Tết trung thu là một phong tục truyền thống từ lâu đời và được nhiều nước châu Á xem là dịp quan trọng của năm. Hãy cùng chúng mình tìm hiểu về Tết trung thu Việt Nam và Nhật Bản nhé. Nguồn gốc ngày Tết Trung thu Trung thu được cho bắt nguồn từ Trung Quốc từ trước Công nguyên. Ở Trung Quốc, Nhật Bản, Việt Nam, tháng 8 âm lịch là mùa thu hoạch lúa và sau đó người nông dân bước vào giai đoạn “nghỉ ngơi”, vui chơi sau mùa vụ và dần dần hình thành tập quán này. Tết Trung thu trở thành một dịp lễ là do truyền thuyết liên quan tới mặt trăng mà thành. Nổi tiếng nhất là truyền thuyết “Hằng Nga bôn nguyệt” tức là Hằng Nga lên trời. Hằng Nga là vợ của Hậu Nghệ, một người giỏi bắn cung, do bị uống thuốc công hiệu quá mạnh nên đã bay lên cung trăng và sống ở đó. Hậu Nghệ ở mặt đất cúng vợ bằng cách bày những loại hoa quả mà Hằng Nga thường yêu thích và từ đó trở thành tập quán sau này. Còn ở Việt Nam, mặt trăng gắn liền với truyền thuyết “Chú Cuội”. Chuyện kể rằng một hôm chú Cuội tìm được cây đa thần kỳ, có lá chữa được bách bệnh. Cái cây thần kỳ này chỉ được phép tưới nước sạch thôi nhưng vợ chú Cuội lại tưới phải nước bẩn nên cây tự dưng bay lên trời. Chú Cuội ra sức ôm chặt cây để không cho cây bay lên trời nhưng không được nên cuối cùng chú cùng với cây bay lên tận mặt trăng và sống tới ngày nay. Khi đẹp trời, nhìn lên mặt trăng người Việt Nam vẫn thấy hình bóng chú cuội ngồi dưới gốc cây đa. Tết Trung thu Nhật Bản, theo tương truyền có nguồn gốc từ Trung Quốc và được du nhập đến Nhật vào thời kỳ Nara (710 - 794). Người Nhật cũng có phong tục ngắm trăng và được gọi là “Juugoya”, tức là “Đêm trăng rằm” hoặc “ Chushu no meigetsu” - Trăng đẹp Trung thu. Gần đây, vào dịp này, người Nhật cũng dần dần tổ chức “liên hoan ngắm trăng” vui vẻ. Nếu như Tết trung thu ở Việt Nam gắn liền với hình ảnh của chú Cuội thì ở Nhật Bản thì trong tâm trí người dân là hình ảnh một chú thỏ Ngọc đang giã bánh dày. Các hoạt động trong dịp Trung Thu Trải qua thời gian dài, Tết Trung Thu đã trở thành cái tết cho trẻ em. Ở Việt Nam, vào dịp Trung thu trẻ em rước đèn lồng trong các ngõ xóm, phố phường. Người ta cho rằng những chiếc đèn lồng tượng trưng cho rằng chú Cuội trên mặt trăng đã trở về mặt đất để chỉ đường. Vào ngày lễ này trẻ em khắp cả nước đều đi ra phố rước đèn, cùng nhau chơi những trò chơi ở dưới ánh trăng ngày rằm, sau đó là cùng nhau phá cỗ bánh kẹo mà cha mẹ, hay nhà trường đã chuẩn bị công phu. Múa Lân - một hình ảnh không thể thiếu trong Tết Trung Thu Trung Thu cũng là dịp để mọi người tỏ lòng biết ơn, cảm ơn đến cha mẹ, thầy cô… bằng cách đem biếu, tặng những chiếc bánh trung thu thật ngon cùng với trà và rượu. Ngoài ra, với quan niệm là khi lân vào nhà ai sẽ mang đến sung túc và tài lộc cho gia chủ nên được nhiều người nhân dịp này sẽ rước những chú lân vào nhà của mình và thưởng tiền cho người múa Lân. Tại Nhật Bản có lễ “Otsukimi” là một trong những dịp lễ cảm tạ mùa màng. Thông thường, ngày này cũng được tổ chức vào ngày 15/8 âm lịch (năm 2021 này là vào ngày 21/9) và đêm trăng rằm được gọi là “Juugoya”. Món ăn trong Tết Trung thu Bánh Trung thu Việt Nam (trái) và bánh Tsukimi dango của Nhật (phải) Vào dịp Trung thu, người Việt Nam thường ăn bánh nướng, bánh dẻo còn ở Nhật Bản cũng có bán các loại bánh nướng nhưng không có thói quen ăn bánh nướng vào dịp Trung thu mà vào dịp này, người Nhật ăn bánh “Tsukimi dango”. Đây là loại bánh dày có nhân đỗ ngào đường, được viên tròn trông giống hình mặt trăng. Vào đêm rằm, người ta thường bày bánh theo hình tháp lên đĩa, để ở nơi cao có thể nhìn thấy mặt trăng và thường sẽ cắm thêm một bình hoa lau susuki nữa. Tết Trung thu của người Việt Nam ở Nhật Bản Người Việt Nam đang sinh sống ở Nhật Bản thường cố gắng tụ tập lại với nhau vào ngày này để cùng vui mừng đón Trung thu. Nhiều người Việt sống xa đất nước thường đến các khu phố Tàu để cùng thưởng thức không khí Tết Trung thu hoặc cùng nhau tổ chức liên hoan và ăn bánh Trung thu. Có cả những trường tiếng Nhật cũng tổ chức Tết Trung thu cho du học sinh, tạo dịp cho cả những người Việt đang sinh sống xung quanh gặp gỡ, giao lưu với nhau. Các nhà chùa của người Việt Nam trên khắp nước Nhật cũng có tổ chức Tết Trung thu. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Chùa Việt Nam trên đất Nhật (Đông Nhật Bản) [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Chùa Việt Nam trên đất Nhật (Tây Nhật Bản)

VAIJ  NGUYEN NGOC LINH     Vào thời gian lễ hội Halloween ở Nhật thì việc chọn cho mình một bộ hóa trang vừa ý và đi trải nghiệm các lễ hội Halloween là điều không thể thiếu. Sau đây là 1 số bước chuẩn bị cho bạn để có một Halloween ưng ý.     1.  Quyết định chọn kiểu hóa trang     Có rất nhiều phong cách từ trang phục như Frankenstein, Dracula, ma quỷ, phù thủy đến trang phục với truyện tranh Mỹ và các nhân vật hoạt hình Disney đáng yêu. Có rất nhiều lựa chọn. Thậm chí các bạn có thể tự nghĩ ra 1 nhân vật rồi làm cũng được.     Chúc mọi người tìm được kiểu hóa trang yêu thích và khiến mọi người xung quanh bạn trầm trồ nha.     2. Mua trang phục     Trang phục thì nên mua sớm. Dưới đây là một số gợi ý địa điểm mua nha. ・Shop 100 yên     Trang phục hóa trang thường được bán sẵn tại cửa hàng 100 yên. Tại đó bạn có thể mua các bộ hóa trang giá rẻ. ・Order Đặt hàng qua các trang bán hàng trực tuyến   Nếu bạn muốn làm một bộ trang phục độc đáo thì mua sắm trên Internet là một sự lựa chọn hoàn hảo. Bạn có thể mua bằng cách chỉ cần nhấp vào bộ trang phục yêu thích của bạn trên các trang bán hàng trực tuyến. Nhưng bạn nên chú ý là mua hàng ở các trang này thì đôi khi sẽ phải chờ ship rất lâu nên hãy đặt hàng từ sớm. Bên cạnh đó, các mặt hàng hot sẽ được bán hết rất nhanh, vì vậy hãy đảm bảo đặt hàng muộn nhất trước đó 2 - 3 tuần nhé.     Mình có một gợi ý nhỏ là Rakuten hoặc Amazon luôn cõ những món độc lạ và hay ho. ・Mua tại các cửa hàng      Đồ hóa trang cũng được bán tại các bách hóa lớn, các cửa hàng quanh các khu phố nhiều người trẻ tuổi hay tụ tập hay các cửa hàng chuyên đồ cosplay. Khi đi mua ngoài cửa hàng thì bạn có sờ vào “hiện vật” hay có thể ướm thử trước gương. Sẽ là một trải nghiệm rất thú vị nếu rủ bạn bè đi cùng.     3. Lôi kéo bạn bè đi “quẩy”      Hàng năm mình thường ra khu Shibuya để "quẩy". Khu vực này năm nào cũng rất náo nhiệt. Ngoài ra cũng có rất nhiều nơi tổ chức Halloween. Nếu không thích sự đông đúc quá mức của Shibuya thì dưới đây là một vài gợi ý dành cho bạn: lễ hội hóa trang Halloween lớn nhất Nhật Bản“Kawasaki Halloween” được tổ chức tại khu La Cittadella hay các Halloween Party ở Tokyo Disneyland, Futakotamagawa, Sanrio Puroland hay Cosplay Festival ở Ikebukuro. (Các sự kiện này sẽ được giới thiệu trong một bài viết riêng).     Các tips để có một Halloween“tưởng không vui mà vui không tưởng”nè : ・Vì các mỹ phẩm hóa trang chỉ được sử dụng trong một ngày, nên mình khuyên các bạn sử dụng đồ càng rẻ càng tốt. Có thể mua đồ ở cửa hàng 100 yên, canmakeup, hay tận dụng những đồ có sẵn.・Nếu bạn có làn da nhạy cảm thì không nên chọn những nhân vật cần makeup đậm. Một nhân vật Disney dễ thương có thể là một sự lựa chọn hoàn hảo.・Để tìm các cửa hàng ban đồ hóa trang gần nhất, bạn có thể lên hỏi Google các từ khóa sau: 「ハロウィン」(Halloween) ＋「仮装」(hóa trang) ＋「ショップ」(Shop)＋「地名や駅名」(tên ga hoặc tên địa danh) ・Sẽ rất vui nếu bạn đi theo nhóm từ 3 người trở lên. Tuy nhiên, để không bị lạc nhau giữa đám đông mọi người hãy bám sát nhóm, luôn để ý mọi người và quan trọng nhất là sạc pin đầy đủ để chụp nhiều ảnh so deep và liên lạc với mọi người trong nhóm khi cần (thêm một chú ý nữa là đừng để vui quá rồi không có tàu để về nha).      Chúc các bạn có một mua Halloween vui vẻ!!! Hãy hóa trang xịn sò lao ra đường và thưởng thức bữa tiệc Halloween với người thân và bạn bè nhé!

Tại quốc gia có cường độ làm việc cao như Nhật Bản thì những ngày cuối tuần là thời gian để người lao động xả stress (làm mới cuộc sống). Đây cũng là thời gian quan trọng để họ có thể nuôi dưỡng mối quan hệ gia đình – những người mà ngày thường không thể thong thả ở cùng nhau, bằng cách cuối tuần cùng nhau ra ngoài chơi. Cụ thể hơn thì cuối tuần họ làm gì nhỉ? Qua cái nhìn của một người Việt Nam, chúng ta cùng xem người Nhật hưởng thụ ngày cuối tuần ra sao nhé. 【Thạch Long】 Tối thứ sáu với nhiều buổi nhậu Xã hội đương đại Nhật Bản, kể từ thời Minh Trị (1868~1912) và đặc biệt là vào giai đoạn kinh tế Nhật Bản tăng trưởng vượt bậc (từ năm 1955-1973) tới năm 1980, người dân vẫn đi học và đi làm nửa ngày thứ Bảy chứ không được nghỉ cả ngày thứ Bảy và Chủ Nhật như hiện nay. Tháng 1/1989, Chính phủ ra quy định cho phép cán bộ công nhân viên chức nhà nước được nghỉ ngày thứ Bảy của tuần thứ 2 và tuần thứ 4 và bắt đầu từ ngày 1/5/1992 trở đi mới được nghỉ hoàn toàn 2 ngày cuối tuần. Thêm vào đó, việc thay đổi ngày nghỉ cuối tuần cũng khiến cho suy nghĩ của người Nhật về “ngày cuối tuần” cũng thay đổi theo. Hiện nay thì việc “nghỉ thứ bảy chủ nhật” là việc bình thường. Từ khi được nghỉ hoàn toàn 2 ngày vào cuối tuần, không phải đi làm đi học nửa ngày thứ Bảy như trước nữa thì tối thứ Sáu trở thành buổi tối tưng bừng nhất trong tuần vì “Ngày mai là ngày nghỉ”. Trước khi Covid-19 bùng nổ, tất cả các quán nhậu, quán ăn đều đông nghịt vào tối thứ Sáu và thành phần tham dự đa phần là các nhân viên công sở. Họ vẫn mặc nguyên trang phục công sở và “cháy” hết mình. Tại các nhà ga lớn, nếu bạn nhìn thấy những người đàn ông bước đi xiêu vẹo vì say rượu mà vẫn nghiêm trang trong bộ vest chỉnh chu, đó chắc chắn là tối thứ Sáu. Sau khi đại dịch qua đi, cảnh tượng này chắc sẽ lại trở trên những góc phố trung tâm ở Nhật Bản. Cách trải qua thứ bảy, chủ nhật Theo một khảo sát của Bộ Y tế - Lao động và Phúc lợi Nhật Bản (năm 2014, có thể chọn nhiều đáp án) về cách nghỉ ngơi cuối tuần thì những lựa chọn như “Không làm gì cả chỉ ngủ”, hoặc “Nghe đài hoặc xem vô tuyến”, “Lướt mạng internet” ở cả nam lẫn nữ đều ở vị trí cao nhất. Tiếp theo đó là “Vận động, chơi thể thao hoặc đi bộ” (đối với nam giới) và “Đi mua sắm” (đối với nữ giới). Số liệu này cho thấy đối với nhiều người, cuối tuần là dịp để họ nghỉ ngơi trong yên tĩnh, nghỉ hoàn toàn sau một tuần làm việc căng thẳng và vất vả. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Cách trải qua ngày nghỉ của người Nhật Bản (điều tra của Bộ Y tế - Lao động và Phúc lợi Nhật Bản) Tuy nhiên, gần đây, số người thích các hoạt động ngoài trời như đi đến những nơi tràn đầy thiên nhiên cùng gia đình và bạn bè mình vào ngày nghỉ đã tăng lên. Chắc là những người dân sống ở đô thị thường làm mới cuộc sống bằng cách tận hưởng thiên nhiên, nghỉ ngơi, thưởng thức những món ngon ở trên núi, gần sông, ở onsen v.v. nhỉ? Thời gian gần đây, các cặp yêu nhau, hoặc gia đình có con cái hoặc bạn bè rủ nhau cùng tham gia các hoạt động giải trí ngoài trời đơn giản mà không đi xa cũng trở nên phổ biến hơn. Mô tuýp quen thuộc của các cặp vợ chồng có con cái là tới công viên lớn dựng lều cắm trại. Họ sẽ tới một công viên lớn, mang theo lều hoặc đơn giản là tấm trải và đồ ăn ăn cùng với các loại dụng cụ vui chơi như bóng, diều, đĩa ném v.v. cùng vui chơi với con cái. Các công viên ở Nhật thường vô cùng sạch sẽ, nhiều bãi cỏ trống để người dân dựng lều, trẻ em vui đùa. Có nhiều khu vực còn có chỗ để người dân làm thịt nướng BBQ nữa. Du lịch hoặc leo núi Những bạn trẻ (bao gồm cả các cặp đôi) thường đi dạo ngắm cảnh. Họ hay chọn những nơi có cảnh đẹp như vườn hoa, bãi biển, đền chùa, di tích nổi tiếng để vừa tản bộ, vừa chụp ảnh. Những người độc thân thì có xu hướng khám phá những khu vực mới để chụp ảnh, câu cá. Những người thích lái xe sẽ đi xa hơn một chút, tới các tỉnh lân cận, thăm thú đó đây. Ngủ một tối ở nhà trọ - khách sạn, thưởng thức onsen, đặc sản ở địa phương. Thông thường, những người nghỉ thứ bảy chủ nhật thì vào chủ nhật họ sẽ về sớm để nghỉ ngơi, chuẩn bị cho một tuần mới. Một hoạt động nữa cũng vô cùng phổ biến vào dịp cuối tuần là leo núi. Đây là hoạt động thu hút được rất nhiều người tham gia, đa phần là người già và những nam thanh nữ tú đam mê các môn vận động thể chất. Do địa hình Nhật Bản có rất nhiều núi non, nhiều núi kể cả dễ leo và khó leo nên thường thì những người đam mê leo núi không cần phải đi quá xa để thỏa mãn khát vọng chinh phục những đỉnh cao của mình. Tôi có biết một cặp vợ chồng người Nhật năm nay trên dưới 80 tuổi. Từ lúc 60 tuổi, mặc dù người chồng có bệnh tiểu đường, nhưng hầu như tháng nào hai ông bà cũng lái xe đi khắp nơi trong nước để leo núi. Hiện họ đã leo gần như tất cả mọi ngọn núi đáng kể của Nhật Bản và có những nơi núi không quá cao và vì thích nên họ còn leo tới vài lần. Siêu thị ngày chủ nhật Thời mới sang Nhật, tôi rất ngạc nhiên khi chứng kiến những ngày Chủ Nhật đường xá vắng tanh nhưng các siêu thị lại luôn đông đúc. Tìm hiểu mới biết, người Nhật coi ngày Chủ Nhật là ngày chuẩn bị cho buổi đi làm đầu tuần nên có đi chơi xa họ cũng bố trí trở về sớm hoặc đi chợ mua thực phẩm chuẩn bị cho cả một tuần tới. Nếu như vào những ngày thường, lực lượng đi siêu thị thường là những phụ nữ làm nội trợ toàn thời gian thì vào Chủ Nhật, việc đi chợ sẽ đông vui hơn vì sẽ có thêm chồng con đi phụ giúp. Vào thời gian cuối ngày, rất đông gia đình đi mua sắm vì nhiều siêu thị giảm giá các loại thực phẩm để đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng, đây cũng là một lý do mà các siêu thị lại đông vào thời gian muộn như vậy.

　Cùng với Halloween, Christmas tức Noel hay còn gọi là Lễ Giáng sinh, là một trong những lễ hội được du nhập từ phương Tây nhưng lại rất phổ biến và được tổ chức lớn ở Nhật Bản. Cứ đến tháng 12, đường phố Nhật Bản lại khoác lên mình một màu sắc Giáng sinh rực rỡ. Những hàng cây dọc các con phố sầm uất của Tokyo như Shibuya, Ginza, Roppongi,... được thắp đèn trang trí hay còn gọi là illumination,các trung tâm mua sắm trang trí những cây thông Noel khổng lồ và phát nhạc giáng sinh rất vui vẻ. 　Tuy là văn hóa phương Tây nhưng người Nhật cũng lồng ghép văn hóa của mình vào để đón Noel theo một cách riêng biệt. Trong khi ở Mĩ, việc bạn mua đồ ăn nhanh cho tiệc Giáng sinh sẽ bị xem là bất lịch sự thì ở Nhật, gà rán hay gà quay đặt mua mang về lại rất được ưa chuộng. Ngoài ra, bánh kem Noel cũng là một món không thể thiếu trong bữa tiệc. Người Nhật thường tự tay làm bánh nhưng cũng có những gia đình bận rộn hơn sẽ mua sẵn ở các cửa hàng bánh hay tại các cửa hàng tiện lợi conbini. 　Cùng chung cách đón Giáng sinh như những nơi khác trên thế giới, mọi người sẽ chúc nhau câu “Merry Christmas”, trẻ con sẽ ước và xin quà từ ông già Noel, hay còn gọi là Santa Claus. Ngoài ra, vì Giáng sinh ở Nhật không mang màu sắc tôn giáo, nên đây sẽ là dịp để mọi người quây quần bên gia đình, đi chơi cùng bạn bè và tặng quà cho nhau. Và hơn thế, Giáng sinh chính là cơ hội cho các cặp đôi tỏ tình và hâm nóng tình cảm với nhau.

Fujita Hironobu 　Nhật Bản đón năm mới theo lịch dương nên ngày cuối cùng của năm (Omisoka) là ngày 31 tháng 12. Gần đây cùng với sự đa dạng hóa lối sống, cách chuẩn bị đón năm mới của người Nhật Bản cũng trở nên đa dạng hơn. Tuy nhiên chúng tôi xin phép được giới thiệu về ngày Omisoka của một gia đình bình thường theo lối truyền thống. 　Tiếp sau Omisoka là ngày đầu năm nên mọi sự chuẩn bị cho năm mới thường được hoàn tất vào ngày này. Ở Nhật Bản, chuẩn bị cho năm mới bao gồm: viết và gửi bưu thiếp chúc mừng năm mới cho bạn bè, người quen; tùy từng gia đình mà có thể tự nấu hoặc đặt mua sẵn đồ ăn cho những ngày đầu năm mới (Osechi); chuẩn bị “Kagamimochi”, là một loại bánh có quả quýt đặt trên những lớp bánh dày; chuẩn bị vòng rơm “Shimenawa” để treo ở cửa nhà, vv.. 　Tiếp theo là những việc mà người Nhật làm vào ngày Omisoka theo tập tục truyền thống: ・Dọn dẹp nhà cửa: (cũng có nhiều người dọn dẹp xong vào ngày 30 trước đó) để đón ngày đầu tiên của năm mới (ngày 1 tháng 1) một cách thoải mái nhất, người ta làm những việc như thay lịch mới, dọn vệ sinh nhà cửa, trang trí Shimenawa và Kagamimochi... ・Ăn mì Toshikoshi Soba: là một nét văn hóa tiêu biểu của Nhật Bản vào ngày Omisoka. Mì soba dễ cắn đứt hơn các loại mì khác như Udon hay ramen, pasta ... nên mang ý nghĩa “cắt đứt những điều không may mắn của 1 năm vừa qua”. Người ta ăn mì vào đêm Omisoka, trước khi năm qua nên được gọi là mì Toshikoshi Soba (“Toshikoshi” dịch sang tiếng Việt là “năm qua”). Tùy theo địa phương mà còn có những cách gọi như Omisoka Soba (tạm dịch: mì soba ngày tất niên), Toshikiri Soba (tạm dịch: mì soba cuối năm), Un Soba (tạm dịch: mì may mắn) vv.. ・Xem chương trình NHK Kōhaku Uta Gassen: là chương trình ca nhạc có lịch sử lâu đời từ năm 1951 được người dân Nhật yêu thích, phát sóng trên kênh 1 của đài NHK. Các nghệ sĩ tham gia chương trình được chia thành hai đội: đội đỏ (bao gồm các nghệ sĩ nữ) và đội trắng (gồm các nghệ sĩ nam), từng thành viên của hai đội sẽ lần lượt trình diễn các ca khúc. Các nghệ sĩ được mời tham dự chương trình đều là những ca sĩ nổi tiếng của Nhật Bản nên chương trình có tỷ suất người xem rất cao, có vai trò khép lại một năm cũ. ・Joya no Kane: là một nghi lễ phật giáo được thực hiện từ cuối năm cũ đến đầu năm mới theo đạo Phật của Nhật Bản. Tại nhiều ngôi chùa sẽ gióng lên 108 hồi chuông vào khoảng thời gian chuyển giao giữa năm cũ và năm mới của đêm Joya (là đêm giao thừa Omisoka). Chuông thường được do nhà sư của chùa đánh, song cũng có chùa cho phép người đến lễ chùa đánh chuông nên đây cũng sẽ là một trải nghiệm thú vị mà các bạn nên thử.

Bắt đầu từ số này, chúng tôi mở mục “Trò chuyện cùng Sempai” để nghe các lớp anh chị đi trước tâm sự cảm nhận về khác biệt văn hóa giữa hai nước khi mới tới Nhật. Trong số đầu tiên hôm nay, chúng ta cùng nghe 4 sempai trò chuyện trực tuyến về “Giao thông ở Nhật Bản” nhé. Những thành viên tham gia Nguyễn Văn Hoàn: Sang Nhật từ năm 2018. Sau khi học trường tiếng Nhật thì vào đại học. Hiện là sinh viên năm thứ 2 trường đại học ở Nhật (chuyên ngành kinh tế). Trần Anh Tuấn: Sang Nhật năm 2009. Sau khi tốt nghiệp trường tiếng thì vào học trường Đại học Akita. Hiện là nhân viên của Hội người Việt Nam tại Nhật Bản (VAIJ). Nguyễn Thị Phương: Sang Nhật năm 2019. Sau khi học tiếng Nhật thì vào học trường Chuyên môn, chuyên ngành ngoại thương. Dẫn chương trình: Phạm Lan Anh, thành viên ban Biên tập Kokoro. Sống ở Nhật hơn 30. Hệ thống đường sắt và nhà ga phức tạp LA: Chủ đề của chúng ta hôm nay là: Giao thông ở Nhật Bản. Ở Việt Nam cũng có các loại giao thông công cộng nhưng có vẻ là không được phổ biến lắm. Khi mới sang Nhật thì ấn tượng của các em về cái hệ thống giao thông ở Nhật Bản như thế nào. Hoàn: Điều ngạc nhiên đầu tiên mà nói đến giao thông ở Nhật là hệ thống giao thông ở Nhật phát triển. Ấn tượng đầu tiên là “ở nhà ga nào cũng rất đông đúc tấp nập” nhưng do việc vận hành tốt nên luôn trật tự. Tàu thì lúc nào cũng đúng giờ. Khi bị chậm trễ thì nhân viên nhà ga sẽ báo ngay lập tức. Điểm cực kỳ hay của Nhật là thái độ phục vụ tận tình. Ngoài ra, ý thức của hành khách cũng cao. Lúc đợi tàu họ luôn xếp hàng nghiêm chỉnh. Khi tàu tới, đợi khách xuống đã rồi mới lên. Em thật sự ngạc nhiên. LA: Xếp hàng là một phong cách khá mới so với thói quen của người Việt Nam nhỉ. Phương: Ấn tượng nhất của em là tàu điện. Vì lần đầu tiên tự đi học là em đi nhầm tàu ngay. Hết giờ học, em ra ga và lên tàu về. Lẽ ra phải lên tàu đi về hướng Chiba thì em lại lên tàu đi hướng ngược lại. Đi được một lúc thì em thấy tên ga đi qua không giống như tên ga em đã được chỉ nên bắt đầu lo lắng. Tới ga tiếp theo em quyết tâm xuống tàu và rất may lại gặp ngay một nhân viên nhà ga ở gần đó. Dù mới học tiếng Nhật nhưng em có thể hỏi được “Tôi muốn đi về ga Nishi-Funabashi (Tỉnh Chiba) và được người nhân viên đó chỉ cho đường tàu đi về nhà. LA: Ở Tokyo thì việc đi tàu ngược hướng là rất hay xảy ra (cười). Được cái nhân viên nhà ga rất tận tình. Hoàn: Em thì khi đi tàu đi học thường xác định kỹ tên ga rồi mới đi. Chị gái của em chỉ cho em 1 mẹo nhỏ khi đi tàu lần đầu như sau: Lúc đi như thế nào thì lúc về cũng như vậy. Nhớ số ga và tên nhà ga là được.” Từ nhà em tới trường là 4 ga. Em nhớ kỹ số ga và tên ga mỗi khi tàu đi qua và lúc trở về thì em lên hướng ngược lại, đếm đúng số ga và nhớ tên ga là xuống. Tuấn: Sau khi sang Nhật, ngày đầu đến trường, em được 1 anh sempai giúp đi xe điện nên không có vấn đề gì. Sau khi đến lớp, nhà trường mới phát cho 1 bản đồ mạng lưới xe điện của Tokyo. Nhưng nhìn vào thì giống như mạng nhện (cười). Dù đã học tiếng Nhật 6 tháng tại trường Nhật ngữ Đông Du (Trường tiếng Nhật nổi tiếng ở TP.Hồ Chí Minh) nhưng hầu như em không đọc được tên nhà ga nào cả. Bản đồ hệ thống xe điện ngầm ở Tokyo. Liệu có giống mạng nhện!? Phương: Sau này quen rồi thì đi những chỗ nhà ga nhỏ không sao. Nhưng những nhà ga lớn như Shinjuku và Ikebukuro thì sợ lạc lắm. Vì đó là những ga tập trung nhiều tuyến đường sắt khác nhau, quy mô nhà ga lớn, phức tạp, cửa ra nhiều, không biết làm sao mà tìm đúng lối ra. Cùng làm quen với xe buýt nhé! LA: Hiện nay hệ thống xe điện ở Nhật thường sử dụng thẻ từ có tích hợp tính năng tiền điện tử để người dùng nạp tiền vào trước, sử dụng dần sau, rất tiện lợi. Thẻ này còn được sử dụng chung cho cả xe buýt nữa. Thẻ từ này cũng có thể dùng để mua hàng tại các nhà ga và cửa hàng tiện lợi nữa. Phương: Em hay sử dụng xe buýt đi chơi hoặc khi cần đi bệnh viện. Em thấy rất tiện lợi. Có thể dùng thẻ từ này để đi xe buýt. Lúc lên xe thì phải chạm thẻ gắn ở cửa ra vào để máy gắn trên xe đọc thẻ, lúc xuống thì lại chạm thẻ vào máy đọc thẻ ở cửa xuống. Ta chỉ cần nhớ vậy là đi đâu cũng được. Hệ thống xe buýt ở Nhật cũng nhất nhiều tiện lợi lắm. Và em thấy có khác với Việt Nam là xe buýt ở Nhật không có người soát vé, chỉ có lái xe. LA: Đúng thế. Xe buýt ở Nhật từ lâu đã áp dụng chế độ oneman bus - tức là xe buýt chỉ có 1 người vận hành. Hoàn: Khi mới sang, em có làm baito ở cửa hàng Mc. Donald và đôi khi phải đi hỗ trợ ở những quán khác nhau và phải đi xe buýt. Khi đó em sang Nhật được độ hơn 3, 4 tháng gì đó nên tiếng Nhật chưa giỏi. Họ gửi cho em đường linh và em tự đi. Để tìm đường ra bến xe, em cứ đi độ 5 phút lại hỏi người đi đường để tìm đúng bến xe. Sau khi lên xe em cũng nói ngay với lái xe tên bến em muốn xuống và nói thêm: “Đến lúc gần tới bến xuống, nhờ ông báo cho tôi biết.” Rồi em đứng ngay đằng sau lái xe để lúc họ gọi cũng dễ biết. Thế là đến lúc xuống, ông lái xe bảo “Đến bến xuống rồi đó.” Nếu không gọi người ta sẽ đưa mình đi chuyến cuối cùng luôn. Tuấn: Em thấy hệ thống xe buýt non-step của Nhật rất tuyệt vời. Loại xe này được thiết kế sàn thấp, cửa lên xuống không có bậc để hành khách cao tuổi và người đi xe lăn có thể lên xuống dễ dàng. Đi xe đạp chở người ngồi sau và bị cảnh sát cảnh cáo LA: Tiếp theo chúng ta nói về việc đi xe đạp, phương tiện giao thông gần gũi với mọi người. Các em có ai đi xe đạp và biết về luật giao thông đối với việc đi xe đạp không? Hoàn: Ở Nhật có quy định: Xe đi bên trái, người đi bộ bên phải. Đây là nguyên tắc mà người nước ngoài chúng ta cũng phải theo. Phương: Ngoài ra trên nguyên tắc là xe đạp không được đi trên vỉa hè. Với lại không được đi xe đạp đèo thêm người. Nếu đèo người phía sau, cảnh sát mà bắt gặp là họ sẽ bắt phải xuống. Hoàn: Thật ra có lần em đã bị cảnh sát cảnh báo là đi xe đạp đèo người phía sau rồi đấy. Lúc đó em đi học về cùng với bạn. Vẫn biết là đi xe đạp đèo người là vi phạm nhưng khi đó cứ tặc lưỡi đi. Đột nhiên, phía sau em nghe tiếng còi xe tuần tra của cảnh sát và họ gọi “Đi xe 2 người là vi phạm. Không được đi xe trên vỉa hè.” Lúc đó em đã học tiếng Nhật sang năm 2 nên em hiểu ngay và xuống xe ngay. Từ đó trở đi không bao giờ em đi xe đạp 2 người nữa. [iconpress id="local_1803" title="external link" style="color:#525252; font-size:22px;" ] Bài viết của Kokoro liên quan tới ý thức khi đi xe đạp Xe ô-tô không bấm còi LA: Ngoài xe điện, xe buýt và xe đạp, các em còn có ấn tượng gì về hệ thống giao thông của Nhật nữa không? Hoàn: Em còn thấy có đặc điểm là xe ô tô ở Nhật không mấy khi bấm còi. Đây là phát hiện hay nhất của em. Em thấy là người ta chỉ bấm còi khi muốn cảnh báo nguy hiểm thôi. Phương: Vâng vâng. Em thấy đúng là ở Nhật dù nhiều xe ô tô nhưng ít khi thấy bóp còi, thấy bấm còi còn thấy “lạ” nữa. Ở VN mình thì lúc nào xe cũng bóp còi inh ỏi (cười). Có lẽ do ít có bóp còi nên đường xá ở Nhật dù nhiều xe em thấy vẫn khá yên tĩnh. Đây là nét khác với ở Việt Nam. LA: Chị cũng có hỏi những người bạn Nhật lái xe thì họ nói là cũng như khi đi xe điện hoặc xe buýt, ý thức khi lái xe là mọi người cũng nhường nhịn lẫn nhau. Người ta chỉ bóp còi khi thực sự có gì nguy hiểm thôi. LA: Sau cùng mời các em tóm tắt lại điều mình muốn nói sau buổi nói chuyện hôm nay. Hoàn: Để kết thúc buổi trao đổi hôm nay, em xin được cảm ơn công ty du học đã hỗ trợ em rất nhiều khi mới sang Nhật. Cả trong học tập và đời sống và công việc. Vì vậy mà cuộc sống của em ở Nhật rất thuận tiện. Phương: Em thấy phương tiện giao thông ở bên này rất là thuận tiện. Rồi mình có gặp khó khăn gì thì hầu như là ở đâu thì mình cũng có sự giúp đỡ ngay từ nhân viên nhà ga hoặc là cảnh sát rồi người đi đường tận tình giúp đỡ mình cả người người nước ngoài hay là người Nhật. Đối với em, Nhật bản là một nước rất đáng sống. Tuấn: Ở Nhật Bản các loại biển báo thì mới có phổ biến là tiếng Nhật và tiếng Anh và tiếng Trung Quốc và hầu như chưa có tiếng Việt. Do hạn chế về ngôn ngữ nên đối với người nước ngoài có thể gặp khó khăn bước đầu. Tuy nhiên giống như Hoàn, khi gặp vấn đề gì, hãy tích cực hỏi những người xung quanh. Đa phần người Nhật rất thân thiện và nhiệt tình.