Category | Tin mới nhất

Nếu bị bệnh hoặc bị thương ở Nhật Bản thì cần làm gì? Bảo hiểm y tế dành...

By KOKORO(毎日新聞社主催、在ベトナム日本国大使館など後援) Tại Nhật Bản, có chế độ bảo hiểm y tế công để những người bị bệnh hoặc bị thương có thể yên tâm khám và điều trị. Người nước ngoài sinh sống tại Nhật Bản cũng thuộc đối tượng áp dụng, và về nguyên tắc, không phân biệt quốc tịch hay tuổi tác, tất cả mọi người đều phải tham gia một trong các loại bảo hiểm y tế công. Bài viết này sẽ giải thích chi tiết về việc thực tập sinh kỹ năng, người nước ngoài thuộc...

30/09/2026
  • LÀM THẾ NÀO ĐỂ KHÔNG GẶP PHẢI TAI NẠN LAO ĐỘNG

    08/09/2026
    By KOKORO (Báo Mainichi; Đơn vị hỗ trợ: Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam, v.v.) Việc bị thương trong lúc làm việc hoặc trên đường đi làm, hay mắc các bệnh có nguyên nhân do công việc, được gọi là “tai nạn lao động” (rosai). Khi người nước ngoài làm việc tại Nhật Bản, do các vấn đề về năng lực tiếng Nhật, sự khác biệt về thói quen tại nơi làm việc hay thiếu kinh nghiệm làm việc, nên có trường hợp họ không thể hiểu đầy đủ các thao tác nguy hiểm hay các quy tắc, dẫn đến tai nạn lao động. Nếu gặp phải tai nạn lao động, cũng khả năng bạn sẽ gặp khó khăn khi tiếp tục công việc. Trong bài viết này, tôi sẽ giải thích những điều mà các bạn nên ghi nhớ để phòng tránh tai nạn lao động, tập trung chủ yếu vào những chấn thương do tai nạn trong lúc làm việc hoặc trên đường đi làm. 1. "3 nguyên tắc an toàn" bạn cần ghi nhớ trước tiên Để phòng tránh tai nạn lao động, trước hết hãy ghi nhớ 3 điều sau đây. ① Không làm việc khi mình chưa hiểu rõ. ② Nếu cảm thấy nguy hiểm, hãy tạm dừng lại. ③ Nếu không hiểu, nhất định phải hỏi. Bất kể loại hình công việc của bạn là gì thì đây là những điều cơ bản về an toàn cực kỳ quan trọng. Ví dụ, khi không hiểu rõ cách vận hành máy móc, bạn tuyệt đối không được tự ý thao tác theo suy nghĩ chủ quan của mình kiểu như "chắc là thế này". Việc thao tác khi mới chỉ nhìn cách làm của người đi trước mà chưa hiểu rõ hoàn toàn cũng rất nguy hiểm. Việc nói "Xin lỗi, tôi không hiểu" hay "Xin hãy hướng dẫn lại cho tôi một lần nữa" hoàn toàn không phải là điều gì đáng xấu hổ. Nếu cứ làm việc khi chưa hiểu rõ để rồi xảy ra tai nạn, thì sẽ gây ra ảnh hưởng, rắc rối lớn cho cả bản thân bạn lẫn những người làm việc cùng bạn. “Dừng lại” → “Hỏi” → “Hiểu rõ rồi mới làm” Nhất định phải ghi nhớ việc tuân thủ đúng trình tự này. 2. Các tai nạn lao động thường gặp tại nơi làm việc Bằng việc biết được thực tế những tai nạn nào hay xảy ra tại nơi làm việc, bạn có thể dễ dàng hình dung được "hành vi nào là nguy hiểm". ① Trượt ngã (Tento) Nếu sàn nhà tại nơi làm việc bị ướt, hoặc có đồ vật đặt trên lối đi, bạn có thể bị trượt hoặc vấp ngã. Đặc biệt, bạn cần hết sức chú ý khi đang vội, hoặc khi đang bê đồ vật lớn bằng cả hai tay khiến việc quan sát phía dưới chân trở nên khó khăn. 【Biên pháp】 Không chạy mà hãy đi lại một cách bình tĩnh tại nơi làm việc. Khi đi bộ, hãy kiểm tra kỹ dưới chân và hướng di chuyển. Không để đồ vật trên lối đi. Nếu sàn nhà bị ướt do nước hoặc dầu, v.v., thì không được để mặc như vậy mà phải lập tức thông báo cho ai đó biết. ② Tai nạn do bị kẹp (Hasamare jiko) Đây là tai nạn bị kẹp tay hoặc ngón tay, v.v. do chạm vào các bộ phận đang chuyển động của máy móc. Việc đáng lẽ phải tắt máy nhưng lại không tắt mà cứ thế tiến hành thao tác, hoặc đưa tay lại gần khi chưa xác nhận kỹ chuyển động của máy sẽ dẫn đến tai nạn nghiêm trọng. Tùy từng trường hợp mà ngón tay hoặc cánh tay có thể bị máy kẹp đứt lìa hoặc bị nghiền nát. 【Biên pháp】 Đối với những thao tác cần phải đưa tay hoặc cơ thể lại gần máy móc, hãy dừng máy theo đúng quy trình đã quy định. Xác nhận máy đã dừng lại hoàn toàn rồi mới tiến hành thao tác. Không đưa tay vào máy móc đang hoạt động. Nếu không hiểu rõ, đừng tự ý phán đoán mà hãy xác nhận lại với cấp trên hoặc người đi trước. ③ Tai nạn do bị cuốn vào (Makikomare jiko) Đây là tai nạn mà quần áo, găng tay, tóc,…bị cuốn vào máy móc đang quay. Khi bị cuốn vào, trong khoảng thời gian ngắn trước khi dừng máy móc lại được, bạn có thể bị chấn thương nghiêm trọng. 【Biên pháp】 Khi làm việc, không mặc quần áo dễ bị cuốn vào máy móc. Trường hợp bạn có tóc dài, thì hãy buộc gọn gàng theo phương pháp đã quy định. Không tiến lại gần máy móc hơn mức cần thiết. Không tự ý tháo bỏ hoặc làm vô hiệu hóa các thiết bị an toàn của máy móc. Đối với những thao tác cần đưa cơ thể lại gần máy móc, hãy tuân thủ đúng quy trình an toàn đã được quy định. ※ Chú ý: Tùy thuộc vào từng thao tác, găng tay có thể trở thành nguyên nhân khiến bạn bị cuốn vào máy móc. Đừng suy nghĩ rập khuôn theo một chiều rằng "hễ đeo găng tay thì nhất định sẽ an toàn", hãy sử dụng đúng cách các trang bị bảo hộ đã được quy định cho công việc đó. ④ Tai nạn do bị cắt/ cọ xát (Kire・Kosure jiko) Đây là loại tai nạn mà cơ thể chạm vào dao, công cụ, hoặc các bộ phận đang chuyển động của máy móc dẫn đến bị cắt hoặc trầy xước. Trong một số trường hợp, điều này có thể dẫn đến việc đứt lìa ngón tay hoặc các bộ phận khác. 【Biên pháp】 Sử dụng đúng cách các trang bị bảo hộ cần thiết cho công việc. Khi sử dụng dao hoặc các loại máy móc có lưỡi dao thì cần đặc biệt thận trọng trong thao tác. Trước khi tiến hành thao tác, hãy kiểm tra kỹ xem công cụ hay máy móc có gì bất thường không, thiết bị an toàn có hoạt động chính xác hay không. Tuân thủ nghiêm ngặt tài liệu hướng dẫn công việc và các quy trình đã được quy định. Khi sử dụng dao, hãy chú ý đến hướng của lưỡi dao và vị trí của bàn tay. ⑤ Ngã từ trên cao xuống/ Rơi xuống (Tsuiraku・Tenraku) Tại các công trường xây dựng, hãy hết sức cẩn thận với kiểu tai nạn "ngã từ trên cao xuống/rơi xuống" từ những nơi cao như thang chữ A (Kyatatsu) hay giàn giáo. 【Biên pháp】 Sử dụng đúng cách thiết bị chống rơi ngã cần thiết cho công việc. Kiểm tra tình trạng dưới chân và nơi làm việc. Không làm việc trong tư thế gượng ép, cố sức. Sử dụng đúng cách thang chữ A và giàn giáo. Đừng nghĩ rằng "chỉ một lát thôi nên không sao đâu" mà bỏ qua các thiết bị an toàn. ⑥ Va chạm với xe nâng (Forklift) Tại một số nhà máy và kho bãi, có rất nhiều xe nâng di chuyển. Cũng có những tai nạn va chạm xảy ra do xe nâng xuất hiện từ những vị trí khuất tầm nhìn, bị che khuất bởi hàng hóa hoặc cột trụ và va chạm với người đi bộ. Đối với người điều khiển xe nâng, có rất nhiều vị trí họ không thể nhìn thấy (điểm mù). Khi đi bộ ở gần xe nâng, hãy xác nhận xem người điều khiển xe đã nhận ra sự có mặt của bạn hay chưa. 【Biên pháp】 Hãy quan sát kĩ xung quanh khi đi bộ tại nơi làm việc. Chú ý đến các xe nâng xuất hiện từ những góc khuất tầm nhìn như phía sau hàng hóa hoặc cột trụ. Sử dụng lối đi dành cho người đi bộ đã được quy định. Khi tiến lại gần xe nâng, hãy xác nhận xem người điều khiển xe đã nhận ra mình hay chưa. 【Những điểm cần lưu ý đối với người điều khiển xe】 Trong số các thực tập sinh kỹ năng và người nước ngoài theo diện kỹ năng đặc định, cũng có những người làm công việc điều khiển xe nâng. Khi điều khiển xe nâng, hãy lưu ý những điều sau đây. Khi tầm nhìn phía trước bị hạn chế, thì không được cố tiến lên, mà hãy di chuyển bằng các phương pháp giúp xác nhận an toàn như đi lùi hoặc nhờ người hướng dẫn để điều hướng. Tại các điểm mù và các giao lộ, nhất định phải tạm dừng để xác nhận an toàn. Bấm còi khi cần thiết để thông báo sự hiện diện của mình cho những người xung quanh biết. Không được chở người trên càng nâng (nĩa nâng) hoặc trên pallet. Khi rời khỏi xe nâng, hãy dừng xe theo phương pháp đã quy định, tắt động cơ và cài phanh tay. 3. Những tai nạn xảy ra do "không hiểu", "không thể hỏi" Khi không hiểu, nhất định phải hỏi Khi người nước ngoài làm việc tại Nhật Bản, việc chưa quen với tiếng Nhật hay các quy tắc tại nơi làm việc có thể dẫn đến tai nạn lao động. Ví dụ, các bạn hãy đặc biệt lưu ý những hành vi sau đây. Mặc dù không hiểu những hướng dẫn công việc, nhưng cũng không xác nhận lại ý nghĩa do ngại hỏi lại đối phương. Mặc dù không hiểu rõ nội dung hướng dẫn, nhưng cũng không để tâm mà cứ tiếp tục làm việc Mặc dù chưa hiểu đầy đủ quy trình làm việc nhưng vẫn vận hành máy móc mà không xác nhận với những người xung quanh. Dù là công việc lần đầu tiên thực hiện nhưng đã tự ý nghĩ rằng "vì mình từng nhìn thấy rồi nên chắc chắn sẽ làm được". Tự ý nghĩ rằng "mọi người có vẻ bận rộn nên không thể hỏi" hoặc "hỏi những điều mình không hiểu thì thật xấu hổ". Những hành vi như “không biết”, “không hiểu”, “không hỏi”, “không hiểu nhưng vẫn tự ý làm việc theo cách của mình” hay “vội vàng, hấp tấp” chính là những nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tai nạn lao động. Khi cảm thấy bất an hoặc chưa chắc chắn dù chỉ một chút thôi, các bạn đừng tự phán đoán rằng "chắc là không sao đâu", mà hãy dừng ngay thao tác lại để xác nhận với cấp trên hoặc người đi trước. Việc hỏi “Tôi không hiểu”, “Xin hãy hướng dẫn lại cho tôi một lần nữa” hoàn toàn không phải là điều gì đáng xấu hổ hay không tốt cả. Việc đặt câu hỏi vì sự an toàn cũng là một phần của công việc. Có người để có thể trao đổi Để có thể hỏi ngay những điều chưa hiểu, việc tìm sẵn “người có thể trao đổi” tại nơi làm việc trong những lúc bình thường cũng rất quan trọng. Trong trường hợp không thể hỏi ngay người đưa ra chỉ thị cho mình, hoặc dù đã nghe giải thích nhưng vẫn chưa hiểu rõ, bạn cần phải xác nhận lại với một người khác. Hãy quyết định sẵn một người mà bạn có thể trao đổi khi gặp khó khăn, chẳng hạn như đàn anh cùng quốc tịch, cấp trên người Nhật, hoặc người chịu trách nhiệm tại hiện trường. Nếu ngày thường bạn đã xác định rõ “Khi gặp khó khăn, tôi sẽ hỏi người này” thì khi cần thiết sẽ rất dễ đặt câu hỏi. 4. Ghi nhớ các từ ngữ cảnh báo nguy hiểm Tại nơi làm việc ở Nhật Bản có nhiều từ ngữ dùng để cảnh báo nguy hiểm. Nếu không hiểu được các từ ngữ đó, bạn sẽ không thể nhận biết được các mối nguy hiểm xung quanh mình. Tại nơi làm việc, người ta thường sử dụng những từ ngữ ngắn gọn để truyền đạt vấn đề nguy hiểm. Ví dụ như: Kiken (= Abunai): Nguy hiểm Tachiiri-kinshi (= Haitte ha ikenai): Cấm vào Chuui: Chú ý Tomare: Dừng lại Kouon: Nhiệt độ cao Kanden: Giật điện Kaitenchuu: Đang vận hành Không phải họ đang “nổi giận” đâu Khi bạn đang ở trong tình huống nguy hiểm cận kề tại nơi làm việc, những người xung quanh có thể dùng giọng điệu mạnh để nhắc nhở, chẳng hạn như: “Abunai! (Nguy hiểm)”, “Sawaruna! (Đừng chạm vào)”. Điều đó không có nghĩa là người đó đang tức giận với bạn. Trong tình huống nguy hiểm, để có thể bảo vệ bạn thì họ cần sử dụng những từ ngữ ngắn và mạnh như vậy để thông báo. Chú ý cả đến phương ngữ Tùy từng khu vực mà đôi khi người ta sử dụng những từ ngữ hơi khác nhau (phương ngữ). Ví dụ, có trường hợp từ “Abunai” (nguy hiểm) được nói thành “Abunee” hoặc “Okkanee”. Không chỉ đối với phương ngữ, nếu bạn không hiểu lời nói của đối phương thì hãy nói với họ một cách thẳng thắn, không cần ngại ngần: “Xin lỗi, tôi không hiểu từ bạn vừa nói”. Việc không mặc kệ mà hỏi lại những từ ngữ không quen thuộc cũng là một biện pháp phòng ngừa an toàn quan trọng. 5. Không sử dụng máy móc, công cụ theo suy nghĩ chủ quan "chắc là thế này" Khi không hiểu cách vận hành máy móc hay cách làm việc, tuyệt đối không được tiếp tục công việc dựa trên những suy đoán kiểu như "chắc là thế này". Những hành vi dưới đây đặc biệt nguy hiểm: Bắt chước làm theo những gì nhìn thấy. Dù không hiểu gì nhưng vẫn thử ấn công tắc máy móc. Chạm vào máy móc đang hoạt động. Tự ý thay đổi quy trình làm việc theo cách của mình. Tự ý tháo bỏ thiết bị an toàn. Nghĩ rằng "chỉ một lát thôi nên không sao đâu". Khi không biết cách làm đúng, hãy nói cho đối phương biết những câu như: “Tôi không hiểu”, “Xin hãy hướng dẫn lại cho tôi một lần nữa”. Ngoài ra, bạn cũng cần đặc biệt cẩn thận khi vệ sinh hoặc kiểm tra máy móc. Nếu thực hiện công việc khi chưa tắt nguồn máy, máy có thể bất ngờ hoạt động trở lại và dẫn đến tai nạn nghiêm trọng. Hãy xác nhận rằng máy đã dừng lại hoàn toàn rồi mới tiến hành thao tác. 6. Thu dọn, sắp xếp ngăn nắp cũng là biện pháp an toàn Việc sắp xếp và giữ gìn mọi thứ ngăn nắp không chỉ đơn thuần là để làm sạch nơi làm việc, mà nó còn có liên quan rất lớn đến an toàn. Nếu nơi làm việc bừa bộn, các vấn đề dưới đây sẽ rất dễ xảy ra Vấp Ngã Rơi đồ Phải vội vàng tìm kiếm các dụng cụ cần thiết Gia tăng sai sót trong công việc といった問題が起こりやすくなります。 【Biên pháp】 Sau khi kết thúc công việc, hãy trả những vật dụng đã sử dụng trở lại đúng vị trí đã quy định Hãy hình thành thói quen giữ gìn nơi làm việc luôn trong trạng thái an toàn, chẳng hạn như không để đồ vật trên lối đi, hay lập tức thông báo nếu làm đổ nước hoặc dầu ra sàn. 7. Hãy thử thực hiện việc chỉ tay xác nhận Trước khi bắt đầu công việc, chúng ta hãy tiến hành kiểm tra an toàn. Tại Nhật Bản có một phương pháp xác nhận an toàn gọi là “chỉ tay xác nhận” (Yubisashi-kakunin). Đây là phương pháp vừa chỉ bằng ngón tay vừa nói thành tiếng để xác nhận tình trạng an toàn, thường được sử dụng tại các tuyến đường sắt, nhà máy hay công trường xây dựng ở Nhật Bản. Ví dụ như, “Heremetto yoshi!” (Mũ bảo hiểm, tốt!) “Tebukuro yoshi!” (Găng tay, tốt!) “Kikai teishi yoshi!” (Máy đã dừng, tốt!) “Migi yoshi! Hidari yoshi” (Bên phải, tốt! Bên trái, tốt!) Không chỉ đơn thuần là nhìn bằng mắt, việc kết hợp giữa “chỉ bằng ngón tay” và “đọc thành tiếng” sẽ giúp bạn dễ dàng nâng cao ý thức xác nhận an toàn hơn. 8. Sử dụng đúng cách các trang thiết bị bảo hộ Tùy thuộc vào từng công việc mà có nhiều trang thiết bị bảo hộ khác nhau, chẳng hạn như mũ bảo hiểm, giày an toàn, kính bảo hộ, nút bịt tai, khẩu trang chống bụi, hay thiết bị chống rơi ngã (dây đai an toàn). Đây là những dụng cụ quan trọng để bảo vệ cơ thể của bạn. Bạn tuyệt đối không được suy nghĩ kiểu như "chỉ một lát thôi nên không sao đâu" hay "vì phiền phức nên không dùng cũng được". Ngoài ra, các trang thiết bị bảo hộ chỉ phát huy được tác dụng bảo vệ tối đa khi bạn sử dụng chúng đúng cách. Trường hợp bạn không biết cách sử dụng, hoặc không biết rõ công việc của mình cần những trang bị bảo hộ nào, thì nhất định phải xác nhận lại. 9. Tiếp nhận việc đào tạo an toàn bằng "phương pháp dễ hiểu" Để làm việc an toàn, thì không chỉ nội dung công việc, mà việc hiểu đúng các hướng dẫn và giải thích về an toàn cũng vô cùng quan trọng. 日本語が難しくて分からない場合は、遠慮せず、Nếu tiếng Nhật quá khiến bạn không hiểu, bạn đừng ngần ngại mà đề xuất để được giải thích bằng những phương pháp mà bản thân bạn có thể hiểu rõ nhất, chẳng hạn như Tôi mong rằng sẽ được giải thích bằng tiếng Nhật đơn giản, dễ hiểu. Tôi mong rằng sẽ được giải thích bằng tiếng mẹ đẻ. Tôi mong rằng sẽ được bổ sung phần giải thích bằng hình ảnh hoặc hình minh họa. Tôi mong rằng sẽ được giải thích bằng cách sử dụng máy móc hoặc công cụ thực tế. Việc thực sự hiểu rõ nội dung công việc quan trọng hơn nhiều so với việc chỉ nói "Tôi đã hiểu". Nếu có điều gì chưa hiểu, hãy mạnh dạn nói với công ty rằng: "Xin hãy giải thích dễ hiểu hơn một chút nữa". Bạn hoàn toàn không cần phải e ngại việc này. 10. Tai nạn trên đường đi làm Tai nạn trên đường đi làm, nếu đáp ứng một số điều kiện nhất định, cũng sẽ được công nhận là “một phần của tai nạn lao động” và thuộc đối tượng chi trả của bảo hiểm tai nạn lao động. Để phòng tránh tai nạn trên đường đi làm, điều quan trọng trước hết là phải có đủ thời gian dự phòng. Khi vội vàng, bạn có thể lờ đi đèn tín hiệu hoặc thực hiện những hành động mạo hiểm như băng qua đường trái phép. Khi đi xe đạp, hãy tuân thủ các quy tắc giao thông và chú ý quan sát kỹ xung quanh. Việc vừa đi bộ vừa xem điện thoại, hay vừa điều khiển xe đạp vừa sử dụng điện thoại cũng là hành vi cực kỳ nguy hiểm. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] 6 hành vi vi phạm pháp luật dễ mắc phải khi đi xe đạp|KOKORO 【Biên pháp】 Ra khỏi nhà sớm để có đủ thời gian dự phòng. Tuân thủ đèn tín hiệu và các quy tắc giao thông. Khi đi xe đạp, hãy chú ý quan sát kỹ xung quanh. Không được vừa đi bộ vừa xem điện thoại, hay vừa điều khiển xe đạp vừa sử dụng điện thoại. Đặc biệt chú ý vào những ngày mưa khi đường trơn trượt. 11. Khi xảy ra tai nạn lao động Nếu bạn bị thương trong lúc làm việc hoặc trên đường đi làm, thì đừng cố gượng ép tiếp tục công việc. Cho dù là chấn thương nhỏ, đối với những vết thương xảy ra trong lúc làm việc, trước hết hãy báo ngay cho người phụ trách hoặc cấp trên biết và tiếp nhận các biện pháp sơ cứu cần thiết. Ngay cả khi vết thương có vẻ nhỏ, cơn đau cũng có thể trở nên dữ dội hơn về sau. Ngoài ra, trường hợp bạn bị thương hoặc mắc bệnh do nguyên nhân là công việc, thì có thể được nhận các khoản chi trả từ chế độ bảo hiểm tai nạn lao động. Chính vì vậy, nếu bị thương trong lúc làm việc, nhất định hãy báo cho cấp trên hoặc những người liên quan biết. Chế độ bảo hiểm tai nạn lao động cũng được áp dụng cho cả người lao động nước ngoài. Việc có được công nhận là tai nạn lao động hay không không phải do công ty quyết định, mà do Văn phòng Thanh tra Tiêu chuẩn Lao động (Roudou Kijun Kantokusho) phán quyết. Ngay cả khi bị công ty nói rằng "đây không phải là tai nạn lao động", bạn cũng đừng tự nghĩ rằng mình không thể làm thủ tục đề nghị hưởng chế độ bảo hiểm tai nạn lao động. Công ty không có thẩm quyền quyết định việc này. Nếu có điều gì chưa hiểu về bảo hiểm tai nạn lao động, hãy trao đổi với người phụ trách của công ty, Văn phòng Thanh tra Tiêu chuẩn Lao động, hoặc bộ phận tư vấn dành cho người lao động nước ngoài. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Các loại bảo hiểm tai nạn lao động và cách nhận thanh toán bảo hiểm|KOKORO [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Sách hướng dẫn yêu cầu bồi thường bảo hiểm tai nạn lao động (Đa ngôn ngữ)|Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản 12. Tổng kết ―― Vì sự an toàn hãy "Dừng lại • Hỏi • Xác nhận" Những điều quan trọng để phòng tránh tai nạn không phải là những việc gì quá đặc biệt: Đừng làm việc khi mình chưa hiểu rõ. Nếu cảm thấy nguy hiểm, hãy tạm dừng lại. Nếu không hiểu, nhất định phải hỏi. Trước khi bắt đầu công việc, hãy "kiểm tra an toàn rồi mới làm việc". Hãy tạo cho mình thói quen thực hiện những điều này. Tại nơi làm việc ở Nhật Bản, có thể có những từ ngữ hay quy tắc khó hiểu đối với người nước ngoài. Tuy nhiên, việc "hỏi những điều mình không hiểu" hoàn toàn không phải là điều gì xấu cả. “Dừng lại” → “Hỏi” → “Hiểu rõ rồi mới làm”. Thói quen này sẽ bảo vệ sức khỏe, sự an toàn của chính bản thân bạn và cuộc sống của gia đình bạn. Để có thể làm việc lâu dài và khỏe mạnh tại Nhật Bản, ngay từ hôm nay hãy luôn lưu tâm đến tinh thần “An toàn là trên hết” (Anzen Daiichi). ※ Về các loại bệnh phát sinh từ nguyên nhân công việc (bệnh nghề nghiệp), chúng tôi sẽ giải thích ở bài viết tiếp theo [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Các loại bệnh phát sinh từ nguyên nhân công việc――Bệnh nghề nghiệp người nước ngoài cần biết|KOKORO
  • Thẻ lưu trú quan trọng đến mức nào

    11/08/2026
    By KOKORO (Báo Mainichi; Đơn vị hỗ trợ: Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam, v.v.) Người nước ngoài cư trú tại Nhật Bản trên 3 tháng về nguyên tắc sẽ được cấp "Thẻ lưu trú" (zairyuu kaado). Trên thẻ lưu trú có ghi các thông tin quan trọng như họ tên, ngày tháng năm sinh, quốc tịch/khu vực, tư cách lưu trú, và thời hạn lưu trú của bạn. Để có thể sinh sống một cách an tâm tại Nhật Bản, bạn phải tuân thủ các quy định liên quan đến thẻ lưu trú. Bài viết này sẽ giải thích những quy định cơ bản mà bạn cần biết về thẻ lưu trú. ◆ Nội dung bài viết này ◆ 1. Phải luôn mang theo thẻ lưu trú bên mình 2. Hãy thay đổi địa chỉ trên thẻ lưu trú sau khi chuyển nhà 3. Khi làm mất thẻ lưu trú 4. Không mượn hoặc cho mượn thẻ lưu trú 5. Thẻ lưu trú bị làm giả hoặc bị thay đổi thông tin 6. Khi gặp khó khăn hãy tìm người để thảo luận 7. Tổng kết 1. Phải luôn mang theo thẻ lưu trú bên mình Thẻ lưu trú là loại thẻ rất quan trọng Về nguyên tắc, người nước ngoài sống tại Nhật Bản hơn ba tháng sẽ được cấp thẻ lưu trú. Ví dụ, những người lưu trú tại Nhật Bản theo các diện như "Kĩ năng đặc định (tokutei ginou)", "Thực tập sinh kỹ năng (ginou jisshuu)", "Đào tạo và việc làm (ikusei shuurou)", "Kỹ sư/Chuyên gia Nhân văn/Dịch vụ Quốc tế", "Du học sinh" và "Người phụ thuộc" sẽ được cấp thẻ lưu trú. Trái lại, những người đến Nhật Bản bằng visa "lưu trú ngắn hạn" hoặc những người có thời gian lưu trú (được hiểu là thời gian lưu trú liên tục tại Nhật Bản) từ ba tháng trở xuống sẽ không được cấp thẻ lưu trú. Thẻ lưu trú là một loại thẻ quan trọng chứng minh bạn đang sinh sống hợp pháp tại Nhật Bản. Hơn nữa, bạn có thể nhận được yêu cầu xuất trình thẻ này trong nhiều trường hợp khác nhau, chẳng hạn như khi xin việc, mở tài khoản ngân hàng, ký hợp đồng điện thoại di động hoặc thuê nhà. Hãy luôn luôn mang theo thẻ lưu trú của bạn. Người nước ngoài đã được cấp thẻ lưu trú phải luôn mang theo thẻ này khi ra ngoài. Nếu cảnh sát hoặc nhân viên của Cục quản lý xuất nhập cảnh yêu cầu bạn xuất trình thẻ lưu trú thì bạn phải xuất trình thẻ đó. Ví dụ, khi bạn đang đi trên đường và gặp cảnh sát, bạn có thể bị giữ lại để hỏi chuyện (các câu hỏi nghiệp vụ). Điều này cũng áp dụng tương tự đối với người Nhật. Khi đó, nếu cảnh sát yêu cầu xuất trình thẻ lưu trú thì bạn phải xuất trình thẻ cho họ. Nếu bạn để thẻ lưu trú ở nhà khi ra ngoài và không thể xuất trình khi bị thẩm tra thì bạn đã vi phạm nghĩa vụ pháp lý. Ngoài ra, bản sao hoặc ảnh chụp thẻ lưu trú trên điện thoại thông minh không thể thay thế cho thẻ thật. Bạn phải luôn mang theo thẻ lưu trú bản gốc bên mình. 【Điểm lưu ý】 ・ Khi ra ngoài, hãy nhớ luôn mang theo thẻ lưu trú giống như ví tiền hoặc điện thoại thông minh của bạn. 【Hình phạt】 ・ Nếu người có thẩm quyền như cảnh sát yêu cầu xuất trình thẻ lưu trú mà không xuất trình dù không có lý do chính đáng thì bạn có thể bị phạt tù từ 1 năm trở xuống hoặc bị phạt tiền lên đến 20 vạn Yên. 2. Hãy thay đổi địa chỉ trên thẻ lưu trú sau khi chuyển nhà Khi chuyển nhà và thay đổi địa chỉ, bạn hãy làm thủ tục thay đổi địa chỉ tại văn phòng hành chính cấp quận, thị xã, thành phố, thị trấn hoặc làng (gọi chung là Ủy ban hành chính địa phương) ở nơi ở mới. Lúc đó, nếu bạn mang theo thẻ lưu trú, địa chỉ mới sẽ được ghi vào thẻ lưu trú. Nếu địa chỉ đã thay đổi nhưng bạn vẫn không khai báo, thì có thể bị coi là vi phạm pháp luật. Ngoài ra, các thông báo quan trọng từ Cục quản lý xuất nhập khẩu và lưu trú địa phương cũng có thể không đến được tay bạn. 【Điểm lưu ý】 ・ Sau khi chuyển nhà, hãy làm thủ tục thay đổi địa chỉ càng sớm càng tốt. Khi đó, hãy nộp cả thẻ lưu trú tại Ủy ban hành chính địa phương. 3. Khi làm mất thẻ lưu trú Khi thẻ lưu trú bị mất, bị mất cắp, hoặc bị bẩn, rách đến mức không thể sử dụng được nữa, bạn hãy nộp đơn xin cấp lại tại Cục quản lý xuất nhập cảnh. Nếu bị mất thẻ lưu trú, trước tiên bạn hãy trình báo với cảnh sát. Sau đó, trong vòng 14 ngày kể từ ngày nhận ra mình đã làm mất thẻ, bạn phải nộp đơn xin cấp lại tại Cục quản lý xuất nhập cảnh gần nhất. Bạn không được để mặc như vậy với suy nghĩ rằng "biết đâu lát nữa sẽ tìm thấy". Thẻ lưu trú là một loại thẻ rất quan trọng để bạn sinh sống tại Nhật Bản. Ngay khi nhận ra đã làm mất thẻ, bạn hãy làm thủ tục càng sớm càng tốt. 【Điểm lưu ý】 ・ Khi thẻ lưu trú bị mất hoặc bị mất cắp, về nguyên tắc, bạn phải nộp đơn xin cấp lại trong vòng 14 ngày kể từ ngày biết việc đó. Nếu quá thời hạn này, bạn có thể bị coi là vi phạm pháp luật. 4. Không mượn hoặc cho mượn thẻ lưu trú Tuyệt đối không được cho mượn thẻ lưu trú Thẻ lưu trú là loại thẻ chỉ có chính chủ mới có thể sử dụng. Có thể bạn sẽ gặp trường hợp bị người không có thẻ lưu trú hợp pháp nhờ vả rằng "tôi muốn mượn để dùng khi đi bệnh viện" hoặc "tôi cần mượn vì buổi phỏng vấn xin việc yêu cầu". Tuy nhiên, tuyệt đối không được cho người khác mượn thẻ lưu trú. Việc cho mượn thẻ lưu trú bị pháp luật nghiêm cấm. Dù bạn nghĩ rằng việc đó là để giúp đỡ đối phương, nhưng nếu cho mượn thẻ lưu trú, bạn sẽ trở thành người vi phạm pháp luật. Điều gì sẽ xảy ra nếu bạn cho mượn thẻ lưu trú Nếu người khác sử dụng thẻ lưu trú của bạn, có nguy cơ thẻ này sẽ bị lạm dụng cho nhiều loại vi phạm khác nhau, chẳng hạn như người đó đi làm việc bất hợp pháp, tự ý mở tài khoản ngân hàng bằng tên của bạn hoặc đăng ký điện thoại di động dưới danh nghĩa của bạn. Trong trường hợp đó, chính bạn là người cho mượn thẻ lưu trú cũng sẽ bị cuốn vào những rắc rối lớn. Tất nhiên, việc mượn thẻ lưu trú của người khác cũng là điều không được phép. Ngay cả với những lý do như "chỉ một thời gian ngắn thôi" hay "chỉ cho đến khi tìm được việc làm", bạn cũng không được cầm hoặc sử dụng thẻ lưu trú của người khác. Thẻ lưu trú là một loại thẻ quan trọng mà không ai khác ngoài chính chủ được phép sử dụng. Một số ví dụ thực tế về việc lạm dụng thẻ lưu trú ・ Một người nước ngoài cư trú bất hợp pháp đã nộp bản sao thẻ lưu trú của người quen cho chỗ làm để tiếp tục làm việc tại Nhật Bản. → Cả bản thân người đó và người cho mượn thẻ lưu trú đều đã bị bắt giữ. ・ Một người đã nộp thẻ lưu trú của người khác (hoặc bản sao của thẻ) tại quầy tiếp đón của bệnh viện để phẫu thuật, sau đó rời đi mà không trả chi phí. → Nhiều trường hợp tương tự đã được báo cáo. Trong trường hợp này, người cho mượn thẻ cũng có khả năng bị khép tội. 【Điểm lưu ý】 ・ Dù đối phương là gia đình hay bạn bè thân thiết cũng tuyệt đối không được cho mượn thẻ lưu trú. ・ Ngoài ra, cũng không được mượn hoặc giữ thẻ lưu trú của người khác. 【Hình phạt】 ・Trường hợp cho người khác mượn thẻ lưu trú hoặc sử dụng thẻ lưu trú mang tên người khác, bạn sẽ vi phạm Luật Kiểm soát xuất nhập cảnh và có thể bị phạt tù từ 1 năm trở xuống hoặc bị phạt tiền lên đến 20 vạn Yên. Ngoài ra, bạn cũng có thể bị cưỡng chế trục xuất về nước. 5. Thẻ lưu trú bị làm giả hoặc bị thay đổi thông tin Đôi khi bạn có thể bắt gặp thông tin rao bán thẻ lưu trú giả trên mạng xã hội. "Có cái này là có thể đi làm được" "Giống hệt thẻ thật nên không sao đâu" Bạn tuyệt đối không được tin vào những lời nói như vậy. Việc làm giả thẻ lưu trú đã đành, nhưng ngay cả việc mua, sở hữu, hay sử dụng thẻ lưu trú giả cũng đều là hành vi phạm tội. Ngoài ra, nếu sử dụng thẻ lưu trú giả để đi làm chính thức hoặc làm thêm, bạn không chỉ gây rắc rối cho chính bản thân mình mà còn gây ảnh hưởng rất lớn đến cả công ty đã tuyển dụng bạn. 【Điểm lưu ý】 ・ Mạng xã hội có rất nhiều thông tin sai sự thật. Dù có những lời quảng cáo như "tuyệt đối không bị phát hiện" thì bạn cũng không được tin theo. Tuyệt đối không được đụng vào thẻ lưu trú giả. 6. Khi gặp khó khăn hãy tìm người để thảo luận Việc làm giả, thay đổi thông tin thẻ lưu trú hay sở hữu loại thẻ lưu trú như vậy đều là hành vi phạm tội Tuyệt đối không mua thẻ lưu trú đã bị làm giả hoặc bị thay đổi thông tin. Để không rơi vào hoàn cảnh phải mua loại thẻ đó, bạn hãy thảo luận với các cơ quan hành chính hoặc hiệp hội luật sư trước khi bỏ trốn hay trước khi hết hạn lưu trú. Đối với thực tập sinh kỹ năng, nếu gặp khó khăn, trước tiên hãy thảo luận với cơ quan quản lý (nghiệp đoàn). Nếu vẫn không giải quyết được, bạn hãy gửi tin nhắn cho Cơ quan quản lý thực tập sinh nước ngoài (OTIT). Trang web của OTIT có thể chuyển đổi sang nhiều ngôn ngữ ngay tại trang chủ. Trên trang web của OTIT cũng có trang để bạn gửi tin nhắn bằng tiếng mẹ đẻ. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Trang tư vấn bằng tiếng mẹ đẻ của OTIT Ngay cả khi vấn đề của bạn không được giải quyết trong một lần tư vấn, xin đừng bỏ cuộc hoặc bỏ trốn. Việc tư vấn với một tổ chức khác có thể sẽ hữu ích trong trường hợp này. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Phòng tư vấn thực tập sinh kỹ năng người nước ngoài(Facebook) [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Hội hỗ trợ Tomoiki Nhật - Việt (E-mail) n.tomoiki@gmail.com 7. Tổng kết Thẻ lưu trú là một loại thẻ rất quan trọng để bạn sinh sống và làm việc tại Nhật Bản. Việc tuân thủ các quy định liên quan đến thẻ lưu trú cũng chính là cách để bảo vệ bản thân bạn. Ngay cả trong trường hợp bản thân hay ai đó gặp khó khăn, bạn cũng không được mượn, cho mượn thẻ lưu trú hoặc sử dụng thẻ lưu trú giả. Bởi vì nếu làm những việc như vậy, khả năng cao sẽ cấu thành hành vi phạm tội và bạn cũng phải đối mặt với nguy cơ bị cuốn vào những rắc rối lớn. Bạn không được coi nhẹ các quy định liên quan đến thẻ lưu trú. Nếu không tuân thủ quy định, bạn có thể phải chịu phạt hoặc trở thành đối tượng bị trục xuất cưỡng chế. Ngoài ra, điều này cũng có thể ảnh hưởng đến các thủ tục sau đó như thay đổi tư cách lưu trú hay gia hạn thời hạn lưu trú.
  • Thông tin về rủi ro do thiên tai và các lệnh sơ tán tại Nhật Bản

    10/07/2026
    Những năm gần đây, biến đổi khí hậu đã dẫn đến sự gia tăng lũ lụt và sạt lở đất do mưa lớn. Do đó, những thông tin thời tiết và các lệnh sơ tán thường xuyên được ban hành tại Nhật Bản. Việc hiểu đúng ý nghĩa của những thông tin này và có hành động thích hợp từ sớm là rất quan trọng để bảo vệ tính mạng của bản thân và gia đình. Bài viết này sẽ giới thiệu về nhữn thông tin rủi ro do thiên tai và các lệnh sơ tán này.※ Ảnh trên cùng được lấy từ bản tin NHK (ngày 3 tháng 6 năm 2026). 〈この記事の内容〉 1. Tóm tắt thông tin về những loại thiên tai hiện nay 2. Những khác biệt so với các thông tin về thiên tai trước đây 3. "Dải mưa tuyến tính" là gì? 4. Lệnh sơ tán sẽ được công bố như thế nào? 5. Những trận lũ lụt lớn ở Nhật Bản trong những năm gần đây 6. Tổng kết 1. Tóm tắt thông tin về những loại thiên tai hiện nay Cấp độ cảnh báo Ví dụ về thông tin mới Hành động của cư dân Cấp độ 1 Thông tin cảnh báo sớm Chú ý cập nhật thông tin mới nhất Cấp độ 2 Khuyến cáo Xác nhận quy trình sơ tán Cấp độ 3 Cảnh báo 〇〇 Người cao tuổi v.v nên bắt đầu sơ tán Cấp độ 4 Cảnh báo nguy hiểm 〇〇 Sơ tán tất cả mọi người Cấp độ 5 Cảnh báo đặc biệt nguy hiểm 〇〇 Sử dụng những biện pháp tốt nhất để bảo vệ tính mạng Thông tin về rủi ro do thiên tai mới Vào tháng 5 năm 2026, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản đã sửa đổi hệ thống thông tin thời tiết phòng chống thiên tai. Tên gọi và cấu trúc thông tin đã được sắp xếp lại để giúp người dân dễ dàng hiểu hơn về các nguy cơ do mưa lớn và lũ lụt. Trước đây, các cảnh báo và khuyến cáo của Cơ quan Khí tượng Nhật Bản có nhiều tên gọi khác nhau, chẳng hạn như "cảnh báo mưa lớn" hay "thông tin cảnh báo sạt lở đất", gây khó khăn trong việc hiểu rõ mức độ cần thiết phải sơ tán. Hiện nay, mức độ cảnh báo đã được ghi rõ trong tên của thông báo. Sự khác biệt giữa thông tin về rủi ro thiên tai và thông tin sơ tán Thông tin về nguy cơ thiên tai chủ yếu do Cơ quan Khí tượng Nhật Bản ban hành, trong khi thông tin sơ tán do thị trưởng của mỗi thành phố, thị trấn và làng xã (bao gồm cả thị trưởng của 23 quận ở Tokyo) ban hành. Dựa trên các “cảnh báo nguy hiểm” và thông tin khác, các đô thị sẽ tiến hành đánh giá toàn diện tình hình địa phương và ban hành lệnh sơ tán. Trước đây, cũng có các “khuyến cáo sơ tán”, nhưng hiện nay chỉ ban hành “lệnh sơ tán”. "Lệnh sơ tán" có mang tính bắt buộc không? Về mặt pháp lý thì người dân không có nghĩa vụ phải tuân theo "lệnh sơ tán". Nói cách khác, sẽ không có hình phạt nào đối với việc không sơ tán. "Lệnh sơ tán" do chính quyền địa phương ban hành tại Nhật Bản được coi là lời kêu gọi sơ tán mạnh mẽ từ phía chính quyền Tuy nhiên, vì chính phủ đã phân tích nhiều thông tin khác nhau để xác định sự cần thiết của việc sơ tán, nên việc sơ tán ngay lập tức khi nhận được "lệnh sơ tán" là vô cùng quan trọng. Điều này sẽ giúp bảo vệ sự an toàn của chính bạn. 2. Những khác biệt so với các thông tin về thiên tai trước đây Thiết lập mức cảnh báo mới "Cảnh báo nguy hiểm (Cấp độ 4)" Cho đến năm 2026, hệ thống thông tin rủi ro thiên tai của Cơ quan Khí tượng Nhật Bản bao gồm ba cấp độ: "khuyến cáo", "cảnh báo" và "cảnh báo đặc biệt". Từ tháng 5 năm 2026, một cấp độ mới, cấp 4 "cảnh báo nguy hiểm", đã được đưa vào sử dụng. Ví dụ: Cấp độ 4: Cảnh báo mưa lớn gây nguy hiểm Cấp độ 4: Cảnh báo sạt lở đất gây nguy hiểm Cấp độ 4: Cảnh báo lũ trên sông gây nguy hiểm Theo hệ thống cũ, tên các cảnh báo không được tiêu chuẩn hóa, chẳng hạn như "cảnh báo sạt lở đất gây nguy hiểm", "thông tin nguy cơ lũ lụt" và "cảnh báo đặc biệt mưa lớn", gây khó khăn trong việc xác định “liệu thông tin hiện tại có chỉ ra sự cần thiết phải sơ tán hay không?”. Theo hệ thống hiện hành, mọi thứ được phân loại theo cấp độ cảnh báo từ 1 đến 5, giúp dễ dàng đưa ra các quyết định như “nếu cấp độ cảnh báo là 4 thì mọi người cần phải sơ tán". Mở rộng phạm vi "Cảnh báo đặc biệt (Cấp độ 5)" Đối với “cảnh báo đặc biệt”, trước đây trọng tâm là cảnh báo dành cho mưa lớn, nhưng nay các cảnh báo như “cảnh báo đặc biệt về lũ lụt sông ngòi” hay “cảnh báo đặc biệt về triều cường” đã được thiết lập. “Cảnh báo đặc biệt” được xếp vào cấp độ 5, và một khi cảnh báo này được phát ra thì tình hình đã ở mức cực kỳ nguy hiểm. Lệnh sơ tán cho người dân sẽ được ban hành ở cấp độ 4 "cảnh báo nguy hiểm". Việc sơ tán thường trở nên khó khăn khi cấp độ 5 "cảnh báo đặc biệt" được ban hành. Chúng tôi đặc biệt khuyến nghị bạn nên sơ tán ở giai đoạn "lệnh sơ tán" được ban hành cùng với cấp độ 4 "cảnh báo nguy hiểm". Những thay đổi về thông tin lũ lụt sông ngòi Hệ thống “cảnh báo và khuyến cáo về lũ lụt” trước đây giờ đã được sửa đổi. Đặc biệt, đối với các con sông thuộc diện dự báo lũ lụt, mức độ rủi ro lũ lụt của mỗi con sông hiện được thể hiện trực tiếp hơn. Ví dụ: Cảnh báo lũ trên sông (Cấp độ 3) Cảnh báo lũ trên sông gây nguy hiểm (Cấp độ 4) Cảnh báo đặc biệt về lũ trên sông (Cấp độ 5) 3. "Dải mưa tuyến tính" là gì? Theo bản tin NHK (ngày 3 tháng 6 năm 2026) Định nghĩa về dải mưa tuyến tính "Dải mưa tuyến tính" là hiện tượng mà trong đó các đám mây tích điện (mây dông) hình thành và phát triển liên tiếp, di chuyển qua hoặc lưu lại trong cùng một khu vực, gây ra mưa lớn kéo dài nhiều giờ ở khu vực dọc theo dải mây đó. Do đó, không hề hiếm gặp khi thấy "hàng trăm milimét mưa trong một ngày" hoặc "lượng mưa trong một ngày nhiều hơn lượng mưa của cả một tháng bình thường". Điều này có thể dẫn đến việc xảy ra những thiên tai sau trong một thời gian ngắn: Mực nước sông dâng cao nhanh chóng và gây lũ lụt Sạt lở đất Ngập lụt ở khu vực đô thị Mặc dù có thể dự đoán đường đi của bão ở một mức độ nào đó, nhưng lại rất khó để đưa ra các dự đoán về vị trí và quy mô của các dải mưa tuyến tính. Do đó, việc liên tục kiểm tra thông tin thời tiết mới nhất là rất quan trọng. Nhiều thảm họa do mưa lớn trong những năm gần đây được cho là do các dải mưa tuyến tính này gây ra. Những dự báo và cảnh báo về các dải mưa tuyến tính Trong những năm gần đây, cơ quan Khí tượng Nhật Bản đã và đang cải thiện việc cung cấp thông tin về các dải mưa tuyến tính. Kêu gọi sớm từ trước đó nửa ngày Khi các dự báo nguy cơ xảy ra thiên tai do mưa lớn gia tăng, các thông tin như "có khả năng hình thành dải mưa tuyến tính" sẽ được phát đi từ khoảng 12 giờ trước đó. Thông tin dự báo về dải mưa tuyến tính Nếu các nguy cơ vẫn tiếp tục gia tăng, thì thông báo sẽ được phát đi với nội dung: "Một dải mưa tuyến tính có thể hình thành ở tỉnh 〇〇, khiến cho nguy cơ xảy ra thiên tai do mưa lớn có thể tăng nhanh." Khu vực có nguy cơ cũng được chia nhỏ hơn, khiến cho các thông báo hiện nay chỉ giới hạn ở một vài thành phố thay vì toàn bộ tỉnh. Thông tin hiện tại về dải mưa tuyến tính Sau khi dải mưa tuyến tính được phân tích, thông tin thời gian thực như "Một dải mưa tuyến tính đã hình thành trong khu vực 〇〇" sẽ được công bố. Ở giai đoạn này, nguy cơ cao sẽ xảy ra sạt lở đất, lũ lụt và các thảm họa khác. Cảnh báo mưa lớn đặc biệt Nếu tình hình tiếp tục xấu đi, cảnh báo mưa lớn đặc biệt sẽ được ban hành. Điều này có nghĩa là chúng ta không chỉ đang trải qua một trận mưa "hiếm gặp vài thập kỷ", mà là một "thảm họa chưa từng có" đang cận kề. Tình hình sẽ vô cùng nguy hiểm. Vì khi đã đến giai đoạn này, việc sơ tán thường sẽ gặp rất nhiều khó khăn, nên điều vô cùng quan trọng là phải sơ tán ngay từ giai đoạn “lệnh sơ tán” được ban bố dựa trên các “cảnh báo” thông thường trước đó." Tuy nhiên, nếu bạn không sơ tán và vẫn ở lại khu vực có "cảnh báo đặc biệt", hãy thực hiện các biện pháp tốt nhất có thể để bảo vệ tính mạng của mình (chẳng hạn như di chuyển lên tầng trên của một tòa nhà kiên cố gần đó hoặc đến một nơi an toàn tránh xa vách đá, bờ sông). 4. Lệnh sơ tán sẽ được công bố như thế nào? Thông tin sơ tán có thể được truyền đạt đến người dân bằng cách nào? Lệnh sơ tán được thông báo cho người dân thông qua nhiều phương tiện khác nhau. Ví dụ, các phương pháp sau đây thường được sử dụng: ・ Phát thanh phòng chống thiên tai: Các loa ngoài trời do chính quyền địa phương lắp đặt sẽ phát các thông điệp như: "Cảnh báo cấp 4, lệnh sơ tán đã được ban hành. Cư dân khu vực 〇〇 cần sơ tán ngay lập tức." ・ Tin nhắn cảnh báo khẩn cấp (Area Mail): Tin nhắn này sẽ được gửi đồng loạt đến các điện thoại di động có mặt trong khu vực bị ảnh hưởng. Đặc điểm của nó là không cần đăng ký, không cần địa chỉ email và sẽ phát ra âm thanh cảnh báo rất lớn. Ví dụ, cùng lúc tiếng chuông lớn vang lên trên điện thoại, các thông tin như 「Thành phố 〇〇 Mức độ cảnh báo 4 Lệnh sơ tán Hãy lập tức sơ tán khỏi những nơi nguy hiểm」 sẽ được hiển thị. Tin nhắn này không chỉ gửi đến người dân địa phương mà còn đến cả những người đang lưu trú tại khu vực đó. Tuy nhiên, vì thông tin thường được gửi bằng tiếng Nhật, nên các bạn hãy chủ động học trước các thuật ngữ cơ bản về thiên tai hàng ngày. ・ Truyền hình・Phát thanh radio ・ Mạng internet ・ Ứng dụng phòng chống thiên tai:Dưới đây là các ví dụ cụ thể. ・ SNS (Mạng xã hội): Các quận, thị trấn, thành phố cũng phát đi thông tin qua X, Facebook, LINE, v.v. Nội dung bao gồm 「Lệnh sơ tán」, 「Mở cửa nơi sơ tán」, 「Thông tin về sông ngòi」, 「Ngập lụt đường xá」. Mặt khác, vì trên mạng xã hội cũng xuất hiện cả thông tin sai lệch (như tin giả), nên việc kiểm tra các tài khoản chính thức của chính quyền địa phương hoặc các cơ quan công quyền là vô cùng quan trọng. ・ Đội cứu hỏa・Xe cứu hỏa・Xe công tác tuyên truyền Các công cụ giúp thu thập thông tin khi có thiên tai Các công cụ thu thập thông tin về thiên tai bao gồm tin tức truyền hình và phát thanh radio, trang web của chính quyền, email cảnh báo khẩn cấp và area mail (thông báo có âm thanh lớn) nhận được trên điện thoại di động. Các trang web thông tin thiên tai dành cho người nước ngoài [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Cổng thông tin phòng chống thiên tai của Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng, Giao thông vận tải và Du lịch (đa ngôn ngữ)※ Cổng thông tin này cung cấp quyền truy cập vào nhiều thông tin về thiên tai. Bạn cũng có thể truy cập thông tin sơ tán từ các chính quyền địa phương thông qua trang web này. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Thông tin về thiên tai từ Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (đa ngôn ngữ) [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Cổng thông tin Bản đồ rủi ro - Hazard Map Ứng dụng phòng chống thiên tai dành cho người nước ngoài (trên điện thoại di động) ・ Safety Tips: Cung cấp thông tin bằng nhiều ngôn ngữ về thiên tai như động đất, sóng thần, bão; thông tin sơ tán. ・ NHK WORLD-JAPAN: Cung cấp tin tức thường nhật và thông tin về thiên tai bằng nhiều ngôn ngữ. Công tác chuẩn bị hàng ngày và quá trình sơ tán thực tế Công tác chuẩn bị hang ngày Để biết thêm thông tin về các công tác chuẩn bị hàng ngày như "tích trữ" và "bộ dụng cụ sinh tồn khẩn cấp", vui lòng tham khảo bài viết bên dưới. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Các kiến thức cơ bản và cách thu thập thông tin phòng chống thiên tai dành cho người nước ngoài|KOKORO Đến nơi sơ tán không phải là hình thức "sơ tán" duy nhất. "Sơ tán" không chỉ đơn thuần là việc đến nơi sơ tán. Sơ tán có nghĩa là di chuyển từ nơi nguy hiểm đến nơi an toàn. Việc di chuyển đến nơi an toàn như nơi sơ tán, nhà người thân hoặc bạn bè, vùng đất cao hơn, khách sạn hoặc trung tâm cộng đồng đều được coi là "sơ tán". Hãy suy nghĩ trước về nơi bạn sẽ sơ tán trong trường hợp xảy ra thảm họa. Hơn nữa, việc sơ tán vào ban đêm hoặc khi trời mưa lớn rất khó khăn. Do đó, ngay cả trước khi có “lệnh sơ tán”, hãy tự mình sơ tán từ sớm nếu bạn cảm thấy mình đang gặp nguy hiểm. 5. Những trận lũ lụt lớn ở Nhật Bản trong những năm gần đây Mưa lớn ở khu vực tây Nhật Bản(Ảnh chụp tháng 7 năm 2018) Tính đến năm 2026, thì sau đây là một số trận lũ lớn đã xảy ra trong giai đoạn 10 năm (2015-2024). ① Bão ở đông Nhật Bản năm 2019 (Cơn bão số 19) Thiệt hại do mưa lũ gây ra: Khoảng 2,15 nghìn tỷ yên Số người chết và mất tích: Hơn 100 người Vỡ đê: Khoảng 140 vị trí Số lượng nhà cửa bị hư hại: Khoảng 80.000 căn Diện tích bị ngập lụt: Khoảng hơn 20.000 ha Sông Chikuma, sông Abukuma, sông Tama và các sông khác đã tràn bờ, gây ra thiệt hại do lũ lụt lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê. ② Mưa lớn ở tây Nhật Bản năm 2018(Mưa lớn tháng 7 năm Heisei 30) Thiệt hại mưa lũ gây ra: Uớc tính khoảng 1,2 nghìn tỷ yên. Số người chết và mất tích: Hơn 250 người Các khu vực bị ảnh hưởng bởi thiên tai: Hơn 14 tỉnh Rác thải sau thiên tai: Khoảng 2 triệu tấn Gây thiệt hại nặng nề, chủ yếu ở thị trấn Mabi của tỉnh Okayama, tỉnh Hiroshima và tỉnh Ehime. Đây là một trong những thảm họa mưa lớn tồi tệ nhất thời Heisei. ③ Mưa lớn ở bán đảo Noto năm 2024・Cơn bão số 10 Thiệt hại do mưa lũ gây ra: Khoảng 770 tỷ yên Số người chết và mất tích: Khoảng 20 người Các tỉnh Ishikawa và Yamagata ghi nhận thiệt hại lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê. Các khu vực bị ảnh hưởng trực tiếp vẫn đang trong quá trình phục hồi sau trận động đất ở bán đảo Noto. ④ Mưa lớn mùa mưa năm 2023・Trận mưa lớn ở Akita Thiệt hại do mưa lũ gây ra: Tổng cộng khoảng 710 tỷ yên (trong đó tỉnh Akita: khoảng 159 tỷ yên, tỉnh Fukuoka: khoảng 67 tỷ yên, tỉnh Wakayama: khoảng 56 tỷ yên) Lũ lụt quy mô lớn ở trung tâm thành phố Akita ⑤ Mưa lớn vào tháng 7 năm 2020 (Mưa lớn ở Kumamoto) Thiệt hại do mưa lũ gây ra: Khoảng 650 tỷ yên (trong đó tỉnh Kumamoto: khoảng 317 tỷ yên) Số người chết và mất tích: Hơn 80 người 961 vụ sạt lở đất tại 37 tỉnh thành Lũ lụt quy mô lớn tại lưu vực sông Kuma. Thiệt hại nghiêm trọng tại thành phố Hitoyoshi, làng Kuma và các khu vực khác. ⑥ Bão số 10 năm 2016・Mưa lớn ở Hokkaido Thiệt hại do mưa lũ gây ra: Khoảng 466 tỷ yên Các tòa nhà bị hư hại: Khoảng 16.000 tòa nhà Diện tích ngập lụt: Khoảng 10.000 ha Khoảng 70% thiệt hại xảy ra ở tỉnh Iwate và Hokkaido. Mưa lớn chưa từng có trong lịch sử đã đổ xuống Hokkaido và Tohoku. ⑦ Mưa lớn năm 2021, năm Reiwa thứ 3. Thiệt hại do mưa lũ gây ra: Khoảng 360 tỷ yên (Tỉnh Saga: khoảng 65 tỷ yên, Tỉnh Fukuoka: khoảng 52 tỷ yên, Tỉnh Hiroshima: khoảng 42 tỷ yên) Số người chết và mất tích: Khoảng 30 người Sạt lở đất xảy ra ở Atami 6. Tổng kết Bản tin NHK(ngày 3 tháng 6 năm 2026) Ba điểm quan trọng để bảo vệ tính mạng của bạn khỏi thiên tai. Kiểm tra thông tin thời tiết mỗi ngày. Bắt đầu sơ tán khi có cảnh báo cấp độ 4. Nếu có lệnh sơ tán, hãy di chuyển đến nơi an toàn ngay lập tức. Tại Nhật Bản, thiên tai không phải là chuyện hiếm gặp, chúng xảy ra gần như hàng năm. Điều quan trọng là phải chuẩn bị kỹ lưỡng bằng cách thường xuyên tìm kiếm các địa điểm sơ tán (như nơi trú ẩn công cộng hoặc nhà của người thân, bạn bè) và chuẩn bị bộ dụng cụ khẩn cấp mang theo trong trường hợp khẩn cấp. Hơn nữa, khi dự báo có mưa lớn hoặc bão, hãy thường xuyên kiểm tra thông tin thời tiết và hành động kịp thời nếu có nguy cơ xảy ra thiên tai. Trong trường hợp xảy ra thảm họa, đừng nghĩ "mọi thứ vẫn ổn", mà hãy sơ tán càng sớm càng tốt; đây là hành động quan trọng nhất để cứu lấy mạng sống của bạn.

Trang web hỗ trợ du học sinh, thực tập sinh kỹ năng, kỹ sư

[Được hỗ trợ bởi Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam]

  • Việt Nam OK – Nhật Bản DAME_09: Không nên cắt móng tay vào buổi tối

    Đừng ngạc nhiên nếu người Nhật hoàng hốt ngăn bạn cắt móng tay vào buổi tối hoặc tỏ ra ái ngại khi thấy bạn trộn thức ăn chung với cơm và thưởng thức ngon lành. Không cắt móng tay vào buổi tối Vào một buổi tối, chẳng cần biết là có mát trời hay không, bạn cảm thấy móng tay mình đã quá dài và muốn “xử lý” chúng. Nếu bạn đang ở Việt Nam thì xin mời, nhưng nếu đang ở Nhật và đặc biệt là nếu đang sống chung với một gia đình Nhật thì xin đừng. Cắt móng tay vào buổi tối là việc kiêng kị ở Nhật. Ảnh: Livejapan Có 2 lý do mà người Nhật rất kiêng kị việc cắt móng tay vào buổi tối. Thứ nhất, từ “móng tay buổi tối” trong tiếng Nhật sẽ phát âm là 夜爪 (yo-tsume). Từ này đồng âm với từ 世詰 (yo-tsume) có nghĩa là “rút ngắn tuổi thọ”. Vì thế việc cắt móng tay vào buổi tối làm người ta liên tưởng tới việc “chết sớm”. Thứ 2 là vào thời kỳ Edo, người ta cho rằng “Móng tay móng chân là một phần của cơ thể do cha mẹ truyền lại nên nếu cắt móng trong lúc tối trời thì sẽ không được nhìn thấy lúc cha mẹ qua đời” và việc này được coi như hành động bất hiếu. Cách suy nghĩ này được truyền tới tận bây giờ. Lý do của cách suy nghĩ này có thể là do vào thời Edo (1603-1868), người Nhật cắt móng tay bằng… dao găm. Mà thời đó thì đã làm gì có điện, nên khi mặt trời khuất núi là nhà cửa tối mù tối mịt. Cắt móng tay vào buổi tối bằng dao, trong điều kiện không có ánh sáng khác nào tự sát. Vì vậy cha mẹ muốn tránh không để xảy ra nguy hiểm nên mới dùng cách nói “chết sớm” hoặc “không được nhìn thấy lúc cha mẹ qua đời” để răn con cái chăng. Không được làm gãy lược Người Nhật rất quý trọng chiếc lược của họ. Ảnh: Nomakenolife Làm vỡ gương ở Việt Nam được coi là điềm xấu, còn ở Nhật thì vai trò tạo ra điềm xấu của chiếc gương được chuyển sang cái lược. Người Nhật sẽ rất sợ hãi khi chẳng may làm gãy những chiếc răng lược. Tại sao? Điều này liên quan tới một câu chuyện thần thoại về thủy thần Izanagi. Trong quá trình bị kẻ thù truy đuổi, thủy thần Izanagi đã ném chiếc lược làm bằng tre xuống đất và những chiếc răng lược mọc lên thành một rừng măng tre. Tận dụng lúc kẻ thù mải ăn những búp măng ấy, Izanagi đã kịp chạy trốn. Câu chuyện này truyền miệng qua nhiều đời, lâu dần khiến người ta tin rằng chiếc lược là vật cứu mạng. Ngoài ra còn một lý do khác là ngày xưa chiếc lược được coi là vật quý giá. Những cô con gái đi lấy chồng thường được mẹ tặng lược coi như kỷ vật. Vì giá trị của nó mà người Nhật rất quý trọng chiếc lược của mình. Phải tắm sạch trước khi ngâm bồn Các gia đình Việt Nam ít có thói quen sử dụng bồn tắm. Nhưng ở Nhật, bạn sẽ thấy sự xuất hiện của bồn tắm ở bất kỳ đâu, từ hộ gia đình cho tới phòng khách sạn. Tôi đã gặp nhiều bạn Việt Nam vào tắm bồn ngay sau khi xả đầy nước nóng. Nhưng đây là cách sử dụng bồn tắm sai hoàn toàn trong mắt người Nhật. Điều này có thể khiến họ cảm thấy khó chịu. Thường thì nhà tắm ở các căn hộ truyền thống của Nhật sẽ có cấu trúc thế này: một chiếc ghế nhựa thấp đặt cạnh vòi hoa sen để bạn tắm thật sạch sẽ. Sau khi cơ thể đã được gột rửa bạn mới bước vào bồn tắm để thư giãn. Người Nhật rất chú trọng vệ sinh bồn tắm của họ nên đừng sử dụng sai mục đích của nó nhé. Phòng tắm trong một căn hộ truyền thống ở Nhật Không trộn thức ăn và nước xốt với cơm Đối với thế hệ 8x Việt Nam trở về trước, khi ăn những món ăn đi kèm nước xốt (thịt kho tàu, thịt/cá xốt cà chua…), chúng ta thường có thói quen chan nước xốt vào cơm rồi trộn thức ăn, nước xốt với cơm và bắt đầu thưởng thức. Thật ra cá nhân tôi cho rằng cách ăn này rất ngon. Tuy nhiên, trong lần mời một gia đình Nhật tới nhà dùng bữa, họ rất ngạc nhiên khi tôi làm vậy. Phải rất thân thì người bạn Nhật mới nói với tôi rằng, người Nhật coi việc trộn lẫn như vậy là… bẩn. Người Nhật sẽ chấm cơm vào nước xốt chứ không tưới nước xốt vào cơm Người Nhật có một số món ăn Donburi – các món trộn cơm với thức ăn và nước xốt như cơm bò (Gyudon), cơm gà trứng (Oyakodon), hay cơm hải sản (Kaisen don). Tuy nhiên, với những món ăn mặn vốn được dọn riêng, người Nhật sẽ gắp từng món vào bát và ăn riêng chứ không trộn lẫn vào nhau. Khi ăn cơm ở Nhật, đừng biến bát cơm của mình thành một “khối thống nhất” giữa cơm và nước xốt bạn nhé.

    04/09/2020

  • Việt Nam OK – Nhật Bản DAME_08: Đừng ăn mặc quá hở hang

    Người viết: THẠCH LONG Những điều cần tránh ở Nhật Bản hôm nay sẽ trở lại với 3 chú ý: đừng xếp hàng quá sát nhau, tránh tuyệt đối việc khoe thân quá đà vào mùa Hè và thú vị nhất là không ngủ hướng mặt về phía Bắc. Không xếp hàng quá sát nhau Thời còn làm host (người tổ chức) cho một câu lạc bộ tiếng Anh ở Hà Nội, tôi thường xuyên phải nghe các bạn tây than phiền về việc: Người Việt đứng quá sát họ khi xếp hàng tính tiền trong siêu thị, mua vé xem phim, rút tiền ở cây ATM, mua đồ ăn trong KFC… “Tôi có thể cảm nhận rõ người phía sau đang thở vào gáy mình”, Brian, người Mỹ, đã sống ở Hà Nội 3 năm, tâm sự với tôi. Thú thật thì ban đầu tôi không cảm thấy có vấn đề gì quá lớn ở đây. Chí ít là họ cũng đã xếp hàng. Để khách quan hơn, tôi hỏi nhiều người Việt khác và cũng nhận về những ý kiến tương tự. Trong điều kiện lý tưởng, người Nhật sẽ chủ động đứng cách nhau một khoảng cách vừa đủ khi xếp hàng      Tuy nhiên, khi sang tới Nhật tôi mới nhận ra, người Nhật nói riêng và các quốc gia phát triển nói chung rất tôn trọng không gian riêng tư của người khác. Ngoại trừ những nơi quá tải như các nhà ga lớn, các sân vận động thì trong điều kiện có thể, người Nhật đều giữ cự ly ít nhất là một sải tay khi xếp hàng ở nơi công cộng. Người dân xứ Phù Tang được dạy từ rất nhỏ về việc mỗi người đều có một vùng riêng tư để có thể lướt Facebook, đọc báo mà người bên cạnh không thể đọc được những gì trên màn hình của họ. Đó gọi là cự ly văn minh tối thiểu. Vậy nên nếu phải xếp hàng ở nơi nào đó trên đất Nhật, hãy đảm bảo rằng hơi thở của bạn không chạm vào gáy của người phía trước và tầm mắt của bạn cũng không thể đọc được những dòng chữ trên màn hình điện thoại của họ. Ăn mặc quá hở hang vào mùa Hè Sau một mùa Đông “ủ” kỹ làn da trắng ngần, tập thể dục hàng ngày để có một vòng 1 nở nang, vòng 2 săn chắc, bạn cảm thấy thật sự có lỗi với bản thân nếu không khoe những đường cong phồn thực của mình cho thiên hạ cùng chiêm ngưỡng. Người Việt thường hay đùa nhau rằng, cuộc sống càng khấm khá hơn thì quần áo của các cô gái lại càng… ngắn đi.      Những cô gái trắng ngần, nở nang trong tư duy của giới trẻ hiện tại còn là biểu hiện cho sự sung túc và chăm chỉ. Vậy nên chuyện mình đẹp thì mình cứ khoe thôi được chấp nhận bởi số đông người Việt. Tuy nhiên, tư tưởng này sẽ vấp phải những sự ái ngại, thậm chí là ác cảm từ người Nhật. Sang tới Nhật, bạn đôi khi sẽ cảm thấy hơi khó hiểu, khi thời tiết thì nóng đến hoa mắt mà các cô gái Nhật vẫn mặc kín từ đầu tới chân, thậm chí là phần thân trên của họ còn được layer nhiều lớp. Phụ nữ Nhật có xu hướng ăn mặc kín đáo vào mùa Hè      Nói chung, Nhật Bản từ xưa tới nay vẫn luôn là quốc gia đề cao sự kín đáo của người phụ nữ. Hơn thế nữa, người già chiếm khoảng 28% dân số Nhật Bản. Vậy nên khả năng bạn chạm mặt người già nơi công cộng và hứng chịu sự kì thị vì quá hở hang sẽ cao hơn so với tỉ lệ chạm mặt giới trẻ và được ca ngợi những đường cong cơ thể. Vì vậy tốt nhất hãy tuân thủ quy tắc trang phục của người Nhật: “Trên phải kín, dưới được phép hở” bạn nhé. Nhập gia tùy tục mà. Không ngủ quay đầu về phía Bắc Người Nhật sẽ không ngủ hướng đầu về phía Bắc      Trong khi người Việt quan niệm không đặt gương chiếu vào giường ngủ thì người Nhật có một điều rất đại kị trong giấc ngủ: Ngủ hướng đầu về phía Bắc. Tại sao người Nhật lại kị điều này. Có 2 cách lý giải. Thứ nhất, trong đám tang, người Nhật sẽ đặt thi thể hướng đầu về phía Bắc theo quan niệm truyền thống. Cũng chính vì vậy nếu ngủ hướng đầu về phía Bắc được coi là điềm rất xấu. Trong tiếng Nhật, điều kiêng kị này gọi là kita makura (北枕/きたまくら). Thứ hai, theo lý giải trên phương diện khoa học thì trái đất có một cực từ trường kéo từ Bắc sang Nam. Cực âm ở phía Nam còn cực dương ở phía Bắc. Con người cũng có từ trường, với cực âm ở chân, cực dương trên đầu. Vì vậy nếu ngủ hướng đầu về phía Bắc sẽ tạo ra hiện tượng 2 cực dương hướng vào nhau, có thể gây ra tình trạng rối loạn giấc ngủ, mệt mỏi kéo dài. Bạn rõ ràng không muốn một trong tứ khoái của con người giảm chất lượng đi đúng không?

    24/08/2020

  • Việt Nam OK – Nhật Bản DAME_07: Không được vừa đi vừa ăn?

    Người viết: THẠCH LONG Ở rất nhiều quốc gia, việc vừa bước đi vừa thưởng thức một chiếc hamburger, bánh mỳ là chuyện bình thường. Nhưng ở Nhật, bạn sẽ bị coi là bất lịch sự nếu làm vậy. Xin đừng vừa đi vừa ăn Trong rất nhiều bộ phim phương tây, bạn dễ dàng bắt gặp hình ảnh một người đàn ông trong bộ suit chỉnh tề, mua chiếc hamburger và vội vàng vừa bước đi vừa “kết liễu” chiếc bánh đó trong một nốt nhạc. Hình ảnh đại diện cho nhịp sống hối hả, công nghiệp, nhìn có vẻ rất “ngầu” đối với nhiều bạn trẻ Việt Nam. Nhưng ở Nhật Bản – một quốc gia cũng có nhịp sống hối hả không kém – thì hành động vừa đi vừa nhai nhồm nhoàm một thứ gì đó sẽ chịu rất nhiều ánh nhìn ái ngại của người địa phương. ©Báo Mainichi      Có rất nhiều người thắc mắc: Tại sao người Nhật lại kỵ chuyện vừa đi vừa ăn? Chúng ta có bị phạt nếu vi phạm hay không? Xin khẳng định là sẽ không ai phạt bạn cả nhưng tuyệt đối nên tránh. Ngay từ khi còn là những đứa trẻ, người Nhật đã được dạy phải tôn trọng thức ăn. Ăn tại bàn, chắp tay nói “Itadakimasu” (có nghĩa là: xin phép ăn) trước khi vào bữa, ăn uống từ tốn, thanh cao. Cùng với thời gian, người Nhật cho rằng thức ăn ăn tại bàn là để thể hiện sự tôn trọng đối với thức ăn và dành cho công sức người đã làm ra các loại nông sản phẩm đó. ©PhotoAC©irumam      Việc vừa đi vừa ăn trông như thể bạn đang hoàn tất bữa ăn của mình một cách tạm bợ - điều đối với người Nhật là thiếu lễ nghịa và bất lịch sự. Ngoài ra vừa đi vừa ăn như thế bạn có thể làm rơi vãi thức ăn ra đường hoặc tiện tay vứt túi bọc xuống đường. Như thế là xả rác còn gì. Ngậm đũa khi ăn Bạn đang ăn cơm thì chợt nhận được một tin nhắn. Thay vì đặt đôi đũa xuống bàn, bạn ngậm đầu đũa để rảnh tay trả lời tin nhắn kia rồi lại tiếp tục bữa ăn. Ở Việt Nam, thật ra trông nó cũng hơi phản cảm nhưng chẳng ai ý kiến gì đâu. Nhưng ở Nhật, xin đừng, một nghìn lần xin đừng.      Hành động này đối với người Nhật là vô cùng bất lịch sự và mất vệ sinh. Hành động ngậm đũa ở Nhật gọi là kuwae bashi. Bạn thấy đấy, người Nhật đã có hẳn một từ để miêu tả cho việc ngậm đũa chứng tỏ họ ghét điều đó lắm. Vậy nên nếu có muốn rảnh tay làm gì đó, hãy đặt đôi đũa của mình xuống cái gác đũa rất cute đi kèm nhé. Chụp ảnh người lạ Ở Việt Nam vài năm gần đây rất thịnh hành trào lưu “xin info gái xinh/trai đẹp”. Đại loại là bạn bắt gặp một cô gái xinh đẹp trên đường, bạn chụp lén cô ấy rồi đăng lên Facebook tìm thêm thông tin.      Đừng làm điều đó ở Nhật nhé. Bạn có thể phải lên đồn công an ngồi uống chè đấy. Người Nhật coi trọng sự riêng tư. Họ có quyền kiện bạn nếu chẳng may xuất hiện trong một tấm ảnh trời ơi đất hỡi nào đó. Ai biết được bạn dùng bức ảnh đó với mục đích gì.      Vậy nên trước khi định chụp một ai đó: Một cosplayer, một cô gái xinh đẹp, một võ sĩ…tốt nhất là hãy xin phép bằng câu “shashin wo totte mo ii desu ka” (Tôi có thể chụp ảnh không). Nếu họ từ chối thì đừng cố đấm ăn xôi nhé. Phiền phức to lắm đấy.

    10/07/2020

  • Việt Nam OK – Nhật Bản DAME_06: Xăm mình / Viết tên bằng mực đỏ

         Một vài hình xăm trên cơ thể có thể được coi là ngầu, là sành điệu ở Việt Nam. Nhưng sang tới Nhật Bản thì dame. Hạn chế xăm mình Trong khoảng 1 thập kỷ trở lại đây, văn hóa xăm ngày càng trở nên phổ biến ở Việt Nam. Dạo các con phố mang hơi thở của giới trẻ ở Hà Nội hoặc thành phố Hồ Chí Minh, có lẽ cứ trung bình 10 phút bạn sẽ lại có cơ hội chiêm ngưỡng một nam thanh, nữ tú nào đó tung tăng với một vài hình xăm từ dễ thương cho tới cực ngầu. Tuy nhiên, hãy chuẩn bị trước tâm lý là người Nhật không có thiện cảm với những người xăm mình đâu. Có 2 lý do chính dẫn tới thái độ này. Thứ nhất liên quan tới lịch sử. Theo các tài liệu cổ thì vào khoảng năm 1700, các tội phạm thay vì bị thi hành hình phạt cắt mũi thì sẽ bị xăm vào cơ thể. Thậm chí nếu tái phạm còn bị xăm vào mặt. Dấu ấn này sẽ theo những tên tội phạm suốt cuộc đời và đó cũng được coi là một hình thức răn đe. Cùng với thời gian, xăm mình đi vào trong ý thức hệ của một bộ phận người Nhật như dấu vết của tội phạm.      Lý do thứ hai đến từ tầm ảnh hưởng của những yakuza (một thuật ngữ chỉ những nhóm tội phạm có tổ chức). Từ xa xưa cho đến tận bây giờ, những thành viên băng đảng thường xăm kín người để đánh dấu việc họ đã gia nhập thế giới xã hội đen. Đó cũng là một dạng tuyên ngôn chứng minh quyết tâm đoạn tuyệt với xã hội bình thường để cống hiến cho hoạt động của băng đảng. Cũng chính vì vậy người có hình xăm ở Nhật thường bị liên tưởng tới xã hội đen hoặc tội phạm. Và nó dẫn tới một số hệ lụy khá tồi tệ như: Bạn có thể bị từ chối vào phòng tắm công cộng, bể bơi, onsen. Thậm chí nếu bạn có ý định xin những công việc yêu cầu tiếp xúc với khách hàng như tài chính, ngân hàng, bảo hiểm… bạn có thể bị từ chối chỉ vì có hình xăm. Viết tên bằng bút mực đỏ Ở Việt Nam, bạn có thể trang trí bưu thiếp bằng một chút màu đỏ và viết tên người đặc biệt hoặc chính mình bằng mực đỏ cho nổi bật. Nhưng sang Nhật thì viết tên người khác bằng bút đỏ là một hành động đại kỵ. Mực đỏ ở Nhật thường dùng để viết tên… người chết. Ở Nhật khi đi viếng mộ ta sẽ thấy trên bia mộ có một phần chữ tô đỏ. Đây là hiện tượng được gọi là “châu nhập”, khắc tên người dựng lên phần mộ này khi người đó vẫn còn sống. Ý muốn nói: người này được khắc lên bia mộ, nhưng người vẫn còn sống”. Vì thế khi viết tên bằng bút đỏ, người ta dễ liên hệ đến “mộ bia” và mang lại điềm rủi. Ngoài ra, màu đỏ ở Nhật thời xa xưa thường được viết lên các chiến thư. Các samurai Nhật khi muốn thách đấu với ai đó sẽ viết thư bằng mực đỏ với hàm ý: “Tôi sẽ tử chiến với ngài”. Hiện nay “Chữ đỏ” để chỉ sự thua lỗ trong hoạt động kinh doanh của công ty. Nếu kinh doanh có lãi, người Nhật gọi là “Chữ đen”, nếu bị trở thành chữ đỏ thì người Nhật gọi đó là “ 赤字転落 – Ngã xuống chữ đỏ”!      Nói tóm lại, viết tên người khác bằng mực đỏ là dấu hiệu của cái chết, của máu và của sự lụn bại. Đừng dại làm điều đó nhé. Để thừa đồ ăn là để lại ấn tượng xấu Đối với nước Nhật thì việc để thừa đồ ăn trên đĩa vừa bị coi là bất lịch sự. Khi người Nhật nấu ăn cho bạn, họ luôn dốc hết tấm lòng vào đó nên việc bạn không ăn hết đồ ăn trên đĩa sẽ bị coi là phụ lòng chủ nhà. Tuy nhiên, việc đó vẫn chưa nghiêm trọng bằng chuyện đồ ăn thừa sẽ bị đổ đi và đây đang trở thành một vấn đề cực kỳ nan giải ở Nhật. Theo thống kê thì số lượng đồ ăn thừa bị đổ đi ở Nhật mỗi năm thậm chí còn nhiều hơn lương thực dùng để cứu đói cho các quốc gia chưa phát triển.      Số lượng đồ ăn thừa này bao gồm thực phẩm không đủ tiêu chuẩn, thực phẩm bị trả lại, thực phẩm bán không hết, thực phẩm ăn thừa… của các nhà hàng ăn, các siêu thị, cửa hàng bán lẻ và các công ty sản xuất và kinh doanh thực phẩm. Vậy nên nếu bạn tình cờ góp thêm vào lượng đồ ăn phải đổ đi bằng việc không dùng hết đồ ăn trên đĩa, điều đó thật không hay chút nào.

    02/06/2020

  • Việt Nam OK – Nhật Bản DAME_05: Cách đi thang cuốn kì lạ

         Đứng ở bất kỳ đâu trên thang cuốn, tặng hoa cho người ốm, đưa tiền tip trong khách sạn, nhà hàng, huýt sáo vào buổi tối là những điều hết sức bình thường ở Việt Nam. Nhưng ở Nhật thì dame. Xứ sở hoa anh đào, đất nước mặt trời mọc, mùa thu có lá vàng lá đỏ, xuân về thì hoa anh đào nở rộ… là những nét văn hóa đặc trưng của Nhật Bản, có thể đọc được ở bất kỳ đâu. Tuy nhiên, có những nét văn hóa tồn tại trong đời sống sinh hoạt thường nhật của người dân xứ sở hoa anh đào mà rất ít người Việt để ý. Hãy cùng tìm hiểu về chúng. Khi đi thang cuốn Lê Hoàng An, sinh viên năm nhất đại học Kyushu (Fukuoka), vẫn không quên được thời khắc bị một người đàn ông Nhật vỗ vai đề nghị đứng dịch về bên trái khi đang lên thang cuốn. An hơi giật mình khi nhận ra gương mặt của người đàn ông này không hề dễ chịu chút nào. Theo thói quen thời còn ở Việt Nam, An bước lên thang cuốn và đứng song song với người bạn đi cùng. Tuy nhiên, Nhật Bản đã xây dựng được văn hóa xếp hàng trên thang cuốn cực kỳ chuẩn chỉnh. Thường thì người đứng yên cần phải xếp hàng dịch về bên trái (ở khu vực Kansai thì là bên phải) để dành lối bên phải cho người đang vội có thể đi trước. Tuy nhiên nếu như bạn ở khu vực Kansai như Osaka hoặc Kyoto thì người đi thang cuốn sẽ đứng về phía bên phải, dành lối đi về phía trái cho người nào muốn đi lên trước. Tại sao ở khu vực Kansai lại có quy định ngược như vậy? Lý do cũng có nhiều cách giải thích. Một cách giải thích cho rằng năm 1967 nhà ga Umeda của tuyến đường sắt Hankyu có lắp đặt loại thang cuốn đi bộ và có nhiều người vịn vào phía bên phải do có loa thông báo “Dành lối đi bên trái cho người muốn đi trước”. Từ đó hình thành thói quen đứng bên phải. Theo một cách giải thích khác thì năm 1970, khi Osaka đăng cai tổ chức Hội chợ quốc tế EXPO thì do có nhiều du khách nước ngoài, nên đã hình thành thói quen đứng bên phải cho phù hợp với thói quen của người châu Âu. Khi đi thang cuốn ở Nhật thì người đứng yên cần phải xếp hàng dịch về bên trái (ở khu vực Kansai thì là bên phải)      Ở Việt Nam, bạn có thể đứng ở bất kỳ bên nào trên thang nhưng sang tới Nhật, hãy đứng dịch về một bên kẻo lại đụng phải những cái lườm nguýt như An. Tiền tip (tiền boa) Ở Nhật Bản không có văn hóa cho tiền tip. Ở Việt Nam, đặc biệt là Thành phố Hồ Chí Minh, văn hóa đưa tiền tip cho nhân viên phục vụ tương đối phổ biến. Nhiều người Việt quan niệm đơn giản rằng, khi họ được cung cấp dịch vụ như ý thì một chút tiền tip là cách để thể hiện sự hài lòng. Tặng tiền tip sẽ khiến người Nhật nổi giận !?      Tuy nhiên, đừng dại mà đưa tiền tip cho các nhân viên phục vụ ở Nhật nếu bạn không muốn rơi vào tình huống khó xử. Đối với người Nhật thì việc cung cấp một dịch vụ hoàn hảo là điều hiển nhiên. Thậm chí sẽ có nhiều người Nhật cảm thấy việc bạn đưa tiền tip là một sự sỉ nhục. Đối với họ, tiền không phải là thước đo giá trị. Người Nhật cung cấp dịch vụ xuất phát từ lòng hiếu khách chứ không phải để đổi lấy tiền boa. Tặng hoa cho người ốm là…bất lịch sự !? Tiếp theo, bạn có một người bạn Nhật đang nằm viện và nghĩ tới chuyện tới thăm. Theo thói quen của người Việt, bạn nghĩ rằng mình nên mua một vài bông hoa giúp người bệnh cảm thấy vui tươi hơn. Nếu muốn mua hoa, xin hãy lưu ý vài điểm sau: Bản thân việc tặng hoa cho người ốm không có vấn đề gì, nhưng các loài hoa có màu trắng ở Nhật đều liên quan đến đám tang. Vì thế nên tránh các loại hoa màu trắng hoặc hoa cúc, là loại hoa chuyên được cắm bàn thờ phật. Ngoài ra các loài hoa đỏ thì khiến người bệnh liên tưởng tới máu. Vì thế nếu tặng hoa cho người sau khi bị mổ thì ta nên tránh nhé. Ở Nhật tặng hoa cho người ốm là…bất lịch sự?      Tệ hơn nữa, nếu bạn tặng cho người ốm những loài hoa được trồng trong chậu thì thê thảm rồi. Bởi hoa trồng trong chậu có rễ, tiếng Nhật đọc là “Netsuku” và từ này dễ làm người ta liên tưởng tới từ “ngủ mãi” trong tiếng Nhật. Bạn đang mong người bệnh ngủ mãi hay sao? Ở một số vùng thì hoa trồng trong chậu sẽ khiến người bệnh nghĩ rằng chúng ta đang chúc họ nằm viện lâu tới mọc rễ. Hơn nữa, tùy theo bệnh viện mà có những nơi người ta không cho phép cắm hoa trong phòng bệnh nên nếu muốn tặng hoa, chúng ta nên hỏi trước xem có được phép không nhé. Bởi những loại hoa có hương thơm mạnh hoặc có phấn hoa… có thể ảnh hưởng tới người bệnh hoặc người nằm cùng phòng. Nên thường thì người ta tránh tặng hoa cho người ốm. Huýt sáo Vào một đêm trăng thanh gió mát, bạn cao hứng và quyết định huýt sáo vài giai điệu cho vui vẻ. Bạn thoải mái làm điều đó ở Việt Nam nhưng ở Nhật thì đừng. Tiếng huýt sáo có rất nhiều giai thoại ở Nhật. Huýt sáo ngoài đường      Ở một số vùng, người Nhật quan niệm rằng tiếng huýt sáo là cách kẻ trộm gọi nhau vào ban đêm. Vậy nên chỉ cần nghe tiếng huýt sáo người dân sẽ theo phản xạ lùng xục tìm kẻ gian. Thời xa xưa hơn nữa, sáo là công cụ được sử dụng khi gọi hồn. Vậy nên tiếng sáo vang lên ban đêm sẽ khiến nhiều người cảm thấy rùng rợn, giống như việc có hồn ma nào đó đang được gọi lên. Trẻ con ở nhiều vùng thì được người lớn dạy rằng, nếu huýt sáo thì rắn sẽ vào nhà. Nói tóm lại, tiếng sáo vang lên ban đêm chỉ liên quan tới những điều không tốt. Những nét văn hóa dân gian góp phần tạo nên đặc trưng cho mỗi dân tộc. Vậy nên hãy tìm hiểu và tôn trọng những điều kiêng kị để chí ít thì cũng không bị coi là bất lịch sự trong đời sống hàng ngày.

    12/05/2020

  • Nhật Bản OK–Việt Nam DAME_04: Những điều cấm kỵ trong ẩm thực

     Một trong những niềm tự hào mà người Việt Nam thích mang sang đất Nhật Bản nhất chính là ẩm thực. Tuy nhiên, ngay cả nền ẩm thực tuyệt vời của đất nước ta cũng có những vùng tối trong mắt người Nhật. Hãy cùng tìm hiểu nó. Tự hào ẩm thực Việt Nam trên đất Nhật  “Đồ ăn Việt Nam à? Tôi thích lắm. Hãy nấu cho tôi món phở”, cô gái 23 tuổi tên Keina reo lên khi biết tôi là người Việt Nam. Keina còn rất trẻ, chưa từng đi du lịch nước ngoài, nhưng cô vẫn biết “ẩm thực Việt Nam” là một khái niệm cực kỳ thu hút. Cô thích phở, nem và các món cuốn.  Vào tháng 3 vừa qua, trường đại học Kyushu (thành phố Fukuoka) tổ chức một cuộc thi nấu ăn mang ý nghĩa gắn kết. Yếu tố đa dạng văn hóa được đưa lên làm tiêu chí hàng đầu. Mỗi quốc gia sẽ nấu 3 món quốc hồn quốc túy. Ngay từ đầu, nhóm Việt Nam đã được đưa vào danh sách ứng viên vô địch. Được phong làm “đội mạnh” trong một cuộc thi về ẩm thực có gần 20 quốc gia tham dự là bằng chứng cho thấy, danh tiếng của ẩm thực Việt đã vang xa từ trước khi niềm tự hào ấy được gói gém trong hành trang sang Nhật của nhiều người.  Tuy nhiên, bất chấp là một trong những nền ẩm thực được yêu thích ở xứ sở hoa anh đào, chúng ta cũng cần biết rằng: Không phải tất cả các món ăn mà người Việt cho là bình thường cũng được chấp nhận một cách bình thường ở Nhật.  Tôi vẫn còn nhớ vẻ mặt hoảng hốt của một chị nhân viên của phòng hỗ trợ sinh viên quốc tế trường đại học Kyushu – khi nghe tôi kể về 2 món… tiết canh vịt và đuông dừa. Người Nhật nổi tiếng thế giới nhờ sự tế nhị trong giao tiếp. Họ hiếm khi nói “không”, thay vào đó, người Nhật nói “có thể” khi gặp phải những yêu cầu khó. Tuy nhiên, khi được tôi đề nghị thử món đuông dừa, chị nhân viên đó đã nói “không”. Trong phản ứng bản năng, chị bật ra câu tiếng Nhật: “Mushi wo taberu no”, hiểu nôm na là: “Các bạn ăn được cả sâu bọ sao?” Ẩm thực Nhật không thiếu những món ăn sống và cũng chẳng thiếu những món mà đồ ăn thậm chí còn biết… cử động. Nhưng đuông dừa với họ hoàn toàn không bình thường như cách nghĩ của người Việt chúng ta. © Việt Nguyễn Nhật Bản & những món ăn khó nuốt  Tiếp tục chủ đề về những món ăn trông giống côn trùng, Mei Mei, một cô giáo đang dạy tiếng Việt cho người Nhật hé lộ với tôi rằng, các học sinh người Nhật của cô đồng loạt coi nhộng (món ăn rất phổ biến trên mâm cơm của người dân miền Bắc) là một món ăn gây sởn da gà.   Nhưng cảm giác sởn da gà khi nhìn những con nhộng nằm trên mâm cơm vẫn chưa gây ám ảnh với người Nhật bằng những món ăn như thịt chó hay thịt mèo. Điều này tôi tình cờ biết được qua buổi nói chuyện với cậu hàng xóm tên Teppei. Teppei đang yêu một cô sinh viên đến từ Hàn Quốc và họ đã từng bất đồng quan điểm khi cô bạn gái kể rằng, người Hàn ăn thịt chó. Teppei càng kinh ngạc hơn khi biết, thịt chó, thịt mèo cũng khá phổ biến ở Việt Nam. Dù tôn trọng văn hóa ẩm thực của từng quốc gia, nhưng Teppei thừa nhận không dám chứng kiến cảnh tượng các con thú nuôi như chó, mèo bị coi là món ăn.   Tuy nhiên, Nhật Bản cũng có không ít món ăn mà nhiều người Việt cảm thấy không dễ nuốt chút nào, dù đối với người bản địa là hoàn toàn bình thường. Chúng ta đang nói tới món natto. Natto là đậu tương lên men, có màu nâu, nhiều dịch nhớt và dính, mùi vị rất khó ngửi. Chỉ cần một gắp natto đưa lên mũi, nhiều người đã cảm thấy sợ hãi vì mùi nó được ví von giống như món đậu hủ thúi của Đài Loan. Thế nhưng natto lại được sử dụng rất thường xuyên trong đời sống ẩm thực Nhật Bản, thậm chí xuất hiện trong khẩu phần ăn của học sinh tiểu học. Có nhiều bạn Việt từng tâm sự với tôi rằng, họ cảm thấy natto có mùi vị như một món ăn… bị hỏng.  Vậy nên chúng ta có thể bắt gặp một số món ăn khó ngửi và thậm chí… khó hiểu, khi thức ăn biết cử động như thể vẫn còn sống (mực nhảy múa hay sashimi ếch, thịt ngựa sống…) nhưng hãy yên tâm rằng nó hoàn toàn hợp vệ sinh. Còn nhiều món ăn của Nhật Bản mà do khác biệt về văn hóa, chúng ta không thể ăn được. Điều đó dĩ nhiên thôi, không cần phải cố ăn cho được. Chúng ta hãy cứ từ từ làm quen với ẩm thực Nhật Bản nhé.

    24/04/2020

Đơn vị vận hành

Nhà tài trợ Bạch Kim

Đơn vị hỗ trợ

  • Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam
  • Trung tâm Giao lưu Văn hoá Nhật Bản tại Việt Nam
  • Văn phòng JNTO Hà Nội
  • Liên đoàn kinh tế vùng Kansai
  • Hội Việt Nam (JAVN)
  • Hội hỗ trợ Tomoiki Việt Nhật
  • Hiệp hội phát triển giao lưu nguồn nhân lực quốc tế

Đơn vị hợp tác

Tổ chức hỗ trợ du học sinh
Nhật Bản (JASSO)

Mạng lưới luật sư cho lao động người nước ngoài

WA.SA.Bi.

Danh mục

  • Khác biệt văn hoá

    Khác biệt văn hoá

  • Sinh hoạt - Chi phí

    Sinh hoạt - Chi phí

  • Xuất nhập cảnh - Visa

    Xuất nhập cảnh - Visa

  • Làm thêm - Xin việc

    Làm thêm - Xin việc

  • Bốn mùa - Du lịch

    Bốn mùa - Du lịch

  • Hỗ trợ người nước ngoài

    Hỗ trợ người nước ngoài

  • Cộng đồng

    Cộng đồng

  • Bí quyết học tiếng Nhật

    Bí quyết học tiếng Nhật

  • Y tế - Sức khoẻ

    Y tế - Sức khoẻ

  • Nhà hàng - Siêu thị Việt

    Nhà hàng - Siêu thị Việt

  • Thực tập kỹ năng

    Thực tập kỹ năng

  • Kỹ năng đặc định

    Kỹ năng đặc định

  • Nhân lực chất lượng cao

    Nhân lực chất lượng cao

  • Du học

    Du học

  • Phòng chống thiên tai

    Phòng chống thiên tai