tin đã được sắp xếp lại để giúp người dân dễ dàng hiểu hơn về các nguy cơ do mưa lớn và lũ lụt. Trước đây, các cảnh báo và khuyến cáo của Cơ quan Khí tượng Nhật Bản có nhiều tên gọi khác nhau, chẳng hạn như "cảnh báo mưa lớn" hay "thông tin cảnh báo sạt lở đất", gây khó khăn trong việc hiểu rõ mức độ cần thiết phải sơ tán. Hiện nay, mức độ cảnh báo đã được ghi rõ trong tên của thông báo. Sự khác biệt giữa thông tin về rủi ro thiên tai và thông tin sơ tán Thông tin về nguy cơ thiên tai chủ yếu do Cơ quan Khí tượng Nhật Bản ban hành, trong khi thông tin sơ tán do thị trưởng của mỗi thành phố, thị trấn và làng xã (bao gồm cả thị trưởng của 23 quận ở Tokyo) ban hành. Dựa trên các “cảnh báo nguy hiểm” và thông tin khác, các đô thị sẽ tiến hành đánh giá toàn diện tình hình địa phương và ban hành lệnh sơ tán. Trước đây, cũng có các “khuyến cáo sơ tán”, nhưng hiện nay chỉ ban hành “lệnh sơ tán”. "Lệnh sơ tán" có mang tính bắt buộc không? Về mặt pháp lý thì người dân không có nghĩa vụ phải tuân theo "lệnh sơ tán". Nói cách khác, sẽ không có hình phạt nào đối với việc không sơ tán. "Lệnh sơ tán" do chính quyền địa phương ban hành tại Nhật Bản được coi là lời kêu gọi sơ tán mạnh mẽ từ phía chính quyền Tuy nhiên, vì chính phủ đã phân tích nhiều thông tin khác nhau để xác định sự cần thiết của việc sơ tán, nên việc sơ tán ngay lập tức khi nhận được "lệnh sơ tán" là vô cùng quan trọng. Điều này sẽ giúp bảo vệ sự an toàn của chính bạn. 2. Những khác biệt so với các thông tin về thiên tai trước đây Thiết lập mức cảnh báo mới "Cảnh báo nguy hiểm (Cấp độ 4)" Cho đến năm 2026, hệ thống thông tin rủi ro thiên tai của Cơ quan Khí tượng Nhật Bản bao gồm ba cấp độ: "khuyến cáo", "cảnh báo" và "cảnh báo đặc biệt". Từ tháng 5 năm 2026, một cấp độ mới, cấp 4 "cảnh báo nguy hiểm", đã được đưa vào sử dụng. Ví dụ: Cấp độ 4: Cảnh báo mưa lớn gây nguy hiểm Cấp độ 4: Cảnh báo sạt lở đất gây nguy hiểm Cấp độ 4: Cảnh báo lũ trên sông gây nguy hiểm Theo hệ thống cũ, tên các cảnh báo không được tiêu chuẩn hóa, chẳng hạn như "cảnh báo sạt lở đất gây nguy hiểm", "thông tin nguy cơ lũ lụt" và "cảnh báo đặc biệt mưa lớn", gây khó khăn trong việc xác định “liệu thông tin hiện tại có chỉ ra sự cần thiết phải sơ tán hay không?”. Theo hệ thống hiện hành, mọi thứ được phân loại theo cấp độ cảnh báo từ 1 đến 5, giúp dễ dàng đưa ra các quyết định như “nếu cấp độ cảnh báo là 4 thì mọi người cần phải sơ tán". Mở rộng phạm vi "Cảnh báo đặc biệt (Cấp độ 5)" Đối với “cảnh báo đặc biệt”, trước đây trọng tâm là cảnh báo dành cho mưa lớn, nhưng nay các cảnh báo như “cảnh báo đặc biệt về lũ lụt sông ngòi” hay “cảnh báo đặc biệt về triều cường” đã được thiết lập. “Cảnh báo đặc biệt” được xếp vào cấp độ 5, và một khi cảnh báo này được phát ra thì tình hình đã ở mức cực kỳ nguy hiểm. Lệnh sơ tán cho người dân sẽ được ban hành ở cấp độ 4 "cảnh báo nguy hiểm". Việc sơ tán thường trở nên khó khăn khi cấp độ 5 "cảnh báo đặc biệt" được ban hành. Chúng tôi đặc biệt khuyến nghị bạn nên sơ tán ở giai đoạn "lệnh sơ tán" được ban hành cùng với cấp độ 4 "cảnh báo nguy hiểm". Những thay đổi về thông tin lũ lụt sông ngòi Hệ thống “cảnh báo và khuyến cáo về lũ lụt” trước đây giờ đã được sửa đổi. Đặc biệt, đối với các con sông thuộc diện dự báo lũ lụt, mức độ rủi ro lũ lụt của mỗi con sông hiện được thể hiện trực tiếp hơn. Ví dụ: Cảnh báo lũ trên sông (Cấp độ 3) Cảnh báo lũ trên sông gây nguy hiểm (Cấp độ 4) Cảnh báo đặc biệt về lũ trên sông (Cấp độ 5) 3. "Dải mưa tuyến tính" là gì? Theo bản tin NHK (ngày 3 tháng 6 năm 2026) Định nghĩa về dải mưa tuyến tính "Dải mưa tuyến tính" là hiện tượng mà trong đó các đám mây tích điện (mây dông) hình thành và phát triển liên tiếp, di chuyển qua hoặc lưu lại trong cùng một khu vực, gây ra mưa lớn kéo dài nhiều giờ ở khu vực dọc theo dải mây đó. Do đó, không hề hiếm gặp khi thấy "hàng trăm milimét mưa trong một ngày" hoặc "lượng mưa trong một ngày nhiều hơn lượng mưa của cả một tháng bình thường". Điều này có thể dẫn đến việc xảy ra những thiên tai sau trong một thời gian ngắn: Mực nước sông dâng cao nhanh chóng và gây lũ lụt Sạt lở đất Ngập lụt ở khu vực đô thị Mặc dù có thể dự đoán đường đi của bão ở một mức độ nào đó, nhưng lại rất khó để đưa ra các dự đoán về vị trí và quy mô của các dải mưa tuyến tính. Do đó, việc liên tục kiểm tra thông tin thời tiết mới nhất là rất quan trọng. Nhiều thảm họa do mưa lớn trong những năm gần đây được cho là do các dải mưa tuyến tính này gây ra. Những dự báo và cảnh báo về các dải mưa tuyến tính Trong những năm gần đây, cơ quan Khí tượng Nhật Bản đã và đang cải thiện việc cung cấp thông tin về các dải mưa tuyến tính. Kêu gọi sớm từ trước đó nửa ngày Khi các dự báo nguy cơ xảy ra thiên tai do mưa lớn gia tăng, các thông tin như "có khả năng hình thành dải mưa tuyến tính" sẽ được phát đi từ khoảng 12 giờ trước đó. Thông tin dự báo về dải mưa tuyến tính Nếu các nguy cơ vẫn tiếp tục gia tăng, thì thông báo sẽ được phát đi với nội dung: "Một dải mưa tuyến tính có thể hình thành ở tỉnh 〇〇, khiến cho nguy cơ xảy ra thiên tai do mưa lớn có thể tăng nhanh." Khu vực có nguy cơ cũng được chia nhỏ hơn, khiến cho các thông báo hiện nay chỉ giới hạn ở một vài thành phố thay vì toàn bộ tỉnh. Thông tin hiện tại về dải mưa tuyến tính Sau khi dải mưa tuyến tính được phân tích, thông tin thời gian thực như "Một dải mưa tuyến tính đã hình thành trong khu vực 〇〇" sẽ được công bố. Ở giai đoạn này, nguy cơ cao sẽ xảy ra sạt lở đất, lũ lụt và các thảm họa khác. Cảnh báo mưa lớn đặc biệt Nếu tình hình tiếp tục xấu đi, cảnh báo mưa lớn đặc biệt sẽ được ban hành. Điều này có nghĩa là chúng ta không chỉ đang trải qua một trận mưa "hiếm gặp vài thập kỷ", mà là một "thảm họa chưa từng có" đang cận kề. Tình hình sẽ vô cùng nguy hiểm. Vì khi đã đến giai đoạn này, việc sơ tán thường sẽ gặp rất nhiều khó khăn, nên điều vô cùng quan trọng là phải sơ tán ngay từ giai đoạn “lệnh sơ tán” được ban bố dựa trên các “cảnh báo” thông thường trước đó." Tuy nhiên, nếu bạn không sơ tán và vẫn ở lại khu vực có "cảnh báo đặc biệt", hãy thực hiện các biện pháp tốt nhất có thể để bảo vệ tính mạng của mình (chẳng hạn như di chuyển lên tầng trên của một tòa nhà kiên cố gần đó hoặc đến một nơi an toàn tránh xa vách đá, bờ sông). 4. Lệnh sơ tán sẽ được công bố như thế nào? Thông tin sơ tán có thể được truyền đạt đến người dân bằng cách nào? Lệnh sơ tán được thông báo cho người dân thông qua nhiều phương tiện khác nhau. Ví dụ, các phương pháp sau đây thường được sử dụng: ・ Phát thanh phòng chống thiên tai: Các loa ngoài trời do chính quyền địa phương lắp đặt sẽ phát các thông điệp như: "Cảnh báo cấp 4, lệnh sơ tán đã được ban hành. Cư dân khu vực 〇〇 cần sơ tán ngay lập tức." ・ Tin nhắn cảnh báo khẩn cấp (Area Mail): Tin nhắn này sẽ được gửi đồng loạt đến các điện thoại di động có mặt trong khu vực bị ảnh hưởng. Đặc điểm của nó là không cần đăng ký, không cần địa chỉ email và sẽ phát ra âm thanh cảnh báo rất lớn. Ví dụ, cùng lúc tiếng chuông lớn vang lên trên điện thoại, các thông tin như 「Thành phố 〇〇 Mức độ cảnh báo 4 Lệnh sơ tán Hãy lập tức sơ tán khỏi những nơi nguy hiểm」 sẽ được hiển thị. Tin nhắn này không chỉ gửi đến người dân địa phương mà còn đến cả những người đang lưu trú tại khu vực đó. Tuy nhiên, vì thông tin thường được gửi bằng tiếng Nhật, nên các bạn hãy chủ động học trước các thuật ngữ cơ bản về thiên tai hàng ngày. ・ Truyền hình・Phát thanh radio ・ Mạng internet ・ Ứng dụng phòng chống thiên tai:Dưới đây là các ví dụ cụ thể. ・ SNS (Mạng xã hội): Các quận, thị trấn, thành phố cũng phát đi thông tin qua X, Facebook, LINE, v.v. Nội dung bao gồm 「Lệnh sơ tán」, 「Mở cửa nơi sơ tán」, 「Thông tin về sông ngòi」, 「Ngập lụt đường xá」. Mặt khác, vì trên mạng xã hội cũng xuất hiện cả thông tin sai lệch (như tin giả), nên việc kiểm tra các tài khoản chính thức của chính quyền địa phương hoặc các cơ quan công quyền là vô cùng quan trọng. ・ Đội cứu hỏa・Xe cứu hỏa・Xe công tác tuyên truyền Các công cụ giúp thu thập thông tin khi có thiên tai Các công cụ thu thập thông tin về thiên tai bao gồm tin tức truyền hình và phát thanh radio, trang web của chính quyền, email cảnh báo khẩn cấp và area mail (thông báo có âm thanh lớn) nhận được trên điện thoại di động. Các trang web thông tin thiên tai dành cho người nước ngoài [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Cổng thông tin phòng chống thiên tai của Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng, Giao thông vận tải và Du lịch (đa ngôn ngữ)※ Cổng thông tin này cung cấp quyền truy cập vào nhiều thông tin về thiên tai. Bạn cũng có thể truy cập thông tin sơ tán từ các chính quyền địa phương thông qua trang web này. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Thông tin về thiên tai từ Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (đa ngôn ngữ) [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Cổng thông tin Bản đồ rủi ro - Hazard Map Ứng dụng phòng chống thiên tai dành cho người nước ngoài (trên điện thoại di động) ・ Safety Tips: Cung cấp thông tin bằng nhiều ngôn ngữ về thiên tai như động đất, sóng thần, bão; thông tin sơ tán. ・ NHK WORLD-JAPAN: Cung cấp tin tức thường nhật và thông tin về thiên tai bằng nhiều ngôn ngữ. Công tác chuẩn bị hàng ngày và quá trình sơ tán thực tế Công tác chuẩn bị hang ngày Để biết thêm thông tin về các công tác chuẩn bị hàng ngày như "tích trữ" và "bộ dụng cụ sinh tồn khẩn cấp", vui lòng tham khảo bài viết bên dưới. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Các kiến thức cơ bản và cách thu thập thông tin phòng chống thiên tai dành cho người nước ngoài｜KOKORO Đến nơi sơ tán không phải là hình thức "sơ tán" duy nhất. "Sơ tán" không chỉ đơn thuần là việc đến nơi sơ tán. Sơ tán có nghĩa là di chuyển từ nơi nguy hiểm đến nơi an toàn. Việc di chuyển đến nơi an toàn như nơi sơ tán, nhà người thân hoặc bạn bè, vùng đất cao hơn, khách sạn hoặc trung tâm cộng đồng đều được coi là "sơ tán". Hãy suy nghĩ trước về nơi bạn sẽ sơ tán trong trường hợp xảy ra thảm họa. Hơn nữa, việc sơ tán vào ban đêm hoặc khi trời mưa lớn rất khó khăn. Do đó, ngay cả trước khi có “lệnh sơ tán”, hãy tự mình sơ tán từ sớm nếu bạn cảm thấy mình đang gặp nguy hiểm. 5. Những trận lũ lụt lớn ở Nhật Bản trong những năm gần đây Mưa lớn ở khu vực tây Nhật Bản（Ảnh chụp tháng 7 năm 2018） Tính đến năm 2026, thì sau đây là một số trận lũ lớn đã xảy ra trong giai đoạn 10 năm (2015-2024). ① Bão ở đông Nhật Bản năm 2019 (Cơn bão số 19) Thiệt hại do mưa lũ gây ra: Khoảng 2,15 nghìn tỷ yên Số người chết và mất tích: Hơn 100 người Vỡ đê: Khoảng 140 vị trí Số lượng nhà cửa bị hư hại: Khoảng 80.000 căn Diện tích bị ngập lụt: Khoảng hơn 20.000 ha Sông Chikuma, sông Abukuma, sông Tama và các sông khác đã tràn bờ, gây ra thiệt hại do lũ lụt lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê. ② Mưa lớn ở tây Nhật Bản năm 2018（Mưa lớn tháng 7 năm Heisei 30） Thiệt hại mưa lũ gây ra: Uớc tính khoảng 1,2 nghìn tỷ yên. Số người chết và mất tích: Hơn 250 người Các khu vực bị ảnh hưởng bởi thiên tai: Hơn 14 tỉnh Rác thải sau thiên tai: Khoảng 2 triệu tấn Gây thiệt hại nặng nề, chủ yếu ở thị trấn Mabi của tỉnh Okayama, tỉnh Hiroshima và tỉnh Ehime. Đây là một trong những thảm họa mưa lớn tồi tệ nhất thời Heisei. ③ Mưa lớn ở bán đảo Noto năm 2024・Cơn bão số 10 Thiệt hại do mưa lũ gây ra: Khoảng 770 tỷ yên Số người chết và mất tích: Khoảng 20 người Các tỉnh Ishikawa và Yamagata ghi nhận thiệt hại lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê. Các khu vực bị ảnh hưởng trực tiếp vẫn đang trong quá trình phục hồi sau trận động đất ở bán đảo Noto. ④ Mưa lớn mùa mưa năm 2023・Trận mưa lớn ở Akita Thiệt hại do mưa lũ gây ra: Tổng cộng khoảng 710 tỷ yên (trong đó tỉnh Akita: khoảng 159 tỷ yên, tỉnh Fukuoka: khoảng 67 tỷ yên, tỉnh Wakayama: khoảng 56 tỷ yên) Lũ lụt quy mô lớn ở trung tâm thành phố Akita ⑤ Mưa lớn vào tháng 7 năm 2020 (Mưa lớn ở Kumamoto) Thiệt hại do mưa lũ gây ra: Khoảng 650 tỷ yên (trong đó tỉnh Kumamoto: khoảng 317 tỷ yên) Số người chết và mất tích: Hơn 80 người 961 vụ sạt lở đất tại 37 tỉnh thành Lũ lụt quy mô lớn tại lưu vực sông Kuma. Thiệt hại nghiêm trọng tại thành phố Hitoyoshi, làng Kuma và các khu vực khác. ⑥ Bão số 10 năm 2016・Mưa lớn ở Hokkaido Thiệt hại do mưa lũ gây ra: Khoảng 466 tỷ yên Các tòa nhà bị hư hại: Khoảng 16.000 tòa nhà Diện tích ngập lụt: Khoảng 10.000 ha Khoảng 70% thiệt hại xảy ra ở tỉnh Iwate và Hokkaido. Mưa lớn chưa từng có trong lịch sử đã đổ xuống Hokkaido và Tohoku. ⑦ Mưa lớn năm 2021, năm Reiwa thứ 3. Thiệt hại do mưa lũ gây ra: Khoảng 360 tỷ yên (Tỉnh Saga: khoảng 65 tỷ yên, Tỉnh Fukuoka: khoảng 52 tỷ yên, Tỉnh Hiroshima: khoảng 42 tỷ yên) Số người chết và mất tích: Khoảng 30 người Sạt lở đất xảy ra ở Atami 6. Tổng kết Bản tin NHK（ngày 3 tháng 6 năm 2026） Ba điểm quan trọng để bảo vệ tính mạng của bạn khỏi thiên tai. Kiểm tra thông tin thời tiết mỗi ngày. Bắt đầu sơ tán khi có cảnh báo cấp độ 4. Nếu có lệnh sơ tán, hãy di chuyển đến nơi an toàn ngay lập tức. Tại Nhật Bản, thiên tai không phải là chuyện hiếm gặp, chúng xảy ra gần như hàng năm. Điều quan trọng là phải chuẩn bị kỹ lưỡng bằng cách thường xuyên tìm kiếm các địa điểm sơ tán (như nơi trú ẩn công cộng hoặc nhà của người thân, bạn bè) và chuẩn bị bộ dụng cụ khẩn cấp mang theo trong trường hợp khẩn cấp. Hơn nữa, khi dự báo có mưa lớn hoặc bão, hãy thường xuyên kiểm tra thông tin thời tiết và hành động kịp thời nếu có nguy cơ xảy ra thiên tai. Trong trường hợp xảy ra thảm họa, đừng nghĩ "mọi thứ vẫn ổn", mà hãy sơ tán càng sớm càng tốt; đây là hành động quan trọng nhất để cứu lấy mạng sống của bạn.

Nhật Bản là đất nước có nhiều thiên tai. Động đất, bão, mưa lớn v.v. gần như năm nào cũng có. Khi xảy ra thiên tai, việc thiếu thông tin hoặc chưa chuẩn bị kỹ càng để đối phó với thiên tai có thể khiến chúng ta sơ tán chậm trễ và gặp khó khăn trong cuộc sống. Đối với người nước ngoài, sự khác biệt về ngôn ngữ và văn hoá có thể gây khó khăn trong việc hiểu đúng những thông tin cần thiết, làm chậm thời điểm lánh nạn. Bài viết này tổng hợp các điều cơ bản về phòng chống thiên tai để người nước ngoài có thể ứng phó an toàn nhất trong trường hợp xảy ra thiên tai. 〈Nội dung〉 1. Những thiên tai dễ xảy ra ở Nhật Bản 2. Nên làm gì khi có bão, mưa lớn 3. Nên làm gì khi có động đất 4. Để tránh gặp thiệt hại do sóng thần 5. Nên làm gì khi núi lửa phun trào 6. Sơ tán khi có thiên tai 7. Chuẩn bị đối phó với thiên tai (dự trữ đồ v.v.) 8. Thu thập thông tin khi có thiên tai 9. Tổng kết 1. Những thiên tai dễ xảy ra ở Nhật Bản Dưới đây là một số loại thiên tai dễ xảy ra ở Nhật Bản. Ngoài ra, mỗi khu vực đều có bản đồ rủi ro (Hazard Map) để bạn có thể tìm hiểu trước về mức độ thiệt hại dự kiến do thiên tai gây ra. Bão - Mưa lớn Có dự báo trước nhưng nếu mưa kéo dài, có thể xảy ra hiện tượng nước sông tràn bờ, lũ lụt, sạt lở đất. Động đất Động đất có thể xảy ra ở bất cứ đâu tại Nhật. Khi có rung lắc mạnh, các tòa nhà, đồ đạc có thể bị đổ, cửa kính cửa sổ bị vỡ, bị mất điện, mất nước cùng lúc. Sóng thần Những đợt sóng cao xuất hiện sau động đất và ập vào đất liền với tốc độ cực nhanh. Có thể có cả đợt sóng thứ hai và thứ ba, vì vậy cần phải cảnh giác liên tục. Núi lửa phun trào Các khu vực gần núi lửa bị ảnh hưởng bởi tro núi lửa và đá rơi. Khi một ngọn núi lửa lớn phun trào, thiệt hại có thể lan rộng đến cả các khu vực ở xa. 2. Nên làm gì khi có bão, mưa lớn Những năm gần đây, do ảnh hưởng của hiện tượng nóng lên toàn cầu, Nhật Bản thường xuyên phải hứng chịu những trận mưa xối xả (mưa giông bất chợt). Bão cũng ngày càng mạnh hơn, mang theo lượng mưa lớn. Khi mưa lớn gây lũ lụt, các tòa nhà có thể bị ngập và nhấn chìm. Hơn nữa, mưa lớn có thể gây sạt lở đất và lũ bùn, làm hư hại các công trình và tắc nghẽn đường sá. Để bảo vệ tính mạng của bạn khỏi những trận lũ lụt và sạt lở đất như vậy, hãy thực hiện các biện pháp sau đây. Chuẩn bị ứng phó với bão, mưa lớn ・ hường xuyên xem bản đồ rủi ro - Hazard Map (bản đồ thể hiện các khu vực có nguy cơ xảy ra thiên tai) để xác định các khu vực dễ bị ngập lụt và sạt lở đất. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Trang web của Hazard Map (Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng, Giao thông vận tải và Du lịch Nhật Bản) Ứng phó khi có bão, mưa lớn ① Không ra sông, biển ・ Đã có nhiều trường hợp người dân bị rơi xuống nước do gió và mưa sau khi ra biển hoặc sông để kiểm tra tình hình. Tuyệt đối không đến gần bờ sông, bờ biển. ② Sơ tán sớm ・ Hãy sơ tán sớm dựa theo thông tin về thiên tai từ Cơ quan Khí tượng Nhật Bản. Nếu bạn bỏ lỡ thời gian sơ tán, gió mạnh, mưa lớn, đường sá bị phong tỏa sẽ gây khó khăn cho việc đi sơ tán. ・ Khi nhận được “lệnh sơ tán” từ chính quyền địa phương, hãy sơ tán đến nơi lánh nạn gần nhất. 3. Nên làm gì khi có động đất Được bao quanh bởi nhiều mảng kiến tạo nên Nhật Bản là một trong những khu vực dễ xảy ra động đất nhất thế giới. Để bảo vệ tính mạng của bạn khỏi động đất, hãy thực hiện các biện pháp sau đây. Chuẩn bị ứng phó với động đất Bàn bạc trước với gia đình về nơi sẽ sơ tán khi động đất xảy ra. Tham gia các buổi diễn tập chuẩn bị ứng phó với thiên tai tại địa phương để tìm hiểu về các phương pháp và tuyến đường sơ tán trong trường hợp xảy ra thiên tai. Cố định đồ đạc để tránh bị đổ. Đồng thời, cân nhắc vị trí để đồ sao cho ngay cả khi bị đổ, người và đồ vẫn an toàn. Ứng phó khi có động đất Khi có động đất, hãy chú ý những điểm sau đây. ① Bảo vệ bản thân khỏi các vật bị rơi hoặc đổ ・ Nếu bạn đang ở trong một tòa nhà → Để bảo vệ bản thân khỏi các vật bị rơi, hãy chui xuống gầm bàn và chờ cho đến khi rung lắc dừng lại. ・ Nếu bạn đang ở ngoài đường → Nếu bạn ở gần một tòa nhà thì biển hiệu, tường nhà, kính vỡ, v.v. có thể rơi xuống, vì vậy hãy bảo vệ đầu bằng túi xách hoặc vật tương tự và di chuyển đến nơi an toàn. ・ Nếu bạn đang ở trong ô tô → Tấp vào lề đường bên trái, tắt máy và đi bộ đến nơi an toàn. ② An toàn phòng cháy chữa cháy (Phòng ngừa hỏa hoạn) ・ Sau khi hết rung lắc, hãy tắt tất cả các thiết bị dùng lửa như bếp gas, lò sưởi v.v. ・ Nếu đồ đạc bốc cháy, hãy cố gắng dập tắt lửa bằng bình chữa cháy. ・ Sau khi động đất xảy ra, khí gas có thể bị rò rỉ nên không được đốt lửa. ③ Không dùng thang máy ・ Có nguy cơ bị mắc kẹt bên trong thang máy nếu nó bị hỏng. ④ Sơ tán đến nơi an toàn ・ Rung lắc mạnh tiềm ẩn nguy cơ sập nhà, cháy nổ và sạt lở đất ở các vùng đồi núi. Sau khi hết rung lắc, hãy di chuyển đến nơi lánh nạn gần nhất. 4. Để tránh gặp thiệt hại do sóng thần Khi động đất lớn xảy ra dưới đáy đại dương, đáy biển sẽ nâng lên, sụt xuống. Điều này gây ra hiện tượng sóng thần. Chuẩn bị ứng phó với sóng thần Thường xuyên xem bản đồ rủi ro - Hazard Map và các nguồn thông tin khác để xác định các khu vực nguy hiểm và tuyến đường sơ tán. Tham gia các buổi diễn tập chuẩn bị ứng phó với thiên tai tại địa phương, học cách sơ tán khi có thiên tai. Ứng phó khi có vẻ sắp có sóng thần Sẽ là quá muộn để bắt đầu sơ tán khi bạn nhìn thấy sóng thần tiến đến bờ biển. Hãy thực hiện các biện pháp phòng ngừa dưới đây và sơ tán càng nhanh càng tốt. ① Sơ tán khi cảm thấy mặt đất rung lắc ・ Nếu bạn cảm thấy rung chấn mạnh gần biển hoặc sông lớn hoặc nếu bạn cảm thấy rung chấn yếu nhưng kéo dài, hãy lập tức di chuyển ra xa biển hoặc sông và sơ tán đến nơi cao như đỉnh đồi hoặc toà nhà lánh nạn. ② Sơ tán khi nghe thấy cảnh báo ・ Ngay cả khi bạn không cảm nhận được động đất, nếu Cơ quan Khí tượng Nhật Bản phát cảnh báo sóng thần, hãy lập tức sơ tán đến khu vực cao hơn. ③ Hãy luôn cảnh giác trong thời gian dài ・ Sóng thần thứ hai và thứ ba đôi khi có thể lớn hơn sóng thần ban đầu. Cần phải cảnh giác lâu dài ngay cả sau khi dư chấn động đất lắng xuống. 5. Nên làm gì khi núi lửa phun trào Nhật Bản có rất nhiều núi lửa. Để bảo vệ tính mạng của bạn khỏi các vụ phun trào, hãy thực hiện các biện pháp sau đây. Chuẩn bị ứng phó khi núi lửa phun trào Thường xuyên xem bản đồ rủi ro - Hazard Map để xác định các loại thiên tai có thể xảy ra tại khu vực của bạn. Khi leo núi → Kiểm tra thông tin về núi lửa trên trang web của Cơ quan Khí tượng Nhật Bản và bản đồ rủi ro Hazard Map ▽ Nộp kế hoạch leo núi ▽ Chuẩn bị thiết bị liên lạc và mũ bảo hiểm. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Compass (Trang web nộp kế hoạch leo núi) Những việc cần làm khi núi lửa phun trào ① Che miệng bằng khẩu trang hoặc khăn vải ・ Không được hít tro núi lửa. Tro núi lửa chứa các mảnh thủy tinh mịn và các hạt khoáng chất có thể gây hại cho phổi và các cơ quan khác. ② Sơ tán ・ Lánh nạn bên trong các tòa nhà, bảo vệ bản thân khỏi tro núi lửa và đá rơi. ・ Nếu chính quyền địa phương ban hành “lệnh sơ tán”, hãy sơ tán đến nơi an toàn ngay lập tức. ③ Núi lửa phun trào khi đang leo núi ・ Lập tức di chuyển ra xa miệng núi lửa và tìm nơi trú ẩn trong nhà hoặc lều trên núi. ・ Đeo mũ bảo hiểm để bảo vệ đầu. 6. Sơ tán khi có thiên tai Khung cảnh nơi lánh nạn (Có nhiều kiểu nơi lánh nạn khác nhau) Nơi lánh nạn ・ Nếu sắp có thiên tai hoặc đã xảy ra thiên tai, hãy sơ tán đến nơi an toàn càng sớm càng tốt. ・ Thường xuyên xác định nơi lánh nạn tại khu vực mình đang sống. ※ Bạn có thể kiểm tra thông tin trên trang web của chính quyền địa phương. ・ Nếu bạn khó đi đến nơi lánh nạn, hãy sơ tán đến một nơi an toàn gần đó (ví dụ như một toà nhà kiên cố v.v.). Lệnh sơ tán ・Nếu nguy cơ thiệt hại do thiên tai tăng cao, chính quyền địa phương sẽ ban hành “lệnh sơ tán”. Bạn sẽ được biết về lệnh này thông qua truyền hình, đài phát thanh và tin cảnh báo khẩn cấp trên điện thoại di động. Nếu lệnh sơ tán được ban hành, tính mạng của bạn có thể gặp nguy hiểm, hãy lập tức sơ tán đến nơi lánh nạn gần đó hoặc nơi an toàn khác. Cách sơ tán ・Khi sơ tán, hãy tắt các thiết bị dùng lửa rồi ra ngoài. Ngoài ra, hãy mang ít đồ đạc nhất có thể, đeo chúng trên lưng để hai tay được tự do. 7. Chuẩn bị đối phó với thiên tai (dự trữ đồ v.v.) Dự trữ đồ để ứng phó khi có thiên tai Để tiếp tục sinh hoạt hàng ngày trong thời gian xảy ra thiên tai, cần phải dự trữ nước, đồ ăn và toilet di động dùng khi khẩn cấp v.v.. Dự trữ ở mức cơ bản Nước uống: Hãy dự trữ ít nhất 3 lít nước mỗi người mỗi ngày trong 3 ngày. Trong trường hợp xảy ra động đất lớn, đường ống dẫn nước thường bị hư hại dẫn đến tình trạng mất nước kéo dài, vì vậy tốt hơn hết là nên chuẩn bị lượng nước dự trữ đủ dùng trong 1-2 tuần nếu có thể. Nước sinh hoạt: để đề phòng việc mất nước, việc dự trữ nước sinh hoạt hàng ngày cũng rất cần thiết. Đồ ăn (đồ ăn bảo quản lâu): Đồ hộp và thực phẩm đóng gói tiệt trùng, có thể ăn ngay không cần chế biến. Trong trường hợp xảy ra thảm họa lớn, các sản phẩm trong các cửa hàng sẽ nhanh chóng bị bán hết, việc mua đồ ăn sẽ trở nên bất khả thi trong một thời gian dài. Nếu đường sá bị cắt đứt, hàng hóa sẽ không thể đến được cửa hàng trong một thời gian dài. Nhiều bài báo khuyên nên dự trữ lượng đồ ăn đủ dùng trong vài ngày, nhưng tốt hơn hết là nên dự trữ đồ ăn đủ dùng trong hai tuần nếu có thể. Toilet di động dùng khi khẩn cấp: Nước trong các nhà vệ sinh thông thường sẽ ngừng hoạt động nên hãy chuẩn bị sẵn nhiều toilet di động dùng một lần (hoặc túi rác to). Túi dùng khi khẩn cấp (ba lô ứng phó với thiên tai): Đây là túi chứa các vật dụng thiết yếu cho trường hợp khẩn cấp, ví dụ như đèn pin, radio và pin v.v.. Bạn cũng nên cho thêm một cục sạc dự phòng, tiền mặt (khi có thiên tai, có thể là không thể thanh toán điện tử), các loại thuốc dự phòng v.v.. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Hãy chuẩn bị ba lô ứng phó với thiên tai (JP MIRAI) Đối với người nước ngoài, giấy tờ tùy thân cũng rất quan trọng ・ Thẻ lưu trú, hộ chiếu và các giấy tờ liên quan đến tình trạng cư trú: Đây là những giấy tờ cần thiết để xác minh danh tính và thực hiện nhiều thủ tục khác nhau. 　※ Hãy cho bản sao của các giấy tờ tuỳ thân vào túi dùng khi khẩn cấp. Nắm rõ nơi lánh nạn ・ Khi có thiên tai lớn, các cơ sở công cộng và các địa điểm khác được sử dụng làm “nơi lánh nạn”. Những nơi lánh nạn này đã được chỉ định trước, vì vậy hãy thường xuyên xem trang web của chính quyền địa phương để biết thông tin về các nơi lánh nạn này. ・ Khi thiên tai xảy ra, hãy kiểm tra thông tin của chính quyền địa phương và sơ tán càng sớm càng tốt. ・ Ở nơi lánh nạn, bạn sẽ cùng sinh sống với những người dân trong khu vực. Hãy xây dựng mối quan hệ tốt với người dân xung quanh bằng cách chào hỏi họ như “Ohayo gozaimasu”, “Konnichiwa” khi gặp họ hàng ngày. Cách liên lạc và địa điểm tập trung Hãy quyết định trước cách liên lạc và địa điểm tập trung ・Hãy quyết định cách liên lạc với gia đình và bạn bè cũng như địa điểm tập trung trong trường hợp xảy ra thiên tai. Có thể điện thoại bị mất sóng và mất điện nên không phải lúc nào cũng có thể sử dụng được điện thoại di động. Thông tin liên lạc được viết sẵn trên giấy ・ Việc mang theo một mảnh giấy ghi sẵn thông tin liên lạc của gia đình, bạn bè, cơ quan và trường học có thể hữu ích trong trường hợp xảy ra thiên tai nếu điện thoại di động của bạn có sóng yếu hoặc hết pin. 8. Thu thập thông tin khi có thiên tai Chúng ta nên thu thập thông tin như thế nào khi sắp có thiên tai hoặc khi thiên tai đã xảy ra? Công cụ thu thập thông tin khi có thiên tai Các công cụ thu thập thông tin về thiên tai bao gồm tin tức truyền hình và radio, trang web của chính phủ, thông báo cảnh báo khẩn cấp và thông báo của địa phương (thông báo kèm âm thanh lớn) nhận được trên điện thoại di động v.v.. Các trang web và ứng dụng hữu ích khi xảy ra thiên tai. Trang thông tin về thiên tai dành cho người nước ngoài [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Cổng thông tin phòng chống thiên tai của Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng, Giao thông vận tải và Du lịch Nhật Bản (đa ngôn ngữ)※ Bạn có thể xem nhiều thông tin về thiên tai bằng cổng thông tin này. Bạn cũng có thể truy cập vào trang thông tin của chính quyền địa phương (ví dụ như thông tin sơ tán) từ đây. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Thông tin về thiên tai từ Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (đa ngôn ngữ)※ Cập nhật thông tin về thiên tai bằng nhiều ngôn ngữ. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Cổng thông tin Bản đồ rủi ro - Hazard Map Ứng dụng phòng chống thiên tai dành cho người nước ngoài (trên điện thoại di động) ・ Safety Tips: Cung cấp thông tin bằng nhiều ngôn ngữ về thiên tai như động đất, sóng thần, bão; thông tin sơ tán. ・ NHK WORLD-JAPAN: Cung cấp tin tức thường nhật và thông tin về thiên tai bằng nhiều ngôn ngữ. ※Việc tải ứng dụng trước là rất quan trọng. Cổng thông tin tư vấn dành cho người nước ngoài [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Trung tâm hỗ trợ lưu trú dành cho người nước ngoài (FRESC)※Đây là nơi bạn có thể nhận được tư vấn về tình trạng lưu trú và các vấn đề trong cuộc sống. Khi xảy ra thiên tai, bạn cũng có thể nhận được tư vấn về công việc và cuộc sống trong thời gian tiếp theo. Cảnh giác với tin giả ・Tin giả lan tràn khi có thiên tai. Đặc biệt là trên mạng xã hội có thể lan truyền rất nhiều thông tin sai lệch. Đừng tin vào những thông tin không đáng tin cậy. ・Ưu tiên thông tin chính thống: Kiểm tra thông tin từ chính quyền địa phương, các tổ chức công và các cơ quan báo chí. 9. Tổng kết Nhật Bản là một quốc gia có nhiều thiên tai như động đất, bão, mưa lớn v.v., kiến thức và công tác chuẩn bị ứng phó với thiên tai là vô cùng quan trọng. Khi có mưa lớn hoặc bão, hãy tránh xa bờ sông, bờ biển và sơ tán sớm. Khi có động đất, hãy bảo vệ bản thân khỏi các đồ vật bị rơi và cẩn thận hoả hoạn. Khi có sóng thần, điều quan trọng là phải di chuyển đến khu vực cao hơn càng nhanh càng tốt. Khi núi lửa phun trào, cần thực hiện các biện pháp phòng ngừa để bảo vệ bản thân khỏi tro núi lửa. Hơn nữa, như một phần của công tác chuẩn bị ứng phó thiên tai, điều quan trọng là phải dự trữ nước và đồ ăn, quản lý các giấy tờ quan trọng như thẻ lưu trú, xác nhận trước địa điểm lánh nạn. Khi thiên tai xảy ra, việc thu thập thông tin chính xác là rất quan trọng. Bạn đừng để bị đánh lừa bởi những thông tin không đáng tin cậy trên mạng xã hội, hãy ưu tiên thông tin từ chính quyền địa phương, các tổ chức công và các cơ quan báo chí. Đồng thời, hãy sử dụng các trang web và ứng dụng thông tin đa ngôn ngữ. Nếu chuẩn bị ứng phó trước, bạn có thể giảm thiểu đáng kể thiệt hại khi có thiên tai thực tế và có thể thích nghi với cuộc sống tại nơi lánh nạn. Bắt đầu từ những việc có thể làm, bạn hãy chuẩn bị phòng chống thiên tai nhé.