Category | Tin mới nhất

Nếu bị bệnh hoặc bị thương ở Nhật Bản thì cần làm gì? Bảo hiểm y tế dành...

By KOKORO(毎日新聞社主催、在ベトナム日本国大使館など後援) Tại Nhật Bản, có chế độ bảo hiểm y tế công để những người bị bệnh hoặc bị thương có thể yên tâm khám và điều trị. Người nước ngoài sinh sống tại Nhật Bản cũng thuộc đối tượng áp dụng, và về nguyên tắc, không phân biệt quốc tịch hay tuổi tác, tất cả mọi người đều phải tham gia một trong các loại bảo hiểm y tế công. Bài viết này sẽ giải thích chi tiết về việc thực tập sinh kỹ năng, người nước ngoài thuộc...

30/09/2026
  • LÀM THẾ NÀO ĐỂ KHÔNG GẶP PHẢI TAI NẠN LAO ĐỘNG

    08/09/2026
    By KOKORO (Báo Mainichi; Đơn vị hỗ trợ: Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam, v.v.) Việc bị thương trong lúc làm việc hoặc trên đường đi làm, hay mắc các bệnh có nguyên nhân do công việc, được gọi là “tai nạn lao động” (rosai). Khi người nước ngoài làm việc tại Nhật Bản, do các vấn đề về năng lực tiếng Nhật, sự khác biệt về thói quen tại nơi làm việc hay thiếu kinh nghiệm làm việc, nên có trường hợp họ không thể hiểu đầy đủ các thao tác nguy hiểm hay các quy tắc, dẫn đến tai nạn lao động. Nếu gặp phải tai nạn lao động, cũng khả năng bạn sẽ gặp khó khăn khi tiếp tục công việc. Trong bài viết này, tôi sẽ giải thích những điều mà các bạn nên ghi nhớ để phòng tránh tai nạn lao động, tập trung chủ yếu vào những chấn thương do tai nạn trong lúc làm việc hoặc trên đường đi làm. 1. "3 nguyên tắc an toàn" bạn cần ghi nhớ trước tiên Để phòng tránh tai nạn lao động, trước hết hãy ghi nhớ 3 điều sau đây. ① Không làm việc khi mình chưa hiểu rõ. ② Nếu cảm thấy nguy hiểm, hãy tạm dừng lại. ③ Nếu không hiểu, nhất định phải hỏi. Bất kể loại hình công việc của bạn là gì thì đây là những điều cơ bản về an toàn cực kỳ quan trọng. Ví dụ, khi không hiểu rõ cách vận hành máy móc, bạn tuyệt đối không được tự ý thao tác theo suy nghĩ chủ quan của mình kiểu như "chắc là thế này". Việc thao tác khi mới chỉ nhìn cách làm của người đi trước mà chưa hiểu rõ hoàn toàn cũng rất nguy hiểm. Việc nói "Xin lỗi, tôi không hiểu" hay "Xin hãy hướng dẫn lại cho tôi một lần nữa" hoàn toàn không phải là điều gì đáng xấu hổ. Nếu cứ làm việc khi chưa hiểu rõ để rồi xảy ra tai nạn, thì sẽ gây ra ảnh hưởng, rắc rối lớn cho cả bản thân bạn lẫn những người làm việc cùng bạn. “Dừng lại” → “Hỏi” → “Hiểu rõ rồi mới làm” Nhất định phải ghi nhớ việc tuân thủ đúng trình tự này. 2. Các tai nạn lao động thường gặp tại nơi làm việc Bằng việc biết được thực tế những tai nạn nào hay xảy ra tại nơi làm việc, bạn có thể dễ dàng hình dung được "hành vi nào là nguy hiểm". ① Trượt ngã (Tento) Nếu sàn nhà tại nơi làm việc bị ướt, hoặc có đồ vật đặt trên lối đi, bạn có thể bị trượt hoặc vấp ngã. Đặc biệt, bạn cần hết sức chú ý khi đang vội, hoặc khi đang bê đồ vật lớn bằng cả hai tay khiến việc quan sát phía dưới chân trở nên khó khăn. 【Biên pháp】 Không chạy mà hãy đi lại một cách bình tĩnh tại nơi làm việc. Khi đi bộ, hãy kiểm tra kỹ dưới chân và hướng di chuyển. Không để đồ vật trên lối đi. Nếu sàn nhà bị ướt do nước hoặc dầu, v.v., thì không được để mặc như vậy mà phải lập tức thông báo cho ai đó biết. ② Tai nạn do bị kẹp (Hasamare jiko) Đây là tai nạn bị kẹp tay hoặc ngón tay, v.v. do chạm vào các bộ phận đang chuyển động của máy móc. Việc đáng lẽ phải tắt máy nhưng lại không tắt mà cứ thế tiến hành thao tác, hoặc đưa tay lại gần khi chưa xác nhận kỹ chuyển động của máy sẽ dẫn đến tai nạn nghiêm trọng. Tùy từng trường hợp mà ngón tay hoặc cánh tay có thể bị máy kẹp đứt lìa hoặc bị nghiền nát. 【Biên pháp】 Đối với những thao tác cần phải đưa tay hoặc cơ thể lại gần máy móc, hãy dừng máy theo đúng quy trình đã quy định. Xác nhận máy đã dừng lại hoàn toàn rồi mới tiến hành thao tác. Không đưa tay vào máy móc đang hoạt động. Nếu không hiểu rõ, đừng tự ý phán đoán mà hãy xác nhận lại với cấp trên hoặc người đi trước. ③ Tai nạn do bị cuốn vào (Makikomare jiko) Đây là tai nạn mà quần áo, găng tay, tóc,…bị cuốn vào máy móc đang quay. Khi bị cuốn vào, trong khoảng thời gian ngắn trước khi dừng máy móc lại được, bạn có thể bị chấn thương nghiêm trọng. 【Biên pháp】 Khi làm việc, không mặc quần áo dễ bị cuốn vào máy móc. Trường hợp bạn có tóc dài, thì hãy buộc gọn gàng theo phương pháp đã quy định. Không tiến lại gần máy móc hơn mức cần thiết. Không tự ý tháo bỏ hoặc làm vô hiệu hóa các thiết bị an toàn của máy móc. Đối với những thao tác cần đưa cơ thể lại gần máy móc, hãy tuân thủ đúng quy trình an toàn đã được quy định. ※ Chú ý: Tùy thuộc vào từng thao tác, găng tay có thể trở thành nguyên nhân khiến bạn bị cuốn vào máy móc. Đừng suy nghĩ rập khuôn theo một chiều rằng "hễ đeo găng tay thì nhất định sẽ an toàn", hãy sử dụng đúng cách các trang bị bảo hộ đã được quy định cho công việc đó. ④ Tai nạn do bị cắt/ cọ xát (Kire・Kosure jiko) Đây là loại tai nạn mà cơ thể chạm vào dao, công cụ, hoặc các bộ phận đang chuyển động của máy móc dẫn đến bị cắt hoặc trầy xước. Trong một số trường hợp, điều này có thể dẫn đến việc đứt lìa ngón tay hoặc các bộ phận khác. 【Biên pháp】 Sử dụng đúng cách các trang bị bảo hộ cần thiết cho công việc. Khi sử dụng dao hoặc các loại máy móc có lưỡi dao thì cần đặc biệt thận trọng trong thao tác. Trước khi tiến hành thao tác, hãy kiểm tra kỹ xem công cụ hay máy móc có gì bất thường không, thiết bị an toàn có hoạt động chính xác hay không. Tuân thủ nghiêm ngặt tài liệu hướng dẫn công việc và các quy trình đã được quy định. Khi sử dụng dao, hãy chú ý đến hướng của lưỡi dao và vị trí của bàn tay. ⑤ Ngã từ trên cao xuống/ Rơi xuống (Tsuiraku・Tenraku) Tại các công trường xây dựng, hãy hết sức cẩn thận với kiểu tai nạn "ngã từ trên cao xuống/rơi xuống" từ những nơi cao như thang chữ A (Kyatatsu) hay giàn giáo. 【Biên pháp】 Sử dụng đúng cách thiết bị chống rơi ngã cần thiết cho công việc. Kiểm tra tình trạng dưới chân và nơi làm việc. Không làm việc trong tư thế gượng ép, cố sức. Sử dụng đúng cách thang chữ A và giàn giáo. Đừng nghĩ rằng "chỉ một lát thôi nên không sao đâu" mà bỏ qua các thiết bị an toàn. ⑥ Va chạm với xe nâng (Forklift) Tại một số nhà máy và kho bãi, có rất nhiều xe nâng di chuyển. Cũng có những tai nạn va chạm xảy ra do xe nâng xuất hiện từ những vị trí khuất tầm nhìn, bị che khuất bởi hàng hóa hoặc cột trụ và va chạm với người đi bộ. Đối với người điều khiển xe nâng, có rất nhiều vị trí họ không thể nhìn thấy (điểm mù). Khi đi bộ ở gần xe nâng, hãy xác nhận xem người điều khiển xe đã nhận ra sự có mặt của bạn hay chưa. 【Biên pháp】 Hãy quan sát kĩ xung quanh khi đi bộ tại nơi làm việc. Chú ý đến các xe nâng xuất hiện từ những góc khuất tầm nhìn như phía sau hàng hóa hoặc cột trụ. Sử dụng lối đi dành cho người đi bộ đã được quy định. Khi tiến lại gần xe nâng, hãy xác nhận xem người điều khiển xe đã nhận ra mình hay chưa. 【Những điểm cần lưu ý đối với người điều khiển xe】 Trong số các thực tập sinh kỹ năng và người nước ngoài theo diện kỹ năng đặc định, cũng có những người làm công việc điều khiển xe nâng. Khi điều khiển xe nâng, hãy lưu ý những điều sau đây. Khi tầm nhìn phía trước bị hạn chế, thì không được cố tiến lên, mà hãy di chuyển bằng các phương pháp giúp xác nhận an toàn như đi lùi hoặc nhờ người hướng dẫn để điều hướng. Tại các điểm mù và các giao lộ, nhất định phải tạm dừng để xác nhận an toàn. Bấm còi khi cần thiết để thông báo sự hiện diện của mình cho những người xung quanh biết. Không được chở người trên càng nâng (nĩa nâng) hoặc trên pallet. Khi rời khỏi xe nâng, hãy dừng xe theo phương pháp đã quy định, tắt động cơ và cài phanh tay. 3. Những tai nạn xảy ra do "không hiểu", "không thể hỏi" Khi không hiểu, nhất định phải hỏi Khi người nước ngoài làm việc tại Nhật Bản, việc chưa quen với tiếng Nhật hay các quy tắc tại nơi làm việc có thể dẫn đến tai nạn lao động. Ví dụ, các bạn hãy đặc biệt lưu ý những hành vi sau đây. Mặc dù không hiểu những hướng dẫn công việc, nhưng cũng không xác nhận lại ý nghĩa do ngại hỏi lại đối phương. Mặc dù không hiểu rõ nội dung hướng dẫn, nhưng cũng không để tâm mà cứ tiếp tục làm việc Mặc dù chưa hiểu đầy đủ quy trình làm việc nhưng vẫn vận hành máy móc mà không xác nhận với những người xung quanh. Dù là công việc lần đầu tiên thực hiện nhưng đã tự ý nghĩ rằng "vì mình từng nhìn thấy rồi nên chắc chắn sẽ làm được". Tự ý nghĩ rằng "mọi người có vẻ bận rộn nên không thể hỏi" hoặc "hỏi những điều mình không hiểu thì thật xấu hổ". Những hành vi như “không biết”, “không hiểu”, “không hỏi”, “không hiểu nhưng vẫn tự ý làm việc theo cách của mình” hay “vội vàng, hấp tấp” chính là những nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tai nạn lao động. Khi cảm thấy bất an hoặc chưa chắc chắn dù chỉ một chút thôi, các bạn đừng tự phán đoán rằng "chắc là không sao đâu", mà hãy dừng ngay thao tác lại để xác nhận với cấp trên hoặc người đi trước. Việc hỏi “Tôi không hiểu”, “Xin hãy hướng dẫn lại cho tôi một lần nữa” hoàn toàn không phải là điều gì đáng xấu hổ hay không tốt cả. Việc đặt câu hỏi vì sự an toàn cũng là một phần của công việc. Có người để có thể trao đổi Để có thể hỏi ngay những điều chưa hiểu, việc tìm sẵn “người có thể trao đổi” tại nơi làm việc trong những lúc bình thường cũng rất quan trọng. Trong trường hợp không thể hỏi ngay người đưa ra chỉ thị cho mình, hoặc dù đã nghe giải thích nhưng vẫn chưa hiểu rõ, bạn cần phải xác nhận lại với một người khác. Hãy quyết định sẵn một người mà bạn có thể trao đổi khi gặp khó khăn, chẳng hạn như đàn anh cùng quốc tịch, cấp trên người Nhật, hoặc người chịu trách nhiệm tại hiện trường. Nếu ngày thường bạn đã xác định rõ “Khi gặp khó khăn, tôi sẽ hỏi người này” thì khi cần thiết sẽ rất dễ đặt câu hỏi. 4. Ghi nhớ các từ ngữ cảnh báo nguy hiểm Tại nơi làm việc ở Nhật Bản có nhiều từ ngữ dùng để cảnh báo nguy hiểm. Nếu không hiểu được các từ ngữ đó, bạn sẽ không thể nhận biết được các mối nguy hiểm xung quanh mình. Tại nơi làm việc, người ta thường sử dụng những từ ngữ ngắn gọn để truyền đạt vấn đề nguy hiểm. Ví dụ như: Kiken (= Abunai): Nguy hiểm Tachiiri-kinshi (= Haitte ha ikenai): Cấm vào Chuui: Chú ý Tomare: Dừng lại Kouon: Nhiệt độ cao Kanden: Giật điện Kaitenchuu: Đang vận hành Không phải họ đang “nổi giận” đâu Khi bạn đang ở trong tình huống nguy hiểm cận kề tại nơi làm việc, những người xung quanh có thể dùng giọng điệu mạnh để nhắc nhở, chẳng hạn như: “Abunai! (Nguy hiểm)”, “Sawaruna! (Đừng chạm vào)”. Điều đó không có nghĩa là người đó đang tức giận với bạn. Trong tình huống nguy hiểm, để có thể bảo vệ bạn thì họ cần sử dụng những từ ngữ ngắn và mạnh như vậy để thông báo. Chú ý cả đến phương ngữ Tùy từng khu vực mà đôi khi người ta sử dụng những từ ngữ hơi khác nhau (phương ngữ). Ví dụ, có trường hợp từ “Abunai” (nguy hiểm) được nói thành “Abunee” hoặc “Okkanee”. Không chỉ đối với phương ngữ, nếu bạn không hiểu lời nói của đối phương thì hãy nói với họ một cách thẳng thắn, không cần ngại ngần: “Xin lỗi, tôi không hiểu từ bạn vừa nói”. Việc không mặc kệ mà hỏi lại những từ ngữ không quen thuộc cũng là một biện pháp phòng ngừa an toàn quan trọng. 5. Không sử dụng máy móc, công cụ theo suy nghĩ chủ quan "chắc là thế này" Khi không hiểu cách vận hành máy móc hay cách làm việc, tuyệt đối không được tiếp tục công việc dựa trên những suy đoán kiểu như "chắc là thế này". Những hành vi dưới đây đặc biệt nguy hiểm: Bắt chước làm theo những gì nhìn thấy. Dù không hiểu gì nhưng vẫn thử ấn công tắc máy móc. Chạm vào máy móc đang hoạt động. Tự ý thay đổi quy trình làm việc theo cách của mình. Tự ý tháo bỏ thiết bị an toàn. Nghĩ rằng "chỉ một lát thôi nên không sao đâu". Khi không biết cách làm đúng, hãy nói cho đối phương biết những câu như: “Tôi không hiểu”, “Xin hãy hướng dẫn lại cho tôi một lần nữa”. Ngoài ra, bạn cũng cần đặc biệt cẩn thận khi vệ sinh hoặc kiểm tra máy móc. Nếu thực hiện công việc khi chưa tắt nguồn máy, máy có thể bất ngờ hoạt động trở lại và dẫn đến tai nạn nghiêm trọng. Hãy xác nhận rằng máy đã dừng lại hoàn toàn rồi mới tiến hành thao tác. 6. Thu dọn, sắp xếp ngăn nắp cũng là biện pháp an toàn Việc sắp xếp và giữ gìn mọi thứ ngăn nắp không chỉ đơn thuần là để làm sạch nơi làm việc, mà nó còn có liên quan rất lớn đến an toàn. Nếu nơi làm việc bừa bộn, các vấn đề dưới đây sẽ rất dễ xảy ra Vấp Ngã Rơi đồ Phải vội vàng tìm kiếm các dụng cụ cần thiết Gia tăng sai sót trong công việc といった問題が起こりやすくなります。 【Biên pháp】 Sau khi kết thúc công việc, hãy trả những vật dụng đã sử dụng trở lại đúng vị trí đã quy định Hãy hình thành thói quen giữ gìn nơi làm việc luôn trong trạng thái an toàn, chẳng hạn như không để đồ vật trên lối đi, hay lập tức thông báo nếu làm đổ nước hoặc dầu ra sàn. 7. Hãy thử thực hiện việc chỉ tay xác nhận Trước khi bắt đầu công việc, chúng ta hãy tiến hành kiểm tra an toàn. Tại Nhật Bản có một phương pháp xác nhận an toàn gọi là “chỉ tay xác nhận” (Yubisashi-kakunin). Đây là phương pháp vừa chỉ bằng ngón tay vừa nói thành tiếng để xác nhận tình trạng an toàn, thường được sử dụng tại các tuyến đường sắt, nhà máy hay công trường xây dựng ở Nhật Bản. Ví dụ như, “Heremetto yoshi!” (Mũ bảo hiểm, tốt!) “Tebukuro yoshi!” (Găng tay, tốt!) “Kikai teishi yoshi!” (Máy đã dừng, tốt!) “Migi yoshi! Hidari yoshi” (Bên phải, tốt! Bên trái, tốt!) Không chỉ đơn thuần là nhìn bằng mắt, việc kết hợp giữa “chỉ bằng ngón tay” và “đọc thành tiếng” sẽ giúp bạn dễ dàng nâng cao ý thức xác nhận an toàn hơn. 8. Sử dụng đúng cách các trang thiết bị bảo hộ Tùy thuộc vào từng công việc mà có nhiều trang thiết bị bảo hộ khác nhau, chẳng hạn như mũ bảo hiểm, giày an toàn, kính bảo hộ, nút bịt tai, khẩu trang chống bụi, hay thiết bị chống rơi ngã (dây đai an toàn). Đây là những dụng cụ quan trọng để bảo vệ cơ thể của bạn. Bạn tuyệt đối không được suy nghĩ kiểu như "chỉ một lát thôi nên không sao đâu" hay "vì phiền phức nên không dùng cũng được". Ngoài ra, các trang thiết bị bảo hộ chỉ phát huy được tác dụng bảo vệ tối đa khi bạn sử dụng chúng đúng cách. Trường hợp bạn không biết cách sử dụng, hoặc không biết rõ công việc của mình cần những trang bị bảo hộ nào, thì nhất định phải xác nhận lại. 9. Tiếp nhận việc đào tạo an toàn bằng "phương pháp dễ hiểu" Để làm việc an toàn, thì không chỉ nội dung công việc, mà việc hiểu đúng các hướng dẫn và giải thích về an toàn cũng vô cùng quan trọng. 日本語が難しくて分からない場合は、遠慮せず、Nếu tiếng Nhật quá khiến bạn không hiểu, bạn đừng ngần ngại mà đề xuất để được giải thích bằng những phương pháp mà bản thân bạn có thể hiểu rõ nhất, chẳng hạn như Tôi mong rằng sẽ được giải thích bằng tiếng Nhật đơn giản, dễ hiểu. Tôi mong rằng sẽ được giải thích bằng tiếng mẹ đẻ. Tôi mong rằng sẽ được bổ sung phần giải thích bằng hình ảnh hoặc hình minh họa. Tôi mong rằng sẽ được giải thích bằng cách sử dụng máy móc hoặc công cụ thực tế. Việc thực sự hiểu rõ nội dung công việc quan trọng hơn nhiều so với việc chỉ nói "Tôi đã hiểu". Nếu có điều gì chưa hiểu, hãy mạnh dạn nói với công ty rằng: "Xin hãy giải thích dễ hiểu hơn một chút nữa". Bạn hoàn toàn không cần phải e ngại việc này. 10. Tai nạn trên đường đi làm Tai nạn trên đường đi làm, nếu đáp ứng một số điều kiện nhất định, cũng sẽ được công nhận là “một phần của tai nạn lao động” và thuộc đối tượng chi trả của bảo hiểm tai nạn lao động. Để phòng tránh tai nạn trên đường đi làm, điều quan trọng trước hết là phải có đủ thời gian dự phòng. Khi vội vàng, bạn có thể lờ đi đèn tín hiệu hoặc thực hiện những hành động mạo hiểm như băng qua đường trái phép. Khi đi xe đạp, hãy tuân thủ các quy tắc giao thông và chú ý quan sát kỹ xung quanh. Việc vừa đi bộ vừa xem điện thoại, hay vừa điều khiển xe đạp vừa sử dụng điện thoại cũng là hành vi cực kỳ nguy hiểm. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] 6 hành vi vi phạm pháp luật dễ mắc phải khi đi xe đạp|KOKORO 【Biên pháp】 Ra khỏi nhà sớm để có đủ thời gian dự phòng. Tuân thủ đèn tín hiệu và các quy tắc giao thông. Khi đi xe đạp, hãy chú ý quan sát kỹ xung quanh. Không được vừa đi bộ vừa xem điện thoại, hay vừa điều khiển xe đạp vừa sử dụng điện thoại. Đặc biệt chú ý vào những ngày mưa khi đường trơn trượt. 11. Khi xảy ra tai nạn lao động Nếu bạn bị thương trong lúc làm việc hoặc trên đường đi làm, thì đừng cố gượng ép tiếp tục công việc. Cho dù là chấn thương nhỏ, đối với những vết thương xảy ra trong lúc làm việc, trước hết hãy báo ngay cho người phụ trách hoặc cấp trên biết và tiếp nhận các biện pháp sơ cứu cần thiết. Ngay cả khi vết thương có vẻ nhỏ, cơn đau cũng có thể trở nên dữ dội hơn về sau. Ngoài ra, trường hợp bạn bị thương hoặc mắc bệnh do nguyên nhân là công việc, thì có thể được nhận các khoản chi trả từ chế độ bảo hiểm tai nạn lao động. Chính vì vậy, nếu bị thương trong lúc làm việc, nhất định hãy báo cho cấp trên hoặc những người liên quan biết. Chế độ bảo hiểm tai nạn lao động cũng được áp dụng cho cả người lao động nước ngoài. Việc có được công nhận là tai nạn lao động hay không không phải do công ty quyết định, mà do Văn phòng Thanh tra Tiêu chuẩn Lao động (Roudou Kijun Kantokusho) phán quyết. Ngay cả khi bị công ty nói rằng "đây không phải là tai nạn lao động", bạn cũng đừng tự nghĩ rằng mình không thể làm thủ tục đề nghị hưởng chế độ bảo hiểm tai nạn lao động. Công ty không có thẩm quyền quyết định việc này. Nếu có điều gì chưa hiểu về bảo hiểm tai nạn lao động, hãy trao đổi với người phụ trách của công ty, Văn phòng Thanh tra Tiêu chuẩn Lao động, hoặc bộ phận tư vấn dành cho người lao động nước ngoài. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Các loại bảo hiểm tai nạn lao động và cách nhận thanh toán bảo hiểm|KOKORO [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Sách hướng dẫn yêu cầu bồi thường bảo hiểm tai nạn lao động (Đa ngôn ngữ)|Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản 12. Tổng kết ―― Vì sự an toàn hãy "Dừng lại • Hỏi • Xác nhận" Những điều quan trọng để phòng tránh tai nạn không phải là những việc gì quá đặc biệt: Đừng làm việc khi mình chưa hiểu rõ. Nếu cảm thấy nguy hiểm, hãy tạm dừng lại. Nếu không hiểu, nhất định phải hỏi. Trước khi bắt đầu công việc, hãy "kiểm tra an toàn rồi mới làm việc". Hãy tạo cho mình thói quen thực hiện những điều này. Tại nơi làm việc ở Nhật Bản, có thể có những từ ngữ hay quy tắc khó hiểu đối với người nước ngoài. Tuy nhiên, việc "hỏi những điều mình không hiểu" hoàn toàn không phải là điều gì xấu cả. “Dừng lại” → “Hỏi” → “Hiểu rõ rồi mới làm”. Thói quen này sẽ bảo vệ sức khỏe, sự an toàn của chính bản thân bạn và cuộc sống của gia đình bạn. Để có thể làm việc lâu dài và khỏe mạnh tại Nhật Bản, ngay từ hôm nay hãy luôn lưu tâm đến tinh thần “An toàn là trên hết” (Anzen Daiichi). ※ Về các loại bệnh phát sinh từ nguyên nhân công việc (bệnh nghề nghiệp), chúng tôi sẽ giải thích ở bài viết tiếp theo [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Các loại bệnh phát sinh từ nguyên nhân công việc――Bệnh nghề nghiệp người nước ngoài cần biết|KOKORO
  • Thẻ lưu trú quan trọng đến mức nào

    11/08/2026
    By KOKORO (Báo Mainichi; Đơn vị hỗ trợ: Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam, v.v.) Người nước ngoài cư trú tại Nhật Bản trên 3 tháng về nguyên tắc sẽ được cấp "Thẻ lưu trú" (zairyuu kaado). Trên thẻ lưu trú có ghi các thông tin quan trọng như họ tên, ngày tháng năm sinh, quốc tịch/khu vực, tư cách lưu trú, và thời hạn lưu trú của bạn. Để có thể sinh sống một cách an tâm tại Nhật Bản, bạn phải tuân thủ các quy định liên quan đến thẻ lưu trú. Bài viết này sẽ giải thích những quy định cơ bản mà bạn cần biết về thẻ lưu trú. ◆ Nội dung bài viết này ◆ 1. Phải luôn mang theo thẻ lưu trú bên mình 2. Hãy thay đổi địa chỉ trên thẻ lưu trú sau khi chuyển nhà 3. Khi làm mất thẻ lưu trú 4. Không mượn hoặc cho mượn thẻ lưu trú 5. Thẻ lưu trú bị làm giả hoặc bị thay đổi thông tin 6. Khi gặp khó khăn hãy tìm người để thảo luận 7. Tổng kết 1. Phải luôn mang theo thẻ lưu trú bên mình Thẻ lưu trú là loại thẻ rất quan trọng Về nguyên tắc, người nước ngoài sống tại Nhật Bản hơn ba tháng sẽ được cấp thẻ lưu trú. Ví dụ, những người lưu trú tại Nhật Bản theo các diện như "Kĩ năng đặc định (tokutei ginou)", "Thực tập sinh kỹ năng (ginou jisshuu)", "Đào tạo và việc làm (ikusei shuurou)", "Kỹ sư/Chuyên gia Nhân văn/Dịch vụ Quốc tế", "Du học sinh" và "Người phụ thuộc" sẽ được cấp thẻ lưu trú. Trái lại, những người đến Nhật Bản bằng visa "lưu trú ngắn hạn" hoặc những người có thời gian lưu trú (được hiểu là thời gian lưu trú liên tục tại Nhật Bản) từ ba tháng trở xuống sẽ không được cấp thẻ lưu trú. Thẻ lưu trú là một loại thẻ quan trọng chứng minh bạn đang sinh sống hợp pháp tại Nhật Bản. Hơn nữa, bạn có thể nhận được yêu cầu xuất trình thẻ này trong nhiều trường hợp khác nhau, chẳng hạn như khi xin việc, mở tài khoản ngân hàng, ký hợp đồng điện thoại di động hoặc thuê nhà. Hãy luôn luôn mang theo thẻ lưu trú của bạn. Người nước ngoài đã được cấp thẻ lưu trú phải luôn mang theo thẻ này khi ra ngoài. Nếu cảnh sát hoặc nhân viên của Cục quản lý xuất nhập cảnh yêu cầu bạn xuất trình thẻ lưu trú thì bạn phải xuất trình thẻ đó. Ví dụ, khi bạn đang đi trên đường và gặp cảnh sát, bạn có thể bị giữ lại để hỏi chuyện (các câu hỏi nghiệp vụ). Điều này cũng áp dụng tương tự đối với người Nhật. Khi đó, nếu cảnh sát yêu cầu xuất trình thẻ lưu trú thì bạn phải xuất trình thẻ cho họ. Nếu bạn để thẻ lưu trú ở nhà khi ra ngoài và không thể xuất trình khi bị thẩm tra thì bạn đã vi phạm nghĩa vụ pháp lý. Ngoài ra, bản sao hoặc ảnh chụp thẻ lưu trú trên điện thoại thông minh không thể thay thế cho thẻ thật. Bạn phải luôn mang theo thẻ lưu trú bản gốc bên mình. 【Điểm lưu ý】 ・ Khi ra ngoài, hãy nhớ luôn mang theo thẻ lưu trú giống như ví tiền hoặc điện thoại thông minh của bạn. 【Hình phạt】 ・ Nếu người có thẩm quyền như cảnh sát yêu cầu xuất trình thẻ lưu trú mà không xuất trình dù không có lý do chính đáng thì bạn có thể bị phạt tù từ 1 năm trở xuống hoặc bị phạt tiền lên đến 20 vạn Yên. 2. Hãy thay đổi địa chỉ trên thẻ lưu trú sau khi chuyển nhà Khi chuyển nhà và thay đổi địa chỉ, bạn hãy làm thủ tục thay đổi địa chỉ tại văn phòng hành chính cấp quận, thị xã, thành phố, thị trấn hoặc làng (gọi chung là Ủy ban hành chính địa phương) ở nơi ở mới. Lúc đó, nếu bạn mang theo thẻ lưu trú, địa chỉ mới sẽ được ghi vào thẻ lưu trú. Nếu địa chỉ đã thay đổi nhưng bạn vẫn không khai báo, thì có thể bị coi là vi phạm pháp luật. Ngoài ra, các thông báo quan trọng từ Cục quản lý xuất nhập khẩu và lưu trú địa phương cũng có thể không đến được tay bạn. 【Điểm lưu ý】 ・ Sau khi chuyển nhà, hãy làm thủ tục thay đổi địa chỉ càng sớm càng tốt. Khi đó, hãy nộp cả thẻ lưu trú tại Ủy ban hành chính địa phương. 3. Khi làm mất thẻ lưu trú Khi thẻ lưu trú bị mất, bị mất cắp, hoặc bị bẩn, rách đến mức không thể sử dụng được nữa, bạn hãy nộp đơn xin cấp lại tại Cục quản lý xuất nhập cảnh. Nếu bị mất thẻ lưu trú, trước tiên bạn hãy trình báo với cảnh sát. Sau đó, trong vòng 14 ngày kể từ ngày nhận ra mình đã làm mất thẻ, bạn phải nộp đơn xin cấp lại tại Cục quản lý xuất nhập cảnh gần nhất. Bạn không được để mặc như vậy với suy nghĩ rằng "biết đâu lát nữa sẽ tìm thấy". Thẻ lưu trú là một loại thẻ rất quan trọng để bạn sinh sống tại Nhật Bản. Ngay khi nhận ra đã làm mất thẻ, bạn hãy làm thủ tục càng sớm càng tốt. 【Điểm lưu ý】 ・ Khi thẻ lưu trú bị mất hoặc bị mất cắp, về nguyên tắc, bạn phải nộp đơn xin cấp lại trong vòng 14 ngày kể từ ngày biết việc đó. Nếu quá thời hạn này, bạn có thể bị coi là vi phạm pháp luật. 4. Không mượn hoặc cho mượn thẻ lưu trú Tuyệt đối không được cho mượn thẻ lưu trú Thẻ lưu trú là loại thẻ chỉ có chính chủ mới có thể sử dụng. Có thể bạn sẽ gặp trường hợp bị người không có thẻ lưu trú hợp pháp nhờ vả rằng "tôi muốn mượn để dùng khi đi bệnh viện" hoặc "tôi cần mượn vì buổi phỏng vấn xin việc yêu cầu". Tuy nhiên, tuyệt đối không được cho người khác mượn thẻ lưu trú. Việc cho mượn thẻ lưu trú bị pháp luật nghiêm cấm. Dù bạn nghĩ rằng việc đó là để giúp đỡ đối phương, nhưng nếu cho mượn thẻ lưu trú, bạn sẽ trở thành người vi phạm pháp luật. Điều gì sẽ xảy ra nếu bạn cho mượn thẻ lưu trú Nếu người khác sử dụng thẻ lưu trú của bạn, có nguy cơ thẻ này sẽ bị lạm dụng cho nhiều loại vi phạm khác nhau, chẳng hạn như người đó đi làm việc bất hợp pháp, tự ý mở tài khoản ngân hàng bằng tên của bạn hoặc đăng ký điện thoại di động dưới danh nghĩa của bạn. Trong trường hợp đó, chính bạn là người cho mượn thẻ lưu trú cũng sẽ bị cuốn vào những rắc rối lớn. Tất nhiên, việc mượn thẻ lưu trú của người khác cũng là điều không được phép. Ngay cả với những lý do như "chỉ một thời gian ngắn thôi" hay "chỉ cho đến khi tìm được việc làm", bạn cũng không được cầm hoặc sử dụng thẻ lưu trú của người khác. Thẻ lưu trú là một loại thẻ quan trọng mà không ai khác ngoài chính chủ được phép sử dụng. Một số ví dụ thực tế về việc lạm dụng thẻ lưu trú ・ Một người nước ngoài cư trú bất hợp pháp đã nộp bản sao thẻ lưu trú của người quen cho chỗ làm để tiếp tục làm việc tại Nhật Bản. → Cả bản thân người đó và người cho mượn thẻ lưu trú đều đã bị bắt giữ. ・ Một người đã nộp thẻ lưu trú của người khác (hoặc bản sao của thẻ) tại quầy tiếp đón của bệnh viện để phẫu thuật, sau đó rời đi mà không trả chi phí. → Nhiều trường hợp tương tự đã được báo cáo. Trong trường hợp này, người cho mượn thẻ cũng có khả năng bị khép tội. 【Điểm lưu ý】 ・ Dù đối phương là gia đình hay bạn bè thân thiết cũng tuyệt đối không được cho mượn thẻ lưu trú. ・ Ngoài ra, cũng không được mượn hoặc giữ thẻ lưu trú của người khác. 【Hình phạt】 ・Trường hợp cho người khác mượn thẻ lưu trú hoặc sử dụng thẻ lưu trú mang tên người khác, bạn sẽ vi phạm Luật Kiểm soát xuất nhập cảnh và có thể bị phạt tù từ 1 năm trở xuống hoặc bị phạt tiền lên đến 20 vạn Yên. Ngoài ra, bạn cũng có thể bị cưỡng chế trục xuất về nước. 5. Thẻ lưu trú bị làm giả hoặc bị thay đổi thông tin Đôi khi bạn có thể bắt gặp thông tin rao bán thẻ lưu trú giả trên mạng xã hội. "Có cái này là có thể đi làm được" "Giống hệt thẻ thật nên không sao đâu" Bạn tuyệt đối không được tin vào những lời nói như vậy. Việc làm giả thẻ lưu trú đã đành, nhưng ngay cả việc mua, sở hữu, hay sử dụng thẻ lưu trú giả cũng đều là hành vi phạm tội. Ngoài ra, nếu sử dụng thẻ lưu trú giả để đi làm chính thức hoặc làm thêm, bạn không chỉ gây rắc rối cho chính bản thân mình mà còn gây ảnh hưởng rất lớn đến cả công ty đã tuyển dụng bạn. 【Điểm lưu ý】 ・ Mạng xã hội có rất nhiều thông tin sai sự thật. Dù có những lời quảng cáo như "tuyệt đối không bị phát hiện" thì bạn cũng không được tin theo. Tuyệt đối không được đụng vào thẻ lưu trú giả. 6. Khi gặp khó khăn hãy tìm người để thảo luận Việc làm giả, thay đổi thông tin thẻ lưu trú hay sở hữu loại thẻ lưu trú như vậy đều là hành vi phạm tội Tuyệt đối không mua thẻ lưu trú đã bị làm giả hoặc bị thay đổi thông tin. Để không rơi vào hoàn cảnh phải mua loại thẻ đó, bạn hãy thảo luận với các cơ quan hành chính hoặc hiệp hội luật sư trước khi bỏ trốn hay trước khi hết hạn lưu trú. Đối với thực tập sinh kỹ năng, nếu gặp khó khăn, trước tiên hãy thảo luận với cơ quan quản lý (nghiệp đoàn). Nếu vẫn không giải quyết được, bạn hãy gửi tin nhắn cho Cơ quan quản lý thực tập sinh nước ngoài (OTIT). Trang web của OTIT có thể chuyển đổi sang nhiều ngôn ngữ ngay tại trang chủ. Trên trang web của OTIT cũng có trang để bạn gửi tin nhắn bằng tiếng mẹ đẻ. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Trang tư vấn bằng tiếng mẹ đẻ của OTIT Ngay cả khi vấn đề của bạn không được giải quyết trong một lần tư vấn, xin đừng bỏ cuộc hoặc bỏ trốn. Việc tư vấn với một tổ chức khác có thể sẽ hữu ích trong trường hợp này. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Phòng tư vấn thực tập sinh kỹ năng người nước ngoài(Facebook) [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Hội hỗ trợ Tomoiki Nhật - Việt (E-mail) n.tomoiki@gmail.com 7. Tổng kết Thẻ lưu trú là một loại thẻ rất quan trọng để bạn sinh sống và làm việc tại Nhật Bản. Việc tuân thủ các quy định liên quan đến thẻ lưu trú cũng chính là cách để bảo vệ bản thân bạn. Ngay cả trong trường hợp bản thân hay ai đó gặp khó khăn, bạn cũng không được mượn, cho mượn thẻ lưu trú hoặc sử dụng thẻ lưu trú giả. Bởi vì nếu làm những việc như vậy, khả năng cao sẽ cấu thành hành vi phạm tội và bạn cũng phải đối mặt với nguy cơ bị cuốn vào những rắc rối lớn. Bạn không được coi nhẹ các quy định liên quan đến thẻ lưu trú. Nếu không tuân thủ quy định, bạn có thể phải chịu phạt hoặc trở thành đối tượng bị trục xuất cưỡng chế. Ngoài ra, điều này cũng có thể ảnh hưởng đến các thủ tục sau đó như thay đổi tư cách lưu trú hay gia hạn thời hạn lưu trú.
  • Thông tin về rủi ro do thiên tai và các lệnh sơ tán tại Nhật Bản

    10/07/2026
    Những năm gần đây, biến đổi khí hậu đã dẫn đến sự gia tăng lũ lụt và sạt lở đất do mưa lớn. Do đó, những thông tin thời tiết và các lệnh sơ tán thường xuyên được ban hành tại Nhật Bản. Việc hiểu đúng ý nghĩa của những thông tin này và có hành động thích hợp từ sớm là rất quan trọng để bảo vệ tính mạng của bản thân và gia đình. Bài viết này sẽ giới thiệu về nhữn thông tin rủi ro do thiên tai và các lệnh sơ tán này.※ Ảnh trên cùng được lấy từ bản tin NHK (ngày 3 tháng 6 năm 2026). 〈この記事の内容〉 1. Tóm tắt thông tin về những loại thiên tai hiện nay 2. Những khác biệt so với các thông tin về thiên tai trước đây 3. "Dải mưa tuyến tính" là gì? 4. Lệnh sơ tán sẽ được công bố như thế nào? 5. Những trận lũ lụt lớn ở Nhật Bản trong những năm gần đây 6. Tổng kết 1. Tóm tắt thông tin về những loại thiên tai hiện nay Cấp độ cảnh báo Ví dụ về thông tin mới Hành động của cư dân Cấp độ 1 Thông tin cảnh báo sớm Chú ý cập nhật thông tin mới nhất Cấp độ 2 Khuyến cáo Xác nhận quy trình sơ tán Cấp độ 3 Cảnh báo 〇〇 Người cao tuổi v.v nên bắt đầu sơ tán Cấp độ 4 Cảnh báo nguy hiểm 〇〇 Sơ tán tất cả mọi người Cấp độ 5 Cảnh báo đặc biệt nguy hiểm 〇〇 Sử dụng những biện pháp tốt nhất để bảo vệ tính mạng Thông tin về rủi ro do thiên tai mới Vào tháng 5 năm 2026, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản đã sửa đổi hệ thống thông tin thời tiết phòng chống thiên tai. Tên gọi và cấu trúc thông tin đã được sắp xếp lại để giúp người dân dễ dàng hiểu hơn về các nguy cơ do mưa lớn và lũ lụt. Trước đây, các cảnh báo và khuyến cáo của Cơ quan Khí tượng Nhật Bản có nhiều tên gọi khác nhau, chẳng hạn như "cảnh báo mưa lớn" hay "thông tin cảnh báo sạt lở đất", gây khó khăn trong việc hiểu rõ mức độ cần thiết phải sơ tán. Hiện nay, mức độ cảnh báo đã được ghi rõ trong tên của thông báo. Sự khác biệt giữa thông tin về rủi ro thiên tai và thông tin sơ tán Thông tin về nguy cơ thiên tai chủ yếu do Cơ quan Khí tượng Nhật Bản ban hành, trong khi thông tin sơ tán do thị trưởng của mỗi thành phố, thị trấn và làng xã (bao gồm cả thị trưởng của 23 quận ở Tokyo) ban hành. Dựa trên các “cảnh báo nguy hiểm” và thông tin khác, các đô thị sẽ tiến hành đánh giá toàn diện tình hình địa phương và ban hành lệnh sơ tán. Trước đây, cũng có các “khuyến cáo sơ tán”, nhưng hiện nay chỉ ban hành “lệnh sơ tán”. "Lệnh sơ tán" có mang tính bắt buộc không? Về mặt pháp lý thì người dân không có nghĩa vụ phải tuân theo "lệnh sơ tán". Nói cách khác, sẽ không có hình phạt nào đối với việc không sơ tán. "Lệnh sơ tán" do chính quyền địa phương ban hành tại Nhật Bản được coi là lời kêu gọi sơ tán mạnh mẽ từ phía chính quyền Tuy nhiên, vì chính phủ đã phân tích nhiều thông tin khác nhau để xác định sự cần thiết của việc sơ tán, nên việc sơ tán ngay lập tức khi nhận được "lệnh sơ tán" là vô cùng quan trọng. Điều này sẽ giúp bảo vệ sự an toàn của chính bạn. 2. Những khác biệt so với các thông tin về thiên tai trước đây Thiết lập mức cảnh báo mới "Cảnh báo nguy hiểm (Cấp độ 4)" Cho đến năm 2026, hệ thống thông tin rủi ro thiên tai của Cơ quan Khí tượng Nhật Bản bao gồm ba cấp độ: "khuyến cáo", "cảnh báo" và "cảnh báo đặc biệt". Từ tháng 5 năm 2026, một cấp độ mới, cấp 4 "cảnh báo nguy hiểm", đã được đưa vào sử dụng. Ví dụ: Cấp độ 4: Cảnh báo mưa lớn gây nguy hiểm Cấp độ 4: Cảnh báo sạt lở đất gây nguy hiểm Cấp độ 4: Cảnh báo lũ trên sông gây nguy hiểm Theo hệ thống cũ, tên các cảnh báo không được tiêu chuẩn hóa, chẳng hạn như "cảnh báo sạt lở đất gây nguy hiểm", "thông tin nguy cơ lũ lụt" và "cảnh báo đặc biệt mưa lớn", gây khó khăn trong việc xác định “liệu thông tin hiện tại có chỉ ra sự cần thiết phải sơ tán hay không?”. Theo hệ thống hiện hành, mọi thứ được phân loại theo cấp độ cảnh báo từ 1 đến 5, giúp dễ dàng đưa ra các quyết định như “nếu cấp độ cảnh báo là 4 thì mọi người cần phải sơ tán". Mở rộng phạm vi "Cảnh báo đặc biệt (Cấp độ 5)" Đối với “cảnh báo đặc biệt”, trước đây trọng tâm là cảnh báo dành cho mưa lớn, nhưng nay các cảnh báo như “cảnh báo đặc biệt về lũ lụt sông ngòi” hay “cảnh báo đặc biệt về triều cường” đã được thiết lập. “Cảnh báo đặc biệt” được xếp vào cấp độ 5, và một khi cảnh báo này được phát ra thì tình hình đã ở mức cực kỳ nguy hiểm. Lệnh sơ tán cho người dân sẽ được ban hành ở cấp độ 4 "cảnh báo nguy hiểm". Việc sơ tán thường trở nên khó khăn khi cấp độ 5 "cảnh báo đặc biệt" được ban hành. Chúng tôi đặc biệt khuyến nghị bạn nên sơ tán ở giai đoạn "lệnh sơ tán" được ban hành cùng với cấp độ 4 "cảnh báo nguy hiểm". Những thay đổi về thông tin lũ lụt sông ngòi Hệ thống “cảnh báo và khuyến cáo về lũ lụt” trước đây giờ đã được sửa đổi. Đặc biệt, đối với các con sông thuộc diện dự báo lũ lụt, mức độ rủi ro lũ lụt của mỗi con sông hiện được thể hiện trực tiếp hơn. Ví dụ: Cảnh báo lũ trên sông (Cấp độ 3) Cảnh báo lũ trên sông gây nguy hiểm (Cấp độ 4) Cảnh báo đặc biệt về lũ trên sông (Cấp độ 5) 3. "Dải mưa tuyến tính" là gì? Theo bản tin NHK (ngày 3 tháng 6 năm 2026) Định nghĩa về dải mưa tuyến tính "Dải mưa tuyến tính" là hiện tượng mà trong đó các đám mây tích điện (mây dông) hình thành và phát triển liên tiếp, di chuyển qua hoặc lưu lại trong cùng một khu vực, gây ra mưa lớn kéo dài nhiều giờ ở khu vực dọc theo dải mây đó. Do đó, không hề hiếm gặp khi thấy "hàng trăm milimét mưa trong một ngày" hoặc "lượng mưa trong một ngày nhiều hơn lượng mưa của cả một tháng bình thường". Điều này có thể dẫn đến việc xảy ra những thiên tai sau trong một thời gian ngắn: Mực nước sông dâng cao nhanh chóng và gây lũ lụt Sạt lở đất Ngập lụt ở khu vực đô thị Mặc dù có thể dự đoán đường đi của bão ở một mức độ nào đó, nhưng lại rất khó để đưa ra các dự đoán về vị trí và quy mô của các dải mưa tuyến tính. Do đó, việc liên tục kiểm tra thông tin thời tiết mới nhất là rất quan trọng. Nhiều thảm họa do mưa lớn trong những năm gần đây được cho là do các dải mưa tuyến tính này gây ra. Những dự báo và cảnh báo về các dải mưa tuyến tính Trong những năm gần đây, cơ quan Khí tượng Nhật Bản đã và đang cải thiện việc cung cấp thông tin về các dải mưa tuyến tính. Kêu gọi sớm từ trước đó nửa ngày Khi các dự báo nguy cơ xảy ra thiên tai do mưa lớn gia tăng, các thông tin như "có khả năng hình thành dải mưa tuyến tính" sẽ được phát đi từ khoảng 12 giờ trước đó. Thông tin dự báo về dải mưa tuyến tính Nếu các nguy cơ vẫn tiếp tục gia tăng, thì thông báo sẽ được phát đi với nội dung: "Một dải mưa tuyến tính có thể hình thành ở tỉnh 〇〇, khiến cho nguy cơ xảy ra thiên tai do mưa lớn có thể tăng nhanh." Khu vực có nguy cơ cũng được chia nhỏ hơn, khiến cho các thông báo hiện nay chỉ giới hạn ở một vài thành phố thay vì toàn bộ tỉnh. Thông tin hiện tại về dải mưa tuyến tính Sau khi dải mưa tuyến tính được phân tích, thông tin thời gian thực như "Một dải mưa tuyến tính đã hình thành trong khu vực 〇〇" sẽ được công bố. Ở giai đoạn này, nguy cơ cao sẽ xảy ra sạt lở đất, lũ lụt và các thảm họa khác. Cảnh báo mưa lớn đặc biệt Nếu tình hình tiếp tục xấu đi, cảnh báo mưa lớn đặc biệt sẽ được ban hành. Điều này có nghĩa là chúng ta không chỉ đang trải qua một trận mưa "hiếm gặp vài thập kỷ", mà là một "thảm họa chưa từng có" đang cận kề. Tình hình sẽ vô cùng nguy hiểm. Vì khi đã đến giai đoạn này, việc sơ tán thường sẽ gặp rất nhiều khó khăn, nên điều vô cùng quan trọng là phải sơ tán ngay từ giai đoạn “lệnh sơ tán” được ban bố dựa trên các “cảnh báo” thông thường trước đó." Tuy nhiên, nếu bạn không sơ tán và vẫn ở lại khu vực có "cảnh báo đặc biệt", hãy thực hiện các biện pháp tốt nhất có thể để bảo vệ tính mạng của mình (chẳng hạn như di chuyển lên tầng trên của một tòa nhà kiên cố gần đó hoặc đến một nơi an toàn tránh xa vách đá, bờ sông). 4. Lệnh sơ tán sẽ được công bố như thế nào? Thông tin sơ tán có thể được truyền đạt đến người dân bằng cách nào? Lệnh sơ tán được thông báo cho người dân thông qua nhiều phương tiện khác nhau. Ví dụ, các phương pháp sau đây thường được sử dụng: ・ Phát thanh phòng chống thiên tai: Các loa ngoài trời do chính quyền địa phương lắp đặt sẽ phát các thông điệp như: "Cảnh báo cấp 4, lệnh sơ tán đã được ban hành. Cư dân khu vực 〇〇 cần sơ tán ngay lập tức." ・ Tin nhắn cảnh báo khẩn cấp (Area Mail): Tin nhắn này sẽ được gửi đồng loạt đến các điện thoại di động có mặt trong khu vực bị ảnh hưởng. Đặc điểm của nó là không cần đăng ký, không cần địa chỉ email và sẽ phát ra âm thanh cảnh báo rất lớn. Ví dụ, cùng lúc tiếng chuông lớn vang lên trên điện thoại, các thông tin như 「Thành phố 〇〇 Mức độ cảnh báo 4 Lệnh sơ tán Hãy lập tức sơ tán khỏi những nơi nguy hiểm」 sẽ được hiển thị. Tin nhắn này không chỉ gửi đến người dân địa phương mà còn đến cả những người đang lưu trú tại khu vực đó. Tuy nhiên, vì thông tin thường được gửi bằng tiếng Nhật, nên các bạn hãy chủ động học trước các thuật ngữ cơ bản về thiên tai hàng ngày. ・ Truyền hình・Phát thanh radio ・ Mạng internet ・ Ứng dụng phòng chống thiên tai:Dưới đây là các ví dụ cụ thể. ・ SNS (Mạng xã hội): Các quận, thị trấn, thành phố cũng phát đi thông tin qua X, Facebook, LINE, v.v. Nội dung bao gồm 「Lệnh sơ tán」, 「Mở cửa nơi sơ tán」, 「Thông tin về sông ngòi」, 「Ngập lụt đường xá」. Mặt khác, vì trên mạng xã hội cũng xuất hiện cả thông tin sai lệch (như tin giả), nên việc kiểm tra các tài khoản chính thức của chính quyền địa phương hoặc các cơ quan công quyền là vô cùng quan trọng. ・ Đội cứu hỏa・Xe cứu hỏa・Xe công tác tuyên truyền Các công cụ giúp thu thập thông tin khi có thiên tai Các công cụ thu thập thông tin về thiên tai bao gồm tin tức truyền hình và phát thanh radio, trang web của chính quyền, email cảnh báo khẩn cấp và area mail (thông báo có âm thanh lớn) nhận được trên điện thoại di động. Các trang web thông tin thiên tai dành cho người nước ngoài [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Cổng thông tin phòng chống thiên tai của Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng, Giao thông vận tải và Du lịch (đa ngôn ngữ)※ Cổng thông tin này cung cấp quyền truy cập vào nhiều thông tin về thiên tai. Bạn cũng có thể truy cập thông tin sơ tán từ các chính quyền địa phương thông qua trang web này. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Thông tin về thiên tai từ Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (đa ngôn ngữ) [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Cổng thông tin Bản đồ rủi ro - Hazard Map Ứng dụng phòng chống thiên tai dành cho người nước ngoài (trên điện thoại di động) ・ Safety Tips: Cung cấp thông tin bằng nhiều ngôn ngữ về thiên tai như động đất, sóng thần, bão; thông tin sơ tán. ・ NHK WORLD-JAPAN: Cung cấp tin tức thường nhật và thông tin về thiên tai bằng nhiều ngôn ngữ. Công tác chuẩn bị hàng ngày và quá trình sơ tán thực tế Công tác chuẩn bị hang ngày Để biết thêm thông tin về các công tác chuẩn bị hàng ngày như "tích trữ" và "bộ dụng cụ sinh tồn khẩn cấp", vui lòng tham khảo bài viết bên dưới. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Các kiến thức cơ bản và cách thu thập thông tin phòng chống thiên tai dành cho người nước ngoài|KOKORO Đến nơi sơ tán không phải là hình thức "sơ tán" duy nhất. "Sơ tán" không chỉ đơn thuần là việc đến nơi sơ tán. Sơ tán có nghĩa là di chuyển từ nơi nguy hiểm đến nơi an toàn. Việc di chuyển đến nơi an toàn như nơi sơ tán, nhà người thân hoặc bạn bè, vùng đất cao hơn, khách sạn hoặc trung tâm cộng đồng đều được coi là "sơ tán". Hãy suy nghĩ trước về nơi bạn sẽ sơ tán trong trường hợp xảy ra thảm họa. Hơn nữa, việc sơ tán vào ban đêm hoặc khi trời mưa lớn rất khó khăn. Do đó, ngay cả trước khi có “lệnh sơ tán”, hãy tự mình sơ tán từ sớm nếu bạn cảm thấy mình đang gặp nguy hiểm. 5. Những trận lũ lụt lớn ở Nhật Bản trong những năm gần đây Mưa lớn ở khu vực tây Nhật Bản(Ảnh chụp tháng 7 năm 2018) Tính đến năm 2026, thì sau đây là một số trận lũ lớn đã xảy ra trong giai đoạn 10 năm (2015-2024). ① Bão ở đông Nhật Bản năm 2019 (Cơn bão số 19) Thiệt hại do mưa lũ gây ra: Khoảng 2,15 nghìn tỷ yên Số người chết và mất tích: Hơn 100 người Vỡ đê: Khoảng 140 vị trí Số lượng nhà cửa bị hư hại: Khoảng 80.000 căn Diện tích bị ngập lụt: Khoảng hơn 20.000 ha Sông Chikuma, sông Abukuma, sông Tama và các sông khác đã tràn bờ, gây ra thiệt hại do lũ lụt lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê. ② Mưa lớn ở tây Nhật Bản năm 2018(Mưa lớn tháng 7 năm Heisei 30) Thiệt hại mưa lũ gây ra: Uớc tính khoảng 1,2 nghìn tỷ yên. Số người chết và mất tích: Hơn 250 người Các khu vực bị ảnh hưởng bởi thiên tai: Hơn 14 tỉnh Rác thải sau thiên tai: Khoảng 2 triệu tấn Gây thiệt hại nặng nề, chủ yếu ở thị trấn Mabi của tỉnh Okayama, tỉnh Hiroshima và tỉnh Ehime. Đây là một trong những thảm họa mưa lớn tồi tệ nhất thời Heisei. ③ Mưa lớn ở bán đảo Noto năm 2024・Cơn bão số 10 Thiệt hại do mưa lũ gây ra: Khoảng 770 tỷ yên Số người chết và mất tích: Khoảng 20 người Các tỉnh Ishikawa và Yamagata ghi nhận thiệt hại lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê. Các khu vực bị ảnh hưởng trực tiếp vẫn đang trong quá trình phục hồi sau trận động đất ở bán đảo Noto. ④ Mưa lớn mùa mưa năm 2023・Trận mưa lớn ở Akita Thiệt hại do mưa lũ gây ra: Tổng cộng khoảng 710 tỷ yên (trong đó tỉnh Akita: khoảng 159 tỷ yên, tỉnh Fukuoka: khoảng 67 tỷ yên, tỉnh Wakayama: khoảng 56 tỷ yên) Lũ lụt quy mô lớn ở trung tâm thành phố Akita ⑤ Mưa lớn vào tháng 7 năm 2020 (Mưa lớn ở Kumamoto) Thiệt hại do mưa lũ gây ra: Khoảng 650 tỷ yên (trong đó tỉnh Kumamoto: khoảng 317 tỷ yên) Số người chết và mất tích: Hơn 80 người 961 vụ sạt lở đất tại 37 tỉnh thành Lũ lụt quy mô lớn tại lưu vực sông Kuma. Thiệt hại nghiêm trọng tại thành phố Hitoyoshi, làng Kuma và các khu vực khác. ⑥ Bão số 10 năm 2016・Mưa lớn ở Hokkaido Thiệt hại do mưa lũ gây ra: Khoảng 466 tỷ yên Các tòa nhà bị hư hại: Khoảng 16.000 tòa nhà Diện tích ngập lụt: Khoảng 10.000 ha Khoảng 70% thiệt hại xảy ra ở tỉnh Iwate và Hokkaido. Mưa lớn chưa từng có trong lịch sử đã đổ xuống Hokkaido và Tohoku. ⑦ Mưa lớn năm 2021, năm Reiwa thứ 3. Thiệt hại do mưa lũ gây ra: Khoảng 360 tỷ yên (Tỉnh Saga: khoảng 65 tỷ yên, Tỉnh Fukuoka: khoảng 52 tỷ yên, Tỉnh Hiroshima: khoảng 42 tỷ yên) Số người chết và mất tích: Khoảng 30 người Sạt lở đất xảy ra ở Atami 6. Tổng kết Bản tin NHK(ngày 3 tháng 6 năm 2026) Ba điểm quan trọng để bảo vệ tính mạng của bạn khỏi thiên tai. Kiểm tra thông tin thời tiết mỗi ngày. Bắt đầu sơ tán khi có cảnh báo cấp độ 4. Nếu có lệnh sơ tán, hãy di chuyển đến nơi an toàn ngay lập tức. Tại Nhật Bản, thiên tai không phải là chuyện hiếm gặp, chúng xảy ra gần như hàng năm. Điều quan trọng là phải chuẩn bị kỹ lưỡng bằng cách thường xuyên tìm kiếm các địa điểm sơ tán (như nơi trú ẩn công cộng hoặc nhà của người thân, bạn bè) và chuẩn bị bộ dụng cụ khẩn cấp mang theo trong trường hợp khẩn cấp. Hơn nữa, khi dự báo có mưa lớn hoặc bão, hãy thường xuyên kiểm tra thông tin thời tiết và hành động kịp thời nếu có nguy cơ xảy ra thiên tai. Trong trường hợp xảy ra thảm họa, đừng nghĩ "mọi thứ vẫn ổn", mà hãy sơ tán càng sớm càng tốt; đây là hành động quan trọng nhất để cứu lấy mạng sống của bạn.

Trang web hỗ trợ du học sinh, thực tập sinh kỹ năng, kỹ sư

[Được hỗ trợ bởi Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam]

  • Nhật Bản OK–Việt Nam DAME_03: Ăn trứng sống?

     Bạn cảm thấy thế nào khi lần đầu tiên nhìn thấy người Nhật ăn trứng sống? Nó có làm bạn cảm thấy ngạc nhiên không? Tôi thì đã vô cùng bất ngờ. Tại sao người Nhật ăn trứng sống như bình thường nhỉ? Liệu có ảnh hưởng gì đến sức khỏe, và có đảm bảo về sinh và ngon miệng không nhỉ?  Tôi đã luôn tự hỏi làm thế nào người Nhật ăn trứng sống một cách bình thường đến vậy.  Ở Việt Nam lý do không ăn trứng sống đó là sự lo ngại về nguy cơ ngộ độc thực phẩm, nhưng lý do chính là từ xưa đến nay người Việt không có thói quen ăn thức ăn tươi sống, những thức ăn chưa được đun chín, và đương nhiên trứng sống cũng không ngoại lệ. Tôi là người đặc biệt thích trứng luộc, và tôi nghĩ là không chỉ tôi mà các bạn cũng như nhiều người thích trứng luộc giống mình, Mặc dù tôi rất yêu văn hóa Nhật Bản, nhưng tôi đã nghĩ rằng mình sẽ không ăn được trứng sống như những người Nhật bản.   Cho đến một ngày nọ….khi tôi đi dự tiệc với một người bạn Nhật của mình, cách nhìn của tôi đã thay đổi. Sau khi nhìn thấy một trong những người Nhật tham gia buổi tiệc đã ăn trứng sống một cách rất ngon, tôi đã tự hỏi tại sao mình không can đảm ăn thử trứng sống dù chỉ một lần. Tôi đã lấy hết can đảm để chinh phục món ăn này. Thật sự nó ngon hơn tôi từng tưởng tượng nhiều. Sau tất cả, tôi thật sự hạnh phúc khi chiến thắng nỗi sợ trứng sống, điều mà tôi đã chưa từng nghĩ đến trước đó! Còn bạn thì sao? Tại sao bạn không thử một lần ăn trứng sống khi bạn đang sở hữu chúng ? Có những điều thú vị mà chỉ bạn mới có thể cảm nhận được, và tôi chắc chắn rằng chúng sẽ ngon hơn nhiều so với những gì bạn nghĩ!

    11/12/2019

  • Việt Nam OK – Nhật Bản DAME_02: Điểm cần chú ý khi chụp ảnh và công khai trên mạng

     Mùa hè này, mình và ông bạn người Nhật chung công ty đã cùng đi phượt với nhau từ Tokyo đến bán đảo Izu. Và địa điểm hẹn nhau lần này là trạm dừng chân Ebina, nếu ai hay đi đường cao tốc sẽ biết đến trạm nghỉ này. Chẳng giấu gì các bạn, ngoài đam mê xe pháo ra mình còn khoái chụp ảnh nữa. Mình rất thích chụp con gái xinh và bọn con nít dễ thương, cho dù ảnh mình chụp không thực sự xuất sắc cho lắm. Vì đến sớm hơn một chút, nên trong lúc chờ anh bạn kia đến mình lôi máy ảnh ra, làm sương sương vài chục nháy...Vừa mới gặp bạn kia, mình lôi luôn ra chỗ bàn cà phê để bàn về lộ trình, cũng như là cho xem ảnh mấy em xinh tươi mình mới chụp được. Thề là quả đấy rất bực mình, đã không tán thưởng thì thôi, cu cậu còn mắng mình vài câu, kêu bên này chụp mà không xin phép là không được, có ngày vào tù đấy ông. Định bụng là kệ ông ý kiến ý cò, mình chụp kệ mình, lần sau không cho xem nữa. Nghĩ thì nghĩ thế thôi, chứ hôm đấy về lữ quán cũng lôi di động ra tìm hiểu một chút về vụ này, té ra là Nhật Bản khá là quyết liệt trong chuyện này thật. Sau đây mình xin chia sẻ một số thứ liên quan đến vấn đề này mà mình cho là hữu ích cho các tay nháy đang tác nghiệp tại Nhật Bản.  Đọc đến đây sẽ có nhiều bạn thắc mắc, tại Việt Nam chụp ảnh con-anh-chị-em-bạn-dì nhà người ta không xin phép cũng được hử. Dĩ nhiên là KHÔNG. Trong pháp luật Việt Nam, cá nhân có quyền sở hữu hình ảnh cá nhân của mình. Không ai có quyền chụp ảnh người khác khi không có sự đồng ý của họ, cũng như là sử dụng hình ảnh đấy đăng lên mạng xã hội, website dù là có mục đích thương mại hay không.  Tuy nhiên mình nghĩ đa số người Việt Nam chúng ta không có mấy quan tâm đến vấn đề này. Có khá nhiều người đăng ảnh người khác lên các phương tiện thông tin đại chúng rất thoải mái. Ảnh người công nhân đang làm việc, những cô gái xinh xắn, những đứa trẻ dễ thương…cứ vô tư chụp và hầu hết đều không có bất cứ vấn đề lớn nào xảy ra. Ngược lại, nhiều khi hướng máy ảnh về phía các nhân vật trên, ta còn thấy họ vui vẻ tạo dáng cho mình chụp. Tại Nhật Bản thì ngược lại hoàn toàn, bạn có thể bị khởi kiện vì xâm phạm quyền bảo vệ hình ảnh cá nhân. Trong thực tế, đã có trường hợp số tiền phạt lên đến 10 triệu yên.  Vậy, quyền hình ảnh cá nhân là gì? Làm sao để tránh vi phạm quyền này? Theo mình nghiên cứu thì quyền hình ảnh cá nhân là quyền bảo vệ hình ảnh, dung mạo của mình, nghiêm cấm các hành vi chụp ảnh và đăng lên các phương tiện truyền thông đại chúng từ người khác. Tức là, các bạn phải xin phép một cách đường hoàng khi chụp ảnh, trong trường hợp người bị chụp là nhân vật chính hay có khuôn mặt nhân vật thể hiện rõ ràng trong bức ảnh. Trong lúc mở lời nên nói rõ mục đích sử dụng cũng như chắc chắn là bạn nhận được sự cho phép trước khi chụp.  Nguyên tắc thì như thế. Tuy nhiên vẫn có những trường hợp mà có thể du di một chút được. Cụ thể là khi chụp ảnh phong cảnh, chắc không ít lần bạn gặp tình huống kiểu gì cũng dính người vào bức ảnh của mình. Trong trường hợp này, từ khoá là làm sao để cho những nhân vật phụ này có vào trong bức ảnh cũng không xác định rõ ràng là ai thì OK. Có thể chụp ở khoảng cách xa để cho sự hiện diện của họ là thực sự không đáng để ý, cũng có thể mở khẩu lớn để làm mỏng đi độ sau của trường ảnh…Đấy là một trong hai cách để né luật của mình.  Ngoài ra, mình cũng thấy nhiều bạn post hình đồ ăn thức uống của các cửa hàng lên Facebook hay Instagram. Về cơ bản thì đồ ăn, đồ uống không có dính quyền hình ảnh cá nhân nên không có vấn đề gì. Tuy nhiên có một số cửa hàng họ cấm quay phim chụp ảnh cho nên cứ hỏi nhân viên một câu cho nó chắc nhé.  Bởi vậy, khi các bạn chụp ảnh, quay phim người lạ, đặc biệt ở Nhật, thì nên xin phép họ. Trong cửa hàng, quán ăn thì nên hỏi qua nhân viên trong quán. Tại Nhật Bản, mình biết có rất nhiều tay máy hàng "xịn" người Việt Nam, nhưng mình không chắc bao nhiêu trong số các bạn ấy đã tìm hiểu về quyền hình ảnh cá nhân. Mong các bạn chịu khó để ý một tí để có những hành trình nhiếp ảnh vui vẻ, bổ ích và đặc biệt là không xảy ra sự cố đáng tiếc về luật pháp nào.

    20/11/2019

  • Việt Nam OK – Nhật Bản DAME_01: Những từ ngữ được cho là quấy rối tình dục (セクハラ)

    VAIJ Nguyễn Trọng Dũng      Trong khoảng thời gian 10 năm kể từ khi tôi đến với Nhật Bản, khi còn là một sinh viên tôi đã làm rất nhiều công việc khác nhau, trong đó có cả những công việc bán thời gian. Nhưng dạo gần đây trong công việc có nhiều thứ đã khiến tôi rất ngạc nhiên. Đó là khi tôi nói chuyện với một nhân viên nữ. Trong cuộc trò chuyện tôi đã vô tình nói nói với chị ấy là "Tôi thấy gần đây chị tăng cân thì phải!" thì mọi người nói với tôi "Câu nói đó bị coi là quấy rối tình dục."      Có phải như vậy không? Tôi tự hỏi làm những điều gì sẽ bị gọi là quấy rối tình dục. Sau đó tôi đã được giải thích rằng khi nói về cân nặng, tuổi tác, hoặc động chạm vào cơ thể, v.v.. nhưng ở Việt Nam những điều này được cho là ngôn ngữ giao tiếp hàng ngày. Trong khoảng thời gian sinh viên đó, khi cùng nhau làm thêm tôi đã từng khen một bạn nữ là trẻ và dễ thương, nhưng ngay sau đó tôi đã được cảnh báo.     Ở Việt Nam, cách xưng hô phụ thuộc vào độ tuổi của đối phương. Ngôn ngữ để sử dụng khi gọi đối phương cũng sẽ khác nhau tùy thuộc vào việc người đó già hay trẻ hơn mình. Vì vậy, ngay cả khi gặp nhau lần đầu tiên bạn cũng có thể tự điều chỉnh một cách hợp lý để đảm bảo cách xưng hô rõ ràng trong mối quan hệ giữa bạn và người khác. Hay khi bạn bày tỏ cảm xúc của mình về ngoại hình, điều đó cũng sẽ không khiến đối phương cảm thấy khó chịu.       Tuy nhiên, Việt Nam trong những năm gần đây, ở những nơi quy định về ngôn ngữ giao tiếp giữa nam và nữ, bộ quy tắc ứng xử về quấy rối tình dục tại nơi làm việc cũng đã được công bố. Có khoảng 6 mục mô tả những hành vi được cho là quấy rối tình dục. Trong tương lai, liệu Việt Nam có trở thành một quốc gia nơi mà bất cứ hành vi nào cũng có thể trở nên nghiêm trọng như Nhật Bản không? Hiện nay, tại nơi tôi đang làm việc tôi cũng phải cẩn thận hơn với việc sử dụng ngôn từ sao cho phù hợp. Đôi lúc tôi cảm thấy ngột ngạt, khó chịu khi những câu nói của mình cứ phải dè chừng, không tự nhiên hoặc không đúng theo định nghĩa chung về quấy rối tình dục. 

    01/11/2019

  • Osechi ryori – Món ăn truyền thống trong ngày Tết của Nhật Bản

    【Collaboration blog】 Sắp đến Tết tây (1/1) rồi các bạn nhỉ? Đã từ lâu, người Nhật chỉ đón Tết Dương lịch, những món ăn truyền thống mà các gia đình người Nhật ăn trong dịp này được gọi là “Osechi ryori” (gọi tắt là Osechi). Osechi gồm rất nhiều loại, mỗi món ăn trong đó lại mang theo những ý nghĩa riêng và gửi gắm nhiều tâm nguyện khác nhau. Trong bài viết này, mình sẽ giới thiệu những món tiêu biểu trong Osechi nhé. Hiện nay mình đang học cao học tại Đại học Osaka, mình đã được trải nghiệm 2 cái Tết tại Nhật rồi đấy. Tết đầu tiên mình được một bạn người Nhật mời đến nhà riêng, mình được cùng gia đình bạn đó thưởng thức rất nhiều loại Osechi ngon và đẹp mắt. Mình rất muốn giới thiệu để các bạn cũng biết về những món ngon này. Osechi ryori là gì Hộp Jubako đựng osechi ryori Osechi ryori là những món ăn truyền thống mà người Nhật thường ăn vào dịp tết, đây đều là những món hơi xa xỉ một chút. Trước đây, người Nhật thường tự tay làm những món này, nhưng hiện nay thì nhiều gia đình mua Osechi làm sẵn tại siêu thị hoặc đặt trên mạng. Họ mua hầu hết các món chính và tự làm những món phụ. Osechi ryori thường được đựng trong Jubako. Jubako là một chiếc hộp có nhiều tầng, khi chưa thưởng thức các món trong đó thì các tầng hộp được xếp chồng lên nhau, ở tầng trên cùng sẽ có nắp đậy. Chiếc Jubako này cũng có ý nghĩa riêng của nó, đó là “hạnh phúc chồng hạnh phúc”. Trước đây, hộp thường có 5 tầng nhưng những năm trở lại đây, hộp 2, 3 tầng khá phổ biến. “Đặc sản về Osechi” trên trang bán hàng online Rakuten ichiba Sau khi đón Tết đầu tiên ở Nhật cùng gia đình bạn, mình trở về nhà và thử tìm hiểu trên mạng về giá của Osechi thì thấy rất bất ngờ vì giá một hộp khá cao. Những bạn thực tập sinh và du học sinh như mình khó có thể mua Osechi với mức giá đó, nhưng nếu nhiều người cùng mua và chia nhau thì cũng có thể mua được nhỉ. Ý nghĩa và nguồn gốc của Osechi Osechi ryori vốn bắt nguồn từ “Osechiku”, đây là những món ăn được dâng lên các vị thần trong ngày đầu năm mới và 5 ngày tiết khí khác. Phong tục làm đồ cúng để dâng lên thần linh vào các ngày Sechiku (sechinichi) được lan rộng ra cả tầng lớp thường dân, mọi người chuẩn bị những bữa ăn thịnh soạn và xa xỉ trong ngày đầu năm mới - ngày quan trọng nhất năm và cả các ngày sechinichi, sau đó cùng nhau thưởng thức những món ăn này. Hơn thế, để những người phụ nữ làm nội trợ quanh năm có thời gian nghỉ tết, Osechi bao gồm rất nhiều món ăn có hương vị đậm đà lại dễ bảo quản. Ý nghĩa được gửi gắm trong từng nguyên liệu và món ăn Đặc trưng của Osechi ryori là sự đa dạng về chủng loại. Hơn thế nữa, mỗi món ăn và nguyên liệu trong đó lại ẩn chứa một ý nghĩa riêng. Chúng mình cùng xem đó là những ý nghĩa gì nhé. Kuromame (Đậu đen) Đây là món đậu nành đen ninh nhừ với đường. Ở Nhật có cách nói “mame ni hataraku” để chỉ việc làm việc không ngừng, chăm chỉ, tận tụy với công việc. Món Kuromame này gửi gắm tâm nguyện “có một năm khỏe mạnh để có thể lao động và cống hiến”. Thêm vào đó, trước đây, ở Nhật Bản có rất nhiều người làm việc ngoài trời, món ăn này cũng gửi gắm thêm một điều nữa, đó là “mong có nhiều sức khoẻ để chăm chỉ làm việc đến mức da bị sạm đen vì nắng”. Kazunoko Kazunoko là món trứng cá trích ngâm gia vị. Mỗi miếng trứng cá có rất nhiều trứng nhỏ, tượng trưng cho “con cháu đề huề”. Khi ăn món này bạn sẽ thấy trứng cá rất giòn và có tiếng tách tách. Tazukuri = Gomame Đây là món cá cơm khô được xào trên chảo với xì dầu, đường, mirin. Món này được rất nhiều trẻ em yêu thích. Trước đây, cá cơm khô được dùng như là một loại phân bón cao cấp cho đồng ruộng, vì lẽ đó nên nó có tên gọi là “tazukuri” bởi nó là cá làm tốt đất trên ruộng lúa. Với mong ước mùa màng bội thu, món này được đưa vào Osechi ryori. Một số vùng gọi món này là “Gomame”. Tataki gobo Rễ ngưu bàng (gobou) có nhiều sợi và khá khó cắt nên sau khi luộc chín, bạn sẽ làm dập ngưu bàng bằng mặt trên của con dao hoặc một cây cán bột, rồi tách các sớ ngưu bàng ra và cắt theo chiều dọc thành các đoạn khoảng 4-5 cm. Sau đó, trộn rễ đã được cắt với mè đã nêm sẵn gia vị. Cách chế biến theo kiểu đập rồi tách ra như thế này được cho là một hình thức “kaiun” (khai vận). Thêm vào đó, cây ngưu bàng có rễ đâm sâu xuống lòng đất nên người Nhật cũng gửi gắm vào đây mong ước có một nền tảng vững chắc để phát triển phồn vinh. Iwai zakana sanshu Mình đã giới thiệu với các bạn 4 món, đó là “Kuromame”, “Kazunoko”, “Tazukuri (Gomame)”, “Tataki gobo). Đây là những món tiêu biểu nhất để ăn mừng trong các dịp đặc biệt và trong này có những món được gọi là “Iwai zakana sanshu” của vùng Kanto và Kansai. “Iwai zakana sanshu” là 3 món không thể thiếu trong Osechi ryori, mỗi vùng lại có một cách lựa chọn khác nhau đấy. Iwai zakana sanshu của vùng Kanto = Kuromame, Kazukono, Tazukuri Iwai zakana sanshu của vùng Kansai = Kuromame, Kazukono, Tataki gobo Kohaku kamaboko Màu đỏ thể hiện cho “sự hạnh phúc”, “trừ tà ma”, màu trắng thể hiện cho “sự thiêng liêng”, “thanh sạch”. Ngoài ra, miếng kamaboko được cắt ra sẽ có hình dáng giống như “mặt trời mọc” vì là nửa hình tròn. Hình ảnh “mặt trời mọc” tượng trưng cho động lực và hi vọng. Hai sắc đỏ và trắng cũng rất đẹp mắt và làm cho hộp Osechi trở nên đa sắc màu nên Kouhaku kamaboko thường được xuất hiện trong Osechi ryori. Buri no yakimono Buri - cá cam là một loài cá có rất nhiều tên gọi tuỳ theo mức độ to nhỏ trong các giai đoạn phát triển. Nó còn được gọi là “Shusse uo”. Đây là món ăn điển hình trong Osechi, nó như là một “món duyên khởi” để cầu cho công việc hanh thông, sự nghiệp thăng tiến. Cá cam nướng ăn cùng cơm trắng rất ngon. ◆ Các tên gọi của Buri (tuỳ theo vùng) Vùng Kanto = Wakashi → Inada → Warasa → Buri Vùng Kansai = Tsubasu → Hamachi → Mejiro → Buri Vùng Hokuriku = Tsubaiso → Fukuragi → Gando → Buri Kouhaku namasu Đây là món củ cải, cà rốt thái chỉ bóp muối, trộn dấm và đường. Ở Nhật, sắc hồng trắng của món này thể hiện sự hạnh phúc, đủ đầy. Konbu maki Konbu còn có cách phát âm khác là “Kobu”, đây là món ăn tốt cho “việc duyên khởi” vì kobu nằm trong từ “yorokobu” (nghĩa là hoan hỷ, vui mừng). Các loại cá như cá trích, cá thu đao sẽ được cuốn trong lá konbu này. Trên đây, mình đã giới thiệu với các bạn ý nghĩa của các món ăn tiêu biểu rồi đấy. Osechi ryori được bán bên ngoài thường đính kèm theo danh sách món ăn, nếu bạn muốn hiểu thêm về món nào đó thì hãy thử tìm thêm thông tin nhé! Ozoni Món canh ăn cùng với Osechi trong dịp Tết được gọi là “Ozoni”. Trong canh này có một miếng bánh dày (mochi) đấy. Tuỳ theo từng vùng, từng nhà, canh Ozoni còn được gọi là “Suimono” hay “Shiromiso no misoshiru”. Ngoài ra, ở tỉnh Kagawa, trong miếng bánh dày còn có nhân ngọt. Tổng kết Trong bài viết này, mình đã giới thiệu với các bạn những món ăn và ý nghĩa của từng món có trong Osechi, tiêu biểu nhất là “Kuromame”, “Kazunoko”, “Tazukuri (Gomame)”, “Tataki gobo”, và cả canh ăn kèm Ozoni nữa. Nhân đây mình xin kể thêm, trong lần đến nhà bạn người Nhật để thưởng thức Osechi, món mình ăn nhiều nhất là “Kuromame”. Món này ngọt hơn cả chè đậu đen của Việt Nam đấy. Kazunoko, tôm và các món hải sản khác cũng rất ngon, nhưng mình cảm thấy các món này đều “hơi ngọt quá”. Thế nhưng, nếu ăn cùng với nộm củ cải cà rốt chua (Kouhaku namasu) để đổi vị thì khá là hợp nhé. Hơn nữa, mình còn có một phát hiện khá thú vị. Đấy là trong danh sách món ăn trong Osechi có cả các món thịt nguội. Mình nghĩ trong Osechi trước đây không có thịt nguội, các món ăn truyền thống cũng dần dần thay đổi theo thời gian nhỉ! Hi vọng các bạn cũng sẽ có cơ hội được thưởng thức Osechi ryori của Nhật!

    21/12/2021

  • Tết Nhật – Tết Việt giống và khác nhau thế nào?

    Cái Tết đã tạm biệt người Nhật được hơn một tháng và sắp “hạ cánh” xuống Việt Nam. Nhân dịp này, cùng tìm hiểu xem người Nhật và người Việt đón Tết có những điểm gì giống và khác nhau nhé. Giống nhau Tết luôn là dịp để chúng ta tưởng nhớ những người thân đã mãi mãi đi xa. Nét đẹp văn hóa này tồn tại trong cả cuộc sống của người Việt lẫn người Nhật. Người Nhật cũng quây quần bên mâm cơm gia đình vào buổi tối cuối cùng trong năm. Tuy nhiên, nếu bữa cơm tất niên của người Việt thường rất phong phú trong thực đơn thì món ăn phổ biến nhất ở Nhật ngày giao thừa là mỳ trường thọ (toshikoshi soba). Tên của món ăn đã quá đủ để miêu tả về ý nghĩa của nó rồi. Nhật Bản cũng có truyền thống mừng tuổi, cũng cúng bái, đi chùa đi đền thần đạo vào mùng 1, xin quẻ đầu năm, ăn một số món ăn truyền thống mang ý nghĩa may mắn vào dịp Tết như đậu đen ngào đường hay củ sen hầm. Tiện đây cũng xin được giải thích tại sao người Nhật lại ăn củ sen hầm vào mùng 1: Món ăn này mang ý nghĩa “nhìn thấy tương lai tươi sáng” do củ sen có lỗ và tiếng Nhật coi việc nhìn qua lỗ trên củ sen tương ứng với từ “Mitooshi” - nghĩa là nhìn thấu được tương lai. Món trứng cá Kazunoko cũng khá phổ biến vào dịp đầu năm với mong muốn có con đàn cháu đống. Xếp hàng đi lễ đền Thần đạo ngày Tết ở Nhật Mỳ Toshikoshi soba Có rất nhiều người Việt tôi gặp từng đùa rằng, Táo quân là điều khiến Tết Việt độc nhất vô nhị trên khắp thế giới. Vậy thì nhầm rồi. Ở Nhật, vào đêm giao thừa cũng có một chương trình truyền hình ca nhạc tên là Kouhaku Uta Gassen, mô típ giống hệt như táo quân ở Việt Nam. Khác nhau Tết ở Việt Nam thường kéo theo sự đông lên bất thường ở các thành phố lớn do người dân đổ xô đi mua sắm, nhiều cơ quan ở các tỉnh lên thành phố để họp tổng kết, liên hoan, biếu xén. Tham gia giao thông vào những ngày cận Tết ở Hà Nội hoặc thành phố Hồ Chí Minh là cơn ác mộng đối với mọi người. Ở Nhật thì sự đông lên chỉ diễn ra ở một số địa điểm nhất định, không ảnh hưởng gì đến cuộc sống thường ngày của người dân. Người Nhật có tập quán biếu quà cuối năm (oseibo), thường được gửi qua dịch vụ chuyển phát nên các quầy bán quà tặng cuối năm thường rất đông khách, và dịch vụ chuyển phát cũng rất bận rộn. Ngoài ra thì một số ga tàu lớn cũng đông hơn bình thường. Mặc dù vậy sự gia tăng về số lượng người ở các địa điểm này diễn ra rất trật tự, ngăn nắp nên hầu như không có những lời than thở kiểu “do Tết mà ra”. Cầu Thê Húc ngày 1 Tết Nói tới chuyện sắm Tết cũng có sự khác biệt rất lớn giữa Việt và Nhật. Người Việt, đặc biệt là các tỉnh thành phố ngoài Bắc, coi Tết là ngày lễ quan trọng nhất năm nên mức độ mua sắm, trang hoàng nhà cửa cũng tương đương với tầm quan trọng đó. Có rất nhiều người chi ra cả trăm triệu để mua sắm cây cảnh đáp ứng đủ 2 yếu tố “đẹp và độc”, tậu những chai rượu đắt tiền, thậm chí sửa sang, thay mới nhiều vật dụng trong nhà. Ai ai cũng muốn sở hữu một cơ ngơi khang trang, sành điệu để đón khách tới chúc Tết. Ở Nhật thì hoạt động sắm Tết diễn ra vô cùng yên ả và đơn giản. Ngoài việc sắm sửa nguyên vật liệu để nấu những món ăn đầu năm thì người Nhật chỉ chi ra một số tiền nhỏ để mua Kadomatsu và Shimekazari treo trước cửa nhà. Người dân ở Hà Nội treo cờ đón Tết Shimekazari treo trước cửa nhà người Nhật Kadomatsu có nghĩa là “Thông (ở) cửa” là một khối tròn, được kết bằng một loại cành thông đặc biệt cùng với 3 đoạn tre vạt chéo bên ngoài bện bằng rơm. Theo truyền thống ở Nhật sẽ được đặt trước cửa nhà vào dịp đầu năm mới, để chào đón linh hồn tổ tiên hoặc “Thần nông”, vì theo Thần đạo của Nhật Bản thì thần linh thường cư trú trong thân cây. Còn Shimekazari mang ý nghĩa xua đuổi tà mà, quỷ dữ. Đây hoàn toàn là những vật trang trí mang ý nghĩa tâm linh. Thêm một sự khác biệt lớn nữa là về trang phục. Người Việt chúng ta thường dành những bộ trang phục đẹp nhất cho ngày Tết. Trẻ con thường mặc quần áo mới, đàn ông mặc âu phục, phụ nữ ăn diện hơn ngày thường. Phụ nữ diện những bộ quần áo đẹp trong ngày Tết Còn người Nhật thì ngày càng đơn giản hơn trong chuyện ăn mặc dịp Tết. Họ vẫn mặc những bộ trang phục như ngày bình thường. Điều này xuất phát từ sự khác nhau cơ bản về thời điểm Tết giữa 2 quốc gia. Ở Việt Nam, Tết là đón Xuân sang, còn Tết Nhật lại rơi vào thời điểm lạnh nhất trong năm nên mặc sao cho ấm quan trọng hơn mặc cho đẹp. Cách thức chúc Tết giữa 2 quốc gia cũng khác nhau rất lớn. Người Nhật có thói quen viết thiệp chúc Tết (Nengajo) và gửi tới bạn bè, người thân. Những thiệp chúc Tết này, nếu được gửi đi trước ngày 25/12 thì sẽ đến tay người nhận vào đúng ngày 1 Tết, nếu gửi trước ngày 28 Tết thì bưu thiếp sẽ đến nơi từ ngày 3 trở đi. Nét đẹp văn hóa này thường được những người trung niên trở nên duy trì thường xuyên, chứ giới trẻ thời đại công nghệ thì việc gửi tin nhắn qua mạng xã hội hiện nay đã rất phổ biến. Thiệp chúc Tết Nengajo Trong khi đó, người Việt thì phải chờ năm mới sang mới bắt đầu đi chúc Tết. Như chúng ta đều biết thì hoạt động chúc Tết sẽ là những cuộc hành trình từ nhà này sang nhà khác, rất rôm rả, vui vẻ. Điều này hầu như không xảy ra ở Nhật. Lý do là người Nhật quan niệm Tết là thời điểm nghỉ ngơi, dành riêng cho gia đình. Nếu có đi “du xuân” thì người Nhật cũng chỉ giữ quy mô trong gia đình thôi. Cảnh đi chúc Tết trong một gia đình ở Hà Nội Ở Việt Nam, vào thời khắc giao thừa sẽ có bắn pháo hoa, đếm ngược, hái lộc đầu năm, vào chùa thắp hương, dâng lễ… Trong khi đó ở Nhật thì vào thời khắc chuyển giao giữa 2 năm, các chùa trên khắp đất nước sẽ đánh 108 tiếng chuông gọi là joya no kane. 108 tiếng chuông này được tin là sẽ giảm bớt 108 dục vọng và nỗi thống khổ của con người, đồng thời là dấu hiệu tiễn năm cũ đi để đón một năm mới tới với nhiều điều mới mẻ. Đa phần nhà chùa tổ chức cho người dân cùng đến đánh chuông. Người dân cùng tham gia đánh chuông Joyanokane Thạch Long

    29/01/2021

  • Valentine – Ngày trao đi và nhận lại yêu thương qua những thanh chocolate

    【Collaboration blog】 Ở Nhật Bản, những cô gái sẽ tặng socola, chocolate cho những chàng trai mà cô ấy thích nhân dịp Valentine - Ngày lễ tình nhân. Ngoài ra, điểm đặc biệt của Valentine tại Nhật Bản chính là có nhiều loại chocolate khác như “giri choco" để dành tặng những người đồng nghiệp, thầy cô giáo; “tomo choco” để tặng những người bạn thân. Sau khi sang Nhật, mình đã có cơ hội được nhận những thanh “tomo choco" từ bạn đồng nghiệp tại nơi làm thêm. “Honmei choco” là gì? Từ lâu ngày 14 tháng 2 hàng năm đã được cho là Valentine - Ngày lễ tình nhân trên toàn thế giới. Ở Việt Nam, những chàng trai sẽ tặng cho người yêu của mình những món quà ngọt ngào. Đó có thể là một bó hoa hồng đỏ hay là một hộp socola gửi gắm yêu thương. Trên thực tế, vào năm 1960, một xưởng sản xuất bánh kẹo tại Nhật Bản đã cho chạy chiến dịch tặng socola vào ngày Valentine, và từ đó trở đi socola đã trở thành điều tất yếu không thể thiếu của dịp lễ tình nhân này. Khác với Việt Nam, điều khiến cho ngày Valentine tại Nhật Bản trở nên đặc biệt hơn đó chính là phái nữ sẽ tặng socola cho phái nam. Valentine của Nhật Bản có thể coi là dịp để nữ giới thể hiện tình cảm của mình với chồng, với bạn trai qua việc tặng chocolate đối với những bạn chưa có người yêu thì những hộp chocolate ý nghĩa đó sẽ dành cho “crush" - người mà họ thích thầm và không còn thời điểm nào thích hợp để tỏ tình hơn dịp này. Cũng chính là vì yêu thương xuất phát từ tận đáy lòng của người con gái mà chocolate này được gọi là “honmei choco” - gọi nôm na là chocolate định mệnh hay còn là chocolate tình yêu. Socola tặng cho những người không phải là người yêu Chocolate tự làm của những bạn gái cấp 3 ở Nhật Bản “chocolate tình bạn - bánh cookies tình bạn" Valentine là ngày mà các bạn gái sẽ tặng socola, chocolate cho người mình yêu nhưng những năm gần đây, chocolate cũng được dành tặng cho cấp trên, đồng nghiệp hay thầy cô giáo, bạn bè. Việc này ngày càng phổ biến ở Nhật Bản. Vậy thì, trong trường hợp đó, chúng ta có còn gọi socola đó là “socola tình yêu” nữa không? Nếu không thì liệu sẽ có cái tên thú vị nào cho những loại chocolate này nhỉ? Chocolate tình nghĩa Chocolate được tặng cho sếp nam, đồng nghiệp, giáo viên, bạn bè... những người không phải là đối tượng yêu đương sẽ được gọi là "giri choco"- “socola tình nghĩa”. Đây là một món quà để bày tỏ lòng biết ơn đối với những người đã luôn giúp đỡ mình. Chocolate tình bạn Chocolate mà các bạn nữ tặng nhau gọi là “tomo choco"- “chocolate tình bạn”. Tuy nhiên, socola mà nữ giới tặng cho nam giới thì lại gọi là “giri choco” nhé. Ở Nhật, việc mang các loại đồ ngọt như bánh kẹo đến trường học là điều cấm kị, nhưng nhờ có dịp Valentine này mà một số trường đã cho phép mang chocolate đến trường trong ngày này (có lẽ thầy cô giáo cũng muốn nhận được chocolate từ học sinh). Cứ mỗi dịp Valentine, các bạn nữ sinh lại nô nức tập trung lại với nhau để trao cho nhau những loại chocolate khác nhau. Chocolate cho “tôi" Đúng như tên gọi “Jibun no choco”, “My choco” - đây là loại chocolate để bạn tự mua cho chính mình. Phần lớn những người phụ nữ độc thân tự mua cho mình những hộp chocolate cao cấp mà bình thường rất ít khi mua hoặc những hộp chocolate đặc biệt với số lượng có hạn. Họ coi đó là phần quà dành cho bản thân vì họ luôn luôn cố gắng nỗ lực phấn đấu. Mình cũng đã nhận được chocolate! “Chocolate tình bạn" từ tiền bối Mình bắt đầu du học vào tháng 10 năm 2019 để học tiếng Nhật ở trường Nhật ngữ. Tháng 4 năm 2021, mình bắt đầu học đại học. Bên cạnh việc học, mình cũng đi làm thêm tại cửa hàng tiện lợi và thật “không may" là mình có lịch đi làm vào đúng ngày Valentine năm 2021. Đã không có người yêu lại còn phải tiếp rất nhiều khách đi có đôi có cặp, thật là chán nản, tủi thân. Thế nhưng tâm trạng đó đã nhanh chóng được xoá tan nhờ có chị tiền bối hơn mình vài tuổi mà mình thường nói chuyện. Chúng mình hết giờ làm và cùng nhau rời cửa hàng. Trên đường đi bộ, chị ấy lấy một chiếc túi giấy rất xinh từ trong túi xách ra rồi nói với mình rằng “Chocolate cho em nè". Đó là chocolate của hãng WITTAMER - hãng được các bạn trẻ của Nhật rất thích . Đó là lần đầu tiên mình được chị ấy dạy cho cách phân biệt thế nào là “tomo choco" và “giri choco". Mình thật sự rất vui và biết ơn khi nhận được “tomo choco". Quà đáp lễ vào ngày Valentine trắng Mình đã tặng tiền bối chocolate của GONCHAROFF Ở Nhật Bản, ngày 14 tháng 3 được gọi là "Valentine trắng" và là ngày mà nam giới đáp lại tình cảm của nữ giới. Socola, bánh quy, kẹo,... là món quà phổ biến nhất, nhưng cũng có những bạn nam tặng những món đồ đắt tiền như trang sức, phụ kiện cho những người phụ nữ yêu dấu của họ. Mình nhận được “Socola tình bạn” từ tiền bối của mình vào ngày Valentine, vì vậy mình không thể tặng lại vào ngay ngày hôm đó, mình đã chuẩn bị quà đáp lễ vào Valentine Trắng. Khi mình đưa socola cho tiền bối, chị ấy nói “Chị rất vui!” và vài hôm sau, chúng mình quyết định đi ăn với nhau. Tổng kết Việc trao cho nhau chocolate trong ngày Valentine ở Nhật Bản giúp bạn thể hiện lòng biết ơn của mình không chỉ với người yêu mà còn với những người xung quanh. Dù chỉ là một viên chocolate nhỏ, nhưng nếu bạn gửi gắm vào đó sự biết ơn, tình yêu thương chân thành, nó có thể có giá trị to lớn đối với đối phương đấy.

    01/02/2022

Đơn vị vận hành

Nhà tài trợ Bạch Kim

Đơn vị hỗ trợ

  • Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam
  • Trung tâm Giao lưu Văn hoá Nhật Bản tại Việt Nam
  • Văn phòng JNTO Hà Nội
  • Liên đoàn kinh tế vùng Kansai
  • Hội Việt Nam (JAVN)
  • Hội hỗ trợ Tomoiki Việt Nhật
  • Hiệp hội phát triển giao lưu nguồn nhân lực quốc tế

Đơn vị hợp tác

Tổ chức hỗ trợ du học sinh
Nhật Bản (JASSO)

Mạng lưới luật sư cho lao động người nước ngoài

WA.SA.Bi.

Danh mục

  • Khác biệt văn hoá

    Khác biệt văn hoá

  • Sinh hoạt - Chi phí

    Sinh hoạt - Chi phí

  • Xuất nhập cảnh - Visa

    Xuất nhập cảnh - Visa

  • Làm thêm - Xin việc

    Làm thêm - Xin việc

  • Bốn mùa - Du lịch

    Bốn mùa - Du lịch

  • Hỗ trợ người nước ngoài

    Hỗ trợ người nước ngoài

  • Cộng đồng

    Cộng đồng

  • Bí quyết học tiếng Nhật

    Bí quyết học tiếng Nhật

  • Y tế - Sức khoẻ

    Y tế - Sức khoẻ

  • Nhà hàng - Siêu thị Việt

    Nhà hàng - Siêu thị Việt

  • Thực tập kỹ năng

    Thực tập kỹ năng

  • Kỹ năng đặc định

    Kỹ năng đặc định

  • Nhân lực chất lượng cao

    Nhân lực chất lượng cao

  • Du học

    Du học

  • Phòng chống thiên tai

    Phòng chống thiên tai