Chính phủ Việt Nam có đưa ra quy định về chi phí đào tạo thực tập sinh kỹ năng. Trong thực tế, có nhiều trường hợp chi phí cao hơn mức đã quy định. Vì thế, bài viết này sẽ giải thích một cách dễ hiểu về nguyên nhân và lý do dẫn đến việc phát sinh nhiều chi phí cũng như cách đối phó với điều này. Ngoài ra, bạn cũng nên biết về lý lịch làm việc giả. 〈Nội dung bài viết〉 Chi phí đi thực tập kỹ năng Nguyên nhân của việc chi phí cao Nếu bị tính phí cao Tự tìm công ty phái cử Cẩn thận với lý lịch làm việc giả Nếu bị vướng vào rắc rối Học tiếng Nhật trước khi sang Nhật Chi phí đi thực tập kỹ năng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội có đưa ra quy định đối với khoản thu phí tối đa mà các công ty phái cử được phép nhận từ thực tập sinh kỹ năng. ・ Nếu thực tập kỹ năng trong 3 năm, mức phí từ 3.600 USD trở xuống (1 năm là từ 1.200 USD trở xuống). ・ “Phí đào tạo trước khi sang Nhật” đối với khoá học tiếng Nhật trong khoảng 520 tiếng là dưới 5.900.000 đồng. Ngoài ra, cấm thu “Tiền kí quỹ (tiền đặt cọc)” với mục đích phòng chống thực tập sinh bỏ trốn tại Nhật. Tuy nhiên, rất nhiều thực tập sinh phải trả một khoản phí cao hơn mức đã được quy định, cũng có nhiều trường hợp bị giữ tiền ký quỹ. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Mức trần phí thực tập kỹ năng｜Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Cần trả bao nhiêu tiền để đi Nhật?｜Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam Nguyên nhân của việc chi phí cao Nguyên nhân của việc chi phí cao như sau. ① Tiền cảm ơn nghiệp đoàn = (Đối với 1 đơn tuyển dụng) 1.000~1.500 USD Khi nhận được đơn tuyển dụng thực tập sinh từ đoàn thể quản lý (nghiệp đoàn), công ty phái cử thường đưa cho nghiệp đoàn một khoản tiền cảm ơn. Theo thị trường, khoản tiền cảm ơn đối với mỗi đơn tuyển dụng thường từ 1.000~1.500 USD. ② Thiết đãi nghiệp đoàn hoặc công ty tiếp nhận = (Đối với 1 đơn tuyển dụng) vài trăm USD Công ty phái cử sẽ mời những người thuộc cấp cao của các nghiệp đoàn và công ty tiếp nhận đi ăn uống và đi tăng 2 v.v. khi họ đến Việt Nam để phỏng vấn ứng viên. ③ Trả phí cho người giới thiệu (người môi giới) = (Đối với 1 đơn tuyển dụng) 500~1.500 USD Công ty phái cử sẽ trả tiền cảm ơn cho người đã giới thiệu ứng viên đi thực tập kỹ năng. Người nhận phí giới thiệu được gọi là “người môi giới”. ★Trong nhiều trường hợp, chi phí ①②③ sẽ được cộng vào chi phí mà công ty phái cử thu từ các thực tập sinh. Vì vậy chi phí bị đội lên cao. ★ Tuy nhiên cũng có những công ty phái cử giữ mức chi phí ở mức tối thiểu và không làm tăng thêm gánh nặng cho thực tập sinh. Hãy tham khảo bài viết “Tự tìm công ty phái cử” trong đường link bên dưới. Nếu bị tính phí cao Khi bị tính phí cao ① Không trả tiền ngay, xác nhận kĩ nội dung các khoản thu. ② Sau khi trả tiền, nhất định phải lấy phiếu thu (phiếu thanh toán). Sau này, nếu biết là mình bị lừa thì có bằng chứng để lấy lại tiền. ③ Nếu không hiểu rõ về các loại chi phí, hãy chọn công ty phái cử khác. Khi bị đòi tiền ký quỹ Cả Nhật Bản và Việt Nam đều không cho phép công ty phái cử hoặc đoàn thể quản lý (nghiệp đoàn) ký hợp đồng lấy tiền ký quỹ (tiền đặt cọc) hoặc tiền phạt. Nếu bị yêu cầu ký hợp đồng có tiền ký quỹ hoặc tiền phạt, bạn đừng nộp tiền, hãy báo với Cục Quản lý lao động ngoài nước (DOLAB) hoặc Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam nhé. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Về tiền ký quỹ｜Đại sứ quán Nhật Bản Tự tìm công ty phái cử ・ Bị đòi một mức phí không thoả đáng. ・ Bị đòi tiền ký quỹ. 　　　　↓ Nếu rơi vào trường hợp như vậy, hãy báo với Cục Quản lý lao động ngoài nước (DOLAB), v.v., đồng thời, dừng hợp đồng với cơ quan phái cử và cố gắng tự tìm công ty phái cử mới. Ở Việt Nam, nhiều người đi thực tập qua công ty phái cử do người thân, người quen giới thiệu, nhưng gần đây, một số người đã tự tìm công ty phái cử và tiết kiệm được hàng nghìn đô la (USD). Về cách tìm công ty phái cử, có những bài viết đặc san được các nhà chuyên môn viết một cách dễ hiểu. Đây là nội dung cần đọc và không có trên các website khác. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Cách tìm công ty phái cử_01｜KOKORO [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Cách tìm công ty phái cử_02｜KOKORO Cẩn thận với lý lịch làm việc giả Thực tập kỹ năng là quá trình học việc tại Nhật với nội dung công việc giống như những gì bạn đã làm ở Việt Nam. Tuy nhiên, thực tế là phần lớn các cơ quan phái cử đã làm giả sơ yếu lý lịch (làm giả phần kinh nghiệm làm việc) để lấy được tư cách lưu trú thực tập kỹ năng. Sau khi hoàn thành khóa đào tạo thực tập kỹ năng, nếu bạn muốn quay lại Nhật Bản để đi du học hoặc tìm việc nhưng khi đó lý lịch làm việc giả của bạn bị phát hiện, bạn sẽ khó có được tư cách lưu trú mới. Do đó, hãy chọn một cơ quan phái cử cho bạn xem tất cả các giấy tờ cần nộp cho Cục quản lý xuất nhập cảnh. Ngoài ra, hãy giữ lại một bản sao cho chính mình. Nếu bị vướng vào rắc rối Nếu bạn gặp rắc rối với công ty phái cử hoặc người môi giới trước khi sang Nhật, hãy tham khảo ý kiến ​​của Đại sứ quán Nhật Bản hoặc các nhóm hỗ trợ như IEVJ v.v. Các vấn đề rắc rối xảy ra sau khi sang Nhật Bản sẽ được giải thích trong “★ Thông tin cơ bản: Giải quyết các rắc rối trong quá trình đào tạo thực tập sinh kỹ năng (sau khi sang Nhật Bản)”. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Đại sứ quán Nhật Bản luôn ở bên các bạn [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Trung tâm Cứu trợ Thiệt hại cho người Việt Nam đi Nhật Bản（Facebook） Học tiếng Nhật trước khi sang Nhật Thực tập sinh kỹ năng sẽ học tiếng Nhật tại các trung tâm tiếng Nhật trước khi sang Nhật. Các bạn sẽ sống ở Nhật trong một thời gian dài nên hãy học tiếng Nhật cho thật chắc nhé. Điều quan trọng là chuẩn bị bài và xem lại bài đã học. Nếu làm như vậy thì tốc độ nâng cao tiếng Nhật của bạn sau khi sang Nhật sẽ hoàn toàn khác đấy. Nếu bạn đạt được một trình độ tiếng Nhật nhất định, bạn sẽ có thể giao tiếp tốt với những người xung quanh và bạn sẽ được yêu mến ở nơi làm việc. Ngoài ra, bạn cũng có thể làm việc bằng tiếng Nhật sau khi về Việt Nam. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Sau khi thực tập, trở thành giám đốc chi nhánh ở Việt Nam｜KOKORO [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Đỗ N1 sau 3 năm thực tập kỹ năng｜KOKORO

Bạn sẽ không thể nói được nhiều tiếng Nhật nếu chỉ theo học tại một trường tiếng Nhật ở Nhật. Dựa trên dữ liệu đã thu thập được từ các cuộc phỏng vấn với nhiều giáo viên người Nhật và các anh chị tiền bối, KOKORO đã tổng hợp 6 bí quyết để thành công khi đi du học. Các bạn hãy tham khảo nhé! 6 điểm quan trọng để thành công khi đi du học 1. Học thật nhiều trước khi sang Nhật 2. Chọn trung tâm tiếng Nhật tốt ở Việt Nam 3. Sang Nhật với khoản nợ nhỏ 4. Chọn việc làm thêm 5. Khi du học hãy lấy việc học tập làm đầu, việc kiếm tiền để sau khi đi làm 6. Giao lưu với người Nhật thật nhiều 1. Học thật nhiều trước khi sang Nhật Không phải cứ đi Nhật là tự động giỏi tiếng Nhật. ① Nền tảng: Học tập trước khi đi du học, tự học trong thời gian du học ② Lợi ích của việc du học: các giờ học tiếng Nhật chất lượng cao, có môi trường sử dụng tiếng Nhật Nếu không có ① “nền tảng”, sẽ không có ② “lợi ích của việc du học”. Dù là trước khi đi du học hay sau khi đi du học, việc tự học rất quan trọng. So với những bạn chỉ học một chút để đi du học, những bạn học tập thật chăm chỉ và chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi đi du học sẽ nhanh chóng nâng cao khả năng tiếng Nhật hơn. Anh Phước đã đỗ N3 (JLPT) rồi mới bắt đầu du học (Tiếng Việt + Tiếng Nhật) 2. Chọn trung tâm tiếng Nhật tốt ở Việt Nam Ở Việt Nam cũng có những trường và trung tâm tiếng Nhật có chất lượng cao. Sau đây là một số trường và trung tâm như vậy. ◆ Trường Nhật ngữ Đông Du (Hồ Chí Minh) ・Học trong 1 năm, sống ở kí túc xá ・Du học một trường tiếng Nhật sau khi đã lựa chọn kỹ lưỡng ・Nhiều học sinh của trường học tiếp lên đại học khi du học được 2, 3 năm ・Phần lớn các học sinh học tiếp lên đại học công lập, quốc lập [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Đỗ vào đại học công lập trong năm thứ 3 du học ◆ Trung tâm Ngôn ngữ và Văn hoá Nhật Bản – Nam Định ・Học trong 1 năm rưỡi đến 2 năm, sống ở kí túc xá ・Đi du học sau khi có N3 (JLPT) ・Có người đi du học sau khi đã đi thực tập kỹ năng ・Có người bắt đầu du học từ đại học [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Có được N2 rồi bắt đầu du học từ đại học Ngoài 2 nơi kể trên, còn rất nhiều trường tiếng Nhật, trung tâm tiếng Nhật tốt khác. Bạn hãy tìm hiểu thông tin trên mạng và qua lời kể các anh chị đã đi trước, hãy lựa chọn cho mình một nơi học tập tốt nhé. Nếu bạn có N3 rồi mới đi du học, quá trình du học của bạn sẽ đạt được hiệu quả cao hơn. Bạn có thể hiểu rõ nội dung của các giờ học, có thể nói chuyện với người Nhật. Như vậy, bạn sẽ rút ngắn được thời gian để vào đại học hoặc trường chuyên môn, hơn nữa, bạn sẽ tiết kiệm được rất nhiều tiền cho việc du học. 3. Sang Nhật với khoản nợ nhỏ Các bạn học sinh có nhu cầu đi du học sẽ được trường hoặc trung tâm tiếng Nhật (công ty giới thiệu du học) tại Việt Nam giới thiệu trường học bên Nhật. Các bạn ấy cũng sẽ được học tiếng Nhật trước khi sang Nhật. Tùy vào từng trường học hoặc trung tâm, các điểm dưới đây sẽ có sự khác nhau. ・Học phí ・Chất lượng giờ học và lượng kiến thức học được (Theo khoá học) ・Có giáo viên người Nhật hay không ・Phí giới thiệu du học Các trường và trung tâm có thể phải trả thêm tiền giới thiệu (môi giới), khoản tiền này được tính thêm vào tiền mà du học sinh sẽ trả cho trường hoặc trung tâm. Ngoài những chi phí này, rất nhiều học sinh phải đóng trước tiền nhập học và học phí năm đầu của trường sẽ du học. Gia đình của các học sinh này có thể phải nợ một khoản tiền lớn. Nếu nợ quá nhiều, tiền lãi cao, du học sinh sẽ nghĩ đến việc đi làm thêm kiếm tiền để lấy tiền trả nợ và gửi về nhà. Thế nhưng, khi làm quá nhiều, du học sinh sẽ mệt và không thể học được. Hơn nữa, nếu làm quá số giờ quy định, Cục xuất nhập cảnh sẽ không cho phép du học sinh đó tiếp tục du học, thực tế là đã có những người đi trước phải nghỉ học vì vướng vào những việc như thế. Để tránh xảy ra những việc không đáng có, bạn hãy tìm hiểu thông tin trên mạng, hỏi những người đã có kinh nghiệm du học, lựa chọn cho mình một trường hoặc trung tâm tiếng Nhật có mức chi phí du học phù hợp nhé. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Chi phí sinh hoạt và thu nhập trong khi đi du học 4. Chọn việc làm thêm Các bạn cùng làm thêm ở quán nhậu Sau khi có trình độ tiếng Nhật cao, nhiều du học sinh thử sức mình với các công việc làm thêm có nhiều cơ hội nói chuyện với khách và đồng nghiệp người Nhật. Khi đó, họ vừa làm việc, vừa có cơ hội luyện tập tiếng Nhật, có thể sử dụng những kiến thức về tiếng Nhật đã học trong trường. ・Công việc phải nói chuyện với khách ở quán nhậu (bồi bàn) ・Công việc đứng thanh toán ở siêu thị, cửa hàng tiện lợi Ban đầu, có thể bạn sẽ chưa thể làm được những công việc như trên, nhưng sau khi học thật chăm chỉ, hãy nhanh chóng chuyển sang những việc như thế này nhé. Tuy nhiên, nếu trình độ tiếng Nhật quá thấp, bạn chỉ có thể xin được những công việc không nói tiếng Nhật một chút nào. ・Kiểm kê, phân loại hàng hoá trong kho ・Làm cơm hộp trong các nhà máy thực phẩm Các công việc như thế này thường kéo dài từ nửa đêm tới rạng sáng, bạn sẽ buồn ngủ và không học được. Như vậy, trình độ tiếng Nhật cũng không tăng lên, dù có ở Nhật bao lâu đi nữa thì cũng không thể chuyển sang công việc khác. Để tránh những việc như vậy xảy ra, hãy học thật nhiều trước khi sang Nhật. 5. Khi du học hãy lấy việc học tập làm đầu, việc kiếm tiền để sau khi đi làm Việc kiếm tiền để sau khi đi làm Đã có rất nhiều bạn đi du học với mục đích là gửi tiền về nhà. Thế nhưng, thời gian gần đây, Cục xuất nhập cảnh xử lý rất nghiêm đối với những du học sinh làm quá số giờ quy định (trên 28 tiếng một tuần). Việc du học với mục đích “kiếm tiến” như thế này không thể tiếp tục lâu dài. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Việc làm thêm và quy định của Cục xuất nhập cảnh Nếu quyết tâm đi du học, bạn hãy vạch rõ mục tiêu trong tương lai và đi du học để tiến gần hơn đến mục tiêu đó. Ngoài ra, hãy hạn chế đi làm thêm và tập trung vào việc học tập, bạn có thể đạt được các điều dưới đây. ・Thành tích học tập tốt, có cơ hội nhận học bổng. ・Thành tích học tập tốt, có thể được miễn giảm học phí. ・Có tri thức và năng lực tiếng Nhật tốt, có thể xin được việc tốt (có thể nhận được thu nhập dài hạn). 6. Giao lưu với người Nhật thật nhiều Sau khi sang Nhật, hãy tích cực giao lưu với người Nhật. Cơ hội nói chuyện với người bản xứ là chìa khoá để bạn nâng cao năng lực ngoại ngữ của bản thân. ・Bạn học cùng trường (trường chuyên môn, cao đẳng – đại học) ・Bạn cùng câu lạc bộ của trường ・Anh chị, bạn cùng làm thêm ・Thầy cô giáo ở lớp tiếng Nhật Không chỉ giao lưu với người Việt, bạn hãy tạo thêm nhiều cơ hội giao lưu bằng tiếng Nhật với người Nhật và du học sinh của các nước khác nhé. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Có thêm nhiều bạn người Nhật, nâng cao khả năng tiếng Nhật

Nhiều bạn đã tin vào các bài “Giới thiệu việc làm” đang xuất hiện nhan nhản trên các trang Facebook dành cho người Việt Nam. Sau khi chuyển tiền cọc, phí môi giới thì mất luôn liên lạc với bên giới thiệu! Việc “lừa đảo trong tuyển dụng việc làm” đang xảy ra rất thường xuyên. Chúng tôi kêu gọi các bạn đang sinh sống tại Nhật Bản cẩn thận với những bài đăng tìm việc có những câu như "lương tay không báo thuế". Sau đây xin giới thiệu một số trường hợp cụ thể đã bị lừa để các bạn tham khảo và có biện pháp đề phòng. Em đã bị lừa mất 200.000 yên! Hội Người Việt Nam tại Nhật Bản (VAIJ) đã và đang cung cấp Hotline tư vấn cho người Việt Nam. Trong số đó, những vụ tư vấn về “lừa đảo trong lĩnh vực tuyển dụng việc làm” đang xuất hiện rất nhiều. Vào tháng 8 năm 2021, một nữ thực tập sinh kỹ năng sống ở tỉnh Saitama đã nhìn thấy một bài đăng tuyển dụng trên Facebook Tokyo baito về công việc có thể làm tại nhà, cụ thể là: ・ Công việc dán nhãn son môi ・ Thu nhập hàng tháng 150.000 yên Mức lương về tay hàng tháng cô nhận được khi làm thực tập sinh kỹ năng là khoảng 130.000 yên (khoảng 25.700.000 đồng), đây là mức trung bình của thực tập sinh kỹ năng. Tuy nhiên cô muốn kiếm nhiều tiền hơn nên đã nhắn tin cho người đăng bài quảng cáo việc làm trên. Nội dung chủ yếu của tin nhắn trên ・ Cho mình hỏi việc dán tem son còn tuyển người không ạ? ・ Còn ạ ・ Làm có cần điều kiện gì không ạ? ・ Nếu em dán 1.500 cây thì thù lao 75.000 yên ・ 3.000 cây thì là 180.000 yên Sau khi tiếp tục nói chuyện, bên lừa đảo có nhắn là “Vì là hàng có giá trị cao nên phải gửi tiền đảm bảo”. Người bị hại đã gửi 150.000 yên vào tài khoản mà bên lừa đảo chỉ định. Sau đó, có thông báo là son đã được gửi đi, nhưng số hàng đó đã không đến nhà. Khi bạn gái trên lo lắng và nhắn nói rằng "Tôi muốn hủy đơn việc đã đăng ký", thì bên kia trả lời "OK. Tôi sẽ trả lại tiền đảm bảo. Tuy nhiên, vui lòng chuyển 50.000 yên làm phí thủ tục hoàn trả." Cô không còn cách nào khác là phải chuyển thêm 50.000 yên để lấy lại 150.000 yên. Ngay sau đó, cô không thể liên lạc được với bên kia và tổng số tiền 200.000 yên đã bị lừa mất. Thật đáng tiếc, nhưng việc thực tập sinh kỹ năng làm việc bên ngoài công ty chủ quản là vi phạm pháp luật, vì vậy cô không dám báo cáo thiệt hại cho cảnh sát. Những điểm lưu ý khi xem thông tin tuyển việc Ảnh trên là một bài gửi đăng trên Tokyo baito. Chúng tôi sẽ giải thích những điểm chính và những điểm đáng ngờ của bài đăng. Thông tin chính ・ Làm việc trong bếp hoặc chạy bàn ・ Có thể bắt đầu làm việc ngay ・ Lương theo giờ 1.100 yên ・ Có thể lựa chọn “lương tay không báo thuế” Điểm đáng nghi ngờ "Không báo thuế" là bất hợp pháp. Thoạt nhìn thì có vẻ thân thiện với người tìm việc nhưng cách diễn đạt này lại là một trong những điểm mấu chốt để xác định các bài đăng bất hợp pháp. Hãy cẩn thận với những công việc có từ ngữ này! Những bài viết tuyển việc lừa đảo được thực hiện có tổ chức Tokyo baito không phải nơi duy nhất có các thông tin tuyển việc lừa đảo được đăng tải. Bức ảnh này được đăng lên Tokyo baito vào tháng 11 năm 2021. Sau đây là nội dung bài viết: ・ Tôi thấy một bài đăng thông tin việc làm trên Kanagawa baito. ・ Khi liên hệ với người đăng tin, tôi được giới thiệu cho một người khác, và được người đó hướng dẫn chuyển 22000 yên để làm thủ tục. ・ Khi chuyển khoản, tôi không liên lạc được với cả hai người luôn. Bạn nữ viết bài chỉ ra rằng "các hoạt động lừa đảo việc làm được thực hiện theo nhóm, và những kẻ đồng loã có thể like hoặc comment vào các bài này để tăng tính tương tác". Sử dụng tin và hình ảnh của người khác để đăng tin tìm việc!? Đây cũng là một bài đăng trên Tokyo baito. Bạn nữ trên cho biết “Một người sử dụng tên và hình ảnh cá nhân của mình để đăng tuyển việc làm trên các kênh Tokyo Baito, Kobe Baito, v.v.” Trong tin đăng tuyển dụng trên còn có những lời mời gọi như "lương tay", "không báo thuế". Tổng kết: Làm thế nào để tránh bị lừa đảo Tìm kiếm việc làm bằng những con đường hợp pháp Ở Nhật Bản, việc giới thiệu việc có thu phí mà không có giấy phép kinh doanh là bất hợp pháp. Và hầu hết thông tin việc làm trên SNS đều được gửi bởi những người không có giấy phép này. Những người muốn kiếm tiền bằng cách vi phạm pháp luật, chẳng hạn như người cư trú bất hợp pháp, thực tập sinh kỹ năng muốn làm việc thêm, và những người muốn tránh thuế, là những mục tiêu tốt của họ. Bằng cách này, đã có rất nhiều trường hợp ứng tuyển trên các bài đăng trong group như Bộ Đội Nhật Bản, Tokyo baito và bị lừa phí giới thiệu. Và tài khoản ngân hàng của bên lừa đảo là tài khoản được mua lại bất hợp pháp từ các thực tập sinh hoặc du học sinh đã về nước nên dù có điều tra thì cũng khó có thể tìm ra tội phạm. Ngoài ra, thực tập sinh kỹ năng và người nước ngoài làm việc kĩ năng đặc định được phép làm việc tại Nhật Bản với điều kiện họ chỉ làm việc tại nơi được chỉ định. Khi bạn được giới thiệu việc làm thêm với một cơ sở kinh doanh khác, bạn có thể bị mất tư cách lưu trú nếu bị lộ với cơ quan thuế hoặc cục nhập cư. Hãy tuân thủ luật pháp và kiếm tiền một cách chính đáng.

Ở Việt Nam, chúng ta thường thấy nhiều người đặt mua đồ trên mạng và chọn địa chỉ giao hàng là nơi làm việc của mình, song ở Nhật thì không làm như vậy được. Ngoài ra, sau mỗi kì nghỉ dài, người Nhật sẽ trở về trạng thái “bật chế độ làm việc”, ngay từ ngày đầu tiên quay lại với công việc. Mình có 9 năm làm việc ở Việt Nam và ba lần du học, hiện nay mình đang làm nhân viên chính thức trong một công ty ở Nhật. Trong bài viết này, mình sẽ chia sẻ với các bạn về sự khác nhau giữa văn hoá doanh nghiệp của Việt Nam và Nhật Bản. 〈Vân Hoàng〉 Chuyển chế độ “ON” - “OFF” Khi làm việc ở Hà Nội, mình luôn cảm thấy ghen tị vì các các doanh nghiệp Nhật Bản có nhiều ngày nghỉ lễ hơn các công ty của Việt Nam. Từ tháng 10 năm 2021, mình vào làm việc tại một công ty ở Tokyo. Ngoài kỳ nghỉ Tết dương lịch, gần như tháng nào mình cũng có ba ngày nghỉ liên tiếp. Mình thấy rất vui vì điều này nhưng nó cũng làm cho mình khổ sở. Mình gặp khó khăn với việc chuyển chế độ “ON” và “OFF” giữa công việc và cuộc sống cá nhân. Vấn đề của mình là làm thế nào để nhanh chóng thay đổi tâm trạng sau mỗi kỳ nghỉ dài. Những đồng nghiệp người Nhật xung quanh mình đều là những người làm việc rất chuyên nghiệp, sau kỳ nghỉ dài, họ đã ở trạng thái “bật chế độ làm việc” ngay từ buổi sáng đầu tiên đi làm lại. Ở Nhật, vào thời gian cuối năm cũ và đầu năm mới, mọi người sẽ nghỉ khoảng một tuần. Vào ngày đi làm đầu tiên của tháng 1, giám đốc sẽ gửi lời chúc mừng năm mới đến toàn thể nhân viên. Sau khi kết thúc màn chào hỏi đầu năm, tất cả các đồng nghiệp của mình đã “bật chế độ làm việc”, và họ tập trung vào công việc như không hề có kỳ nghỉ một tuần trước đó. Ở Việt Nam có câu “Tháng Giêng là tháng ăn chơi”. Ý nghĩa của câu nói này là ngoài mấy ngày Tết, mọi người sẽ có tâm trạng “ăn Tết, chơi Tết”, kéo dài khoảng một tháng từ trước Tết cho tới sau Tết. Trước khi nghỉ dài, mọi người sẽ chuẩn bị đón Tết, mua sắm, nghĩ xem mình sẽ làm gì trong mấy ngày Tết. Sau kì nghỉ dài, mọi người lại mải mê nghĩ về các hoạt động như tổ chức tiệc chúc mừng năm mới, đi lễ chùa đầu năm, đi du xuân v.v. Khi làm việc cùng người Nhật, mình thấy rất ấn tượng với cách người Nhật chuyển chế độ “ON” - “OFF” và hiểu ra rằng đó cũng là một trong những điều khiến Nhật Bản đạt được những thành quả kinh tế to lớn như ngày hôm nay. Phân chia rõ ràng giữa việc công và việc tư Với người Nhật, họ chia rõ “thời gian làm việc” và “thời gian cho bản thân”, đồng thời họ cũng phân rõ việc nào là việc công, việc nào là việc tư. Ví dụ, trong giờ làm việc, đồng nghiệp của mình đều tập trung vào công việc, hầu như không nói chuyện phiếm hay kể chuyện về gia đình. Ngoài ra, nhân viên trong các công ty của Nhật cũng không đặt đồ cá nhân về địa chỉ của công ty. Ở Việt Nam, khi mua hàng trên mạng, nhiều người đã nhờ các cửa hàng giao đồ đến công ty. Mình cũng đã làm như vậy. Tuy nhiên, trong các công ty của Nhật thì không có ai làm thế. Bây giờ, khi mua hàng trên mạng, mình cũng thường nhận hàng ở nhà riêng vào cuối tuần. Nghỉ vào giờ nghỉ trưa thì thế nào? Người Nhật đúng là làm việc chăm chỉ, đâu ra đấy nhưng có khi họ làm việc quá nhiều, hay có vẻ họ không giỏi tận dụng thời gian OFF của mình. Điều này thể hiện trong giờ nghỉ trưa hàng ngày. Sau khi vào công ty Nhật làm việc, mình thấy bất ngờ nhất với cách người Nhật nghỉ trưa. Trước đây, khi dạy tiếng Nhật tại một trường đại học ở Hà Nội, một đồng nghiệp người Nhật (luật sư phụ trách giờ dạy Luật Nhật Bản) từng nói với mình, “Ở Nhật, nhiều người chỉ ăn trưa trong vòng 5 phút”. Khi nghe anh ấy nói vậy, mình đã nghĩ là anh ấy “phóng đại” mà thôi. Thế nhưng, khi làm việc trong công ty ở Nhật, mình hiểu ra rằng chuyện đó không phải là bịa đặt. Ở công ty mình đang làm, có người rút ngắn giờ nghỉ trưa, có người không ăn trưa mà làm việc liên tục. Ngoài ra, ở Nhật có khi mọi người vừa ăn trưa vừa tham gia một cuộc họp nào đó, một điều gần như không thể xảy ra ở Việt Nam. Việt Nam có câu “Trời đánh tránh miếng ăn”. Câu nói này khuyến khích mọi người hãy trân trọng giờ ăn của mình. Chắc hẳn phần lớn nhân viên chính thức ở Nhật đều có thời gian nghỉ trưa được ghi trong hợp đồng lao động là một tiếng đúng không nào? Mỗi người đều có quyền sử dụng thời gian đó theo cách của mình, nhưng thiết nghĩ nếu dành thời gian đó cho bản thân nhiều hơn một chút thì chẳng phải là rất tốt hay sao? Mình cho rằng nếu nghỉ ngơi đủ thì năng suất làm việc cũng sẽ cao hơn. Ngoài ra, việc thong thả ăn trưa và nói chuyện với đồng nghiệp cũng là một việc rất có ý nghĩa. Nếu là người Việt, vào giờ nghỉ giải lao, mọi người có thể nói bất kì chuyện gì với nhau, kể cả các chuyện riêng tư, chuyện gia đình, con cái. Điều này khiến mọi người hiểu nhau hơn, quan hệ giữa hai bên cũng ngày càng tốt đẹp hơn. Tổng kết Sau khi vào làm việc trong công ty của Nhật, mình hiểu thêm về cách làm việc cũng như văn hoá làm việc của người Nhật và thấy rằng mình cần học từ họ rất nhiều. Cách làm việc ở Nhật có nhiều điểm khác với cách làm việc ở Việt Nam. Đấy là sự khác biệt về văn hoá nên mình nghĩ nó không phải là thứ để đánh giá là cái nào tốt, cái nào kém. Tuy nhiên, nếu có thể cải thiện cách làm việc nhờ tiếp thu văn hoá của người Nhật thì mình nghĩ đó cũng là một việc nên làm. Trong bài viết này, mình đã giới thiệu với các bạn hai điểm tốt trong môi trường làm việc ở Nhật, đó là cách người Nhật “chuyển chế độ ON-OFF” và “phân chia việc công - việc tư”, còn một điểm mình thấy hơi đáng tiếc là “cách dùng thời gian nghỉ trưa” của họ. Qua bài viết, hi vọng mọi người hiểu thêm về văn hoá doanh nghiệp của hai nước và cùng giúp đỡ nhau nhiều hơn trong công việc!

Dù là người nước ngoài hay người Nhật thì đều có quyền làm việc trong môi trường an toàn, an tâm. Chuyện công ty làm ngơ tình trạng bạo lực ở chỗ làm, hay giám đốc hoặc cấp trên dùng từ ngữ tồi tệ là không thể chấp nhận được. Ngoài ra, việc công ty hay ai đó thu giữ hộ chiếu hoặc sổ ngân hàng của người lao động cũng bị cấm. Trong bài này, chúng tôi sẽ giới thiệu các quy định tại nơi làm việc của Nhật Bản. Bạo lực ở chỗ làm là phạm pháp Dưới đây là những việc mà pháp luật cấm giám đốc hoặc cấp trên làm đối với nhân viên của mình. Ngoài ra, nếu những việc này xảy ra nhưng công ty dù biết mà vẫn làm ngơ thì cũng là sai trái. ・ Bạo hành ・ Dùng lời lẽ tồi tệ để mắng nhiếc ・ Bắt nạt ・ Lạm dụng tình dục ・ Thu tiền phạt khi rời chỗ ngồi để đi vệ sinh trong giờ làm việc Khi công ty hoặc ai đó vi phạm những điều nêu trên, nếu là thực tập sinh kỹ năng, hãy trao đổi với nghiệp đoàn (đoàn thể quản lý). Nếu làm như vậy rồi mà vẫn không cải thiện được tình hình thì hãy trao đổi với các đầu mối tư vấn dưới đây. Ngoài OTIT ra, các đơn vị còn lại cũng nhận tư vấn cho người nước ngoài có tư cách lưu trú “Kỹ thuật – Tri thức nhân văn – Nghiệp vụ quốc tế” hay tư cách Kỹ năng đặc định... [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Hiệp hội Thực tập Kỹ năng Quốc tế (OTIT) [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Số điện thoại tư vấn (đa ngôn ngữ) dành cho người lao động người nước ngoài của Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Cơ quan giám sát tiêu chuẩn lao động toàn quốc Thu giữ hộ chiếu và sổ ngân hàng là phạm pháp Trước đây, từng có công ty tiếp nhận thu giữ hộ chiếu hoặc thẻ lưu trú để phòng ngừa thực tập sinh kỹ năng bỏ trốn. Tuy nhiên, nếu công ty sử dụng lao động người nước ngoài thu giữ thẻ lưu trú thì sẽ là hạn chế việc tự do đi lại của người nước ngoài, là một hành vi phạm pháp. Dù người nước ngoài nhờ đi nữa thì cũng không được phép giữ hộ. Việc giữ sổ ngân hàng cũng là không được phép. Nếu việc như vậy xảy ra, hãy trao đổi với nghiệp đoàn hoặc OTIT. Về môi trường làm việc Doanh nghiệp Nhật Bản và các tổ chức khác phải tạo cho người lao động môi trường làm việc an toàn và lành mạnh. Về môi trường làm việc Công ty và các tổ chức phải kiểm tra các điểm dưới đây về môi trường làm việc, trường hợp cần thiết thì phải cải thiện. ・ Không khí: Trong không khí tại nơi làm việc có bụi hay các vật chất có hại cho cơ thể hay không. ・ Nhiệt độ, độ ẩm: Kiểm tra xem nhiệt độ có lạnh quá hay nóng quá không. Nếu làm việc ngoài trời thì có đang thực hiện các biện pháp nào để giảm bớt cái lạnh hay cái nóng hay không. ・ Độ sáng: Nơi làm việc có tối quá hay sáng quá không. ・ Âm thanh: Có tiếng ồn hay không. ・ Độ rộng: Có bị chật hẹp quá không. Có đảm bảo đường đi lối lại hay không. Về công việc Công ty và các tổ chức phải ra quy định về cách làm việc đảm bảo sức khoẻ và an toàn cho người lao động. Cụ thể là phải xây dựng và kiểm tra các bản hướng dẫn về nội dung, thời gian, phương pháp làm việc phù hợp. Về sức khoẻ của người lao động Công ty phải thực hiện kiểm tra sức khoẻ cho người lao động. ・ Mỗi năm phải thực hiện khám sức khoẻ ít nhất 1 lần. ・ Bố trí phòng nghỉ hoặc phòng tắm, đảm bảo tình trạng sạch sẽ. ・ Bố trí bộ phận tư vấn sức khoẻ (tốt nhất là bộ phận tư vấn ngoài, độc lập với công ty). Nếu bạn gặp vướng mắc do những điều này không được tuân thủ thì hãy liên lạc với các đơn vị tư vấn đã ghi ở trên. Về tiền thuê kí túc xá và về thiết bị Đối với thực tập sinh kỹ năng, công ty tiếp nhận phải chuẩn bị kí túc xá (như nhà căn hộ chẳng hạn). Tiền thuê kí túc xá, tiền điện, nước, ga sẽ được trừ từ lương hằng tháng. Ở đây có một số điểm cần lưu ý. Đối với ký túc xá, có các quy định dưới đây. ・ Không được phép thu từ thực tập sinh số tiền vượt quá chi phí ký túc xá, tiền điện, nước, ga thực tế. ・ Diện tích phòng ngủ mỗi người phải từ 4.5㎡ trở lên. ・ Cho mỗi người 1 chỗ cất đồ có khoá. ・ Có cửa sổ với kích thước phù hợp. ・ Có thiết bị sưởi. ・ Trong trường hợp có thực tập sinh làm ca ngày, ca đêm, do thời gian sinh hoạt khác nhau nên phải bố trí phòng ngủ riêng biệt. Đối với tiền thuê nhà, ví dụ như công ty thuê phòng 80.000 yên/tháng và cho 4 thực tập sinh kỹ năng ở thì công ty chỉ được thu tối đa mỗi người 20.000 yên/tháng tiền nhà (80.000 yên/4 người = 20.000 yên). Tương tự với tiền điện, nước, ga, Wi-Fi. Có rất nhiều trường hợp công ty chi trả giúp một phần chi phí thuê nhà và tiền điện, nước, ga… Nếu công ty không thực hiện đúng các quy định này, trước hết hãy trao đổi với nghiệp đoàn (đoàn thể quản lý), nếu làm như vậy vẫn không giải quyết được thì hãy trao đổi với OTIT. Tổng kết Bất kể là tư cách lưu trú nào, nếu bạn gặp phải tình trạng bạo lực hay bị dùng lời lẽ để bạo hành thì hãy liên hệ với các đơn vị tư vấn chính thức. Nếu là thực tập sinh kỹ năng, khi bị thu giữ hộ chiếu hay sổ ngân hàng, hoặc tiền thuê ký túc xá quá cao..., hãy trao đổi với nghiệp đoàn hoặc OTIT…

Nếu trở thành thực tập sinh và sang Nhật sống trong 3 năm, bạn hãy tận dụng quãng thời gian đó để nói được tiếng Nhật nhé! Khi nói được tiếng Nhật, bạn có thể làm nhiều công việc trong tương lai, mức lương bạn nhận được cũng sẽ cao hơn. Các anh chị đi trước đã làm gì để có thể nói được tiếng Nhật nhỉ, KOKORO sẽ giới thiệu các bí quyết ấy trong bài viết này nhé. 〈Nội dung bài viết〉 1. Nhắm tới N4 khi ở học Việt Nam 2. Chọn công ty phái cử thu phí thấp 3. Lập mục tiêu và học hàng ngày 4. Tích cực nói chuyện tại nơi làm việc 5. Trân trọng thời gian trống 6. Tham gia lớp học tiếng Nhật tình nguyện 1. Nhắm tới N4 khi học ở Việt Nam Trước khi sang Nhật, thực tập sinh sẽ học tại trung tâm tiếng Nhật của công ty phái cử. Các anh chị đi trước đã cố gắng học tiếng Nhật từ trước khi sang Nhật và đạt được thành tích tốt nên trong quá trình thực tập kỹ năng, họ có thể rèn luyện và nói được tiếng Nhật. Ví dụ, đã có nhiều thực tập sinh cố gắng tự học "Minna no Nihongo" tới bài 50, trong khi ở trung tâm chỉ dạy tới bài 25. Nếu bạn có thể nói được tiếng Nhật ở một trình độ nhất định rồi mới sang Nhật, bạn sẽ dễ dàng làm thân với người Nhật ở nơi làm việc, có nhiều cơ hội giao tiếp với họ, trình độ tiếng Nhật của bạn cũng nhờ đó mà nhanh chóng được nâng cao. Trong thời gian ở Việt Nam, hãy nhắm tới trình độ N4 (JLPT), sau khi sang Nhật hãy đặt mục tiêu có được N3 trở lên nhé. 2. Chọn công ty phái cử thu phí thấp Hai anh thực tập sinh sang Nhật mà không phải vay nợ Chi phí đi thực tập của các công ty phái cử rất khác nhau. Bạn hãy cố gắng tìm cho mình công ty phái cử thu phí càng thấp càng tốt. Khi sang Nhật mà không vay nợ quá nhiều, bạn sẽ giảm được gánh nặng về tinh thần và có động lực học tiếng Nhật. Nếu nợ ít, bạn có thể mua sách học tiếng Nhật, có tiền tàu xe để đi đến các lớp tiếng Nhật tình nguyện. Ngoài ra, các công ty phái cử thu phí thấp là các công ty tốt, họ cũng thường liên kết với các đoàn thể quản lý (nghiệp đoàn) tốt. Các nghiệp đoàn tốt thường hỗ trợ thực tập sinh học thêm tiếng Nhật. Để có cơ hội gặp được các nghiệp đoàn như thế, bạn hãy chọn một công ty phái cử tốt nhé. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Cách tìm công ty phái cử 3. Lập mục tiêu và học hàng ngày Vào buổi tối và các ngày cuối tuần, có anh chị thường chơi điện tử cả ngày, song cũng có anh chị dành hơn 2 tiếng mỗi tối và cả cuối tuần để học thêm tiếng Nhật. Nếu bạn dành thời gian buổi tối và các ngày cuối tuần để học và rèn luyện để có thể nói được tiếng Nhật, bạn có thể làm nhiều công việc trong tương lai, mức lương bạn nhận được cũng sẽ cao hơn. Nếu bạn đặt mục tiêu lớn như là đỗ N3 hay N2 (JLPT), bạn sẽ có động lực để học liên tục mỗi ngày. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Câu chuyện của một anh đã đỗ N2 trong khi đi thực tập kỹ năng [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Đừng tham cái lợi trước mắt mà hãy nghĩ đến thu nhập lâu dài / Bí quyết học để thi đỗ N1 của tôi 4. Tích cực nói chuyện tại nơi làm việc Đi chơi cùng những đồng nghiệp người Nhật thân thiết vào ngày nghỉ Với việc sử dụng vốn tiếng Nhật đã học được vào các cuộc nói chuyện thực tế, năng lực ngoại ngữ của bạn sẽ được mài giũa và đó mới chính là cách nâng cao năng lực tiếng Nhật. Đối với các bạn thực tập sinh, con đường ngắn nhất để nâng cao năng lực tiếng Nhật (đặc biệt là khả năng nghe hiểu) là tích cực và chủ động nói chuyện với người Nhật ở nơi làm việc. Mới đầu, bạn sẽ không nghe được người Nhật nói gì, hoặc dù có nghe được gì đó thì cũng không thể trả lời toàn bộ ý mình muốn nói. Tuy nhiên, đừng mất tinh thần, hãy tiếp tục trò chuyện mỗi ngày, chắc chắn bạn sẽ hiểu người đối diện đang nói gì và bạn sẽ có thể truyền tải được điều bạn muốn nói. Đầu tiên, khi gặp người Nhật ở nơi làm việc, hãy tập cho mình thói quen chào to, rõ ràng với một nụ cười trên môi. Những câu chào như “Ohayo gozaimasu” (chào buổi sáng), “Otsukaresama” (chào trong khi làm việc), “Osakini shitsureishimasu” (xin phép về trước) v.v. là bước khởi đầu vô cùng quan trọng để bạn có thể kết thân với người Nhật ở nơi làm việc. 5. Trân trọng thời gian trống Thẻ chữ Hán để đọc vào thời gian rảnh rỗi Trong thời gian thực tập kỹ năng, nhiều anh chị đã nói được tiếng Nhật đã trân trọng cả quãng thời gian nghỉ giải lao để làm những việc sau đây. ・ Đọc lại sổ tay từ vựng, vở mà mình tự viết ・ Xem danh sách từ vựng đã lưu trong điện thoại ・ Tích cực nói chuyện với người Nhật ・ Hỏi người Nhật về những câu mình không hiểu khi tự học ở kí túc xá Các bạn thực tập sinh làm ở công trường xây dựng có thể có tới 2 tiếng nghỉ giải lao. Việc sử dụng khoảng thời gian đó như thế nào mỗi ngày có thể tạo ra khoảng cách khác biệt. Thời gian nghỉ giải lao ở công trường, trang trại cũng tạo ra các cơ hội nói chuyện với người Nhật đấy. Hãy cùng tận dụng thời gian nghỉ giải lao, thời gian đi đến nơi làm việc (nếu đi làm bằng tàu điện) nhé. 6. Tham gia lớp học tiếng Nhật tình nguyện Lớp tiếng Nhật tình nguyện (tỉnh Shizuoka) Ngoài việc tự học ở kí túc xá, thư viện, bạn hãy tham gia cả lớp tiếng Nhật tình nguyệntại địa phương nhé. Ngoài ra, bạn cũng có thể học các lớp tiếng Nhật online qua Skype hoặc ZOOM nhé. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Lớp tiếng Nhật tình nguyện [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Lớp học tiếng Nhật online miễn phí